ΕΣΠΑΣΕ Ο… ΠΑΓΟΣ, ΔΕΝ ΣΥΝΕΚΛΙΝΑΝ, ΟΜΩΣ, ΟΙ ΕΚ ΔΙΑΜΕΤΡΟΥ ΑΝΤΙΘΕΤΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ

ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΜΦΙΒΟΛΟΥ ΣΤΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ, ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΙΑΧΕΣ ΚΑΙ ΕΥΘΕΙΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΜΕ «ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΣ» ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ

Διασφάλιση του πλαισίου Γκουτέρες και των αρχών επί των οποίων οι παράμετροί του εδράζονται είναι η πρόθεση της Λευκωσίας. Ξεσκονίζει θέσεις και αντιθέσεις η Τζέιν Χολ Λουτ

Αμοιβαίες εξηγήσεις και διάθεση αλληλοκατανόησης, η οποία όμως εξαντλείται όταν τα πράγματα πάνε στην ουσία του Κυπριακού, επέδειξαν στο προχθεσινό ραντεβού τους οι Αναστασιάδης - Ακιντζί. Σε προσωπικό επίπεδο φαίνεται να έσπασε ο πάγος, ωστόσο οι διαφωνίες τους είναι τεράστιες και η επανάκαμψη της κυρίας Λουτ στην Κύπρο φαντάζει ως αποστολή για σταυροβελονιά, παρά την αποφασιστικότητά της, όπως λένε άριστα ενημερωμένες πηγές, να εξαντλήσει κάθε περιθώριο εξεύρεσης κοινού εδάφους και επανασυγκόλλησης της διαδικασίας ουσιωδών συνομιλιών.

Αυτό, βεβαίως, πάντα κατά τη Λευκωσία, δεν μπορεί να είναι αποσπασματικό, αλλά ως μέρος ενός πακέτου διαδικασίας που θα περιλαμβάνει ενδοκοινοτικές συνομιλίες, από τη μια, και διάσκεψη για τις εξωτερικές πτυχές, από την άλλη.

Πάντως, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Σ», ο κατοχικός ηγέτης, εμμέσως μεν, σαφώς δε, παραδέχθηκε ότι πολλά δεν περνούν από το χέρι του.
Συγκεκριμένα, όταν τέθηκε το ζήτημα του πλαισίου Γκουτέρες και της ανάγκης σεβασμού του ως βάσης για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις, φέρεται να κατέθεσε τη δική του στήριξη. Όταν, δε, του υπεδείχθη τι αντιλαμβάνεται όταν ο Γ.Γ. μιλά για κατάργηση εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων, αλλά και για πλήρη αποχώρηση του κατοχικού στρατού -πλην του λεγόμενου αγήματος- αρκέστηκε να επαναλάβει, με πολύ, όμως, νόημα, ότι «εγώ το στηρίζω». Ρίχνοντας την μπάλα των ευθυνών, δηλαδή, στην Τουρκία, που φαίνεται ότι συνεχίζει να κινεί πλήρως τα νήματα για όλα όσα αφορούν στο Κυπριακό.

Αποκεντρωμένο μπάχαλο…

Στο μεταξύ, θόλωσε αντί να ξεκαθαρίσει το σκηνικό για την ιδέα περί στροφής σε μοντέλο αποκεντρωμένης ομοσπονδίας, η πρόσφατη σύνοδος του Εθνικού Συμβουλίου. Η μη κατάθεση ολοκληρωμένης πρότασης του Νίκου Αναστασιάδη -ο οποίος αναμενόμενα καλύφτηκε πίσω από την ανάγκη προδιαβούλευσης και συνδιαμόρφωσης- έδωσε περιθώριο στα κόμματα να κρυφτούν, αντί να βάλουν τον δάκτυλον εις τον τύπον των ήλων για την ουσία της ιδέας.

Την ίδια ώρα, βεβαίως, η δημοσιοποίηση, από την πρώτη στιγμή, μέσω διαρροής, της σκέψης που γίνεται στον προεδρικό λόφο (που φαίνεται ότι πρώτος έμαθε στη Νέα Υόρκη ο Τσαβούσογλου κατά την άτυπη και καθ’ όλα μυστική συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας), δημιούργησε ένα δεδομένο που δύσκολα μαζεύεται. Η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη το άνοιγμα της συζήτησης και αφού η ελληνική κυπριακή πλευρά θέτει θέμα που ακουμπά, έστω ακροθιγώς, την παγιωμένη βάση λύσης, βάζει με τη σειρά της στο τραπέζι τις δικές της μαξιμαλιστικές στοχεύσεις -συνομοσπονδία ή λύση δύο κρατών- χωρίς ο οποιοσδήποτε να μπορεί να της τραβήξει το αφτί ότι κινείται εκτός του γνωστού πλαισίου.

Ερωτήματα και «απαντήσεις που έρχονται»

Όσες εξουσίες και να μείνουν, οι Τ/κ απαιτούν να εφαρμοστεί η αποτελεσματική συμμετοχή για την πολιτική ισότητα. Διαπίστωση τόσο του Προέδρου, όσο και του συγκυβερνώντος κόμματος, που ενστερνίζονται τις ανησυχίες του συνόλου της αντιπολίτευσης. Άλλωστε, το έθεσε με σαφήνεια ο ηγέτης της τ/κ κοινότητας Μουσταφά Ακιντζί στο προχθεσινό, κατ’ ιδίαν, τετ-α-τετ του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Το ερώτημα είναι, λοιπόν, πώς αυτό θα ξεπεραστεί.

Η λογική της Λευκωσίας είναι να μειωθούν τα πεδία πιθανής αντιπαράθεσης, προς ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Παρά ταύτα, η τουρκική θέση, ότι σε όσες των εξουσιών παραμείνουν υπό την ομοσπονδιακή Κυβέρνηση, θα πρέπει να ισχύσει το λεγόμενο βέτο (μια τουλάχιστον θετική τ/κ ψήφος), φέρνει το ζήτημα και πάλι στην εκκίνηση. Αυτό θα μπορούσε, βεβαίως, να ξεπεραστεί με αποτελεσματικούς μηχανισμούς άρσης αδιεξόδου, φτάνει να υπάρξει εκ μέρους της Τουρκίας σχετικό αντάλλαγμα, που δεν είναι άλλο από την υιοθέτηση των όσων το πλαίσιο Γκουτέρες διαλαμβάνει για κατάργηση εγγυήσεων και αποχώρηση του κατοχικού στρατού. Κάτι, όμως που η Τουρκία δεν συζητά.

Το… ανάγνωσμα του «Μπαρμπαρός»

Τρία χρόνια και κάτι μέρες μετά, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δοκιμάζεται για την αξιοπιστία και σταθερότητα θέσεών του, καθώς, εν μέσω διεργασιών για το Κυπριακό, το «Μπαρμπαρός» αλωνίζει στα όρια της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ η Τουρκία εξακοντίζει με ρυθμούς απίστευτους πολεμικές ιαχές. Στις 8 Οκτωβρίου του 2015, έπειτα από Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών και λήψη απόφασης για διακοπή των διαπραγματεύσεων, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη το σεργιάνι του τουρκικού ερευνητικού, ο τότε Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, νυν Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, είχε πει συγκεκριμένα ότι «δεν είναι εύκολη απόφαση, αλλά με τη στάση της η Τουρκία δεν μας αφήνει άλλη επιλογή». Τοποθετώντας από τότε τον πήχη ψηλά, από τον οποίο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει, κάθε φορά, να περνά από πάνω και όχι από κάτω.

Άγκυρα και εγκάθετοί της στα κατεχόμενα φροντίζουν καθημερινά να υπενθυμίζουν προς τους αξιωματούχους της Κυπριακής Δημοκρατίας και όσους ακόμη υπνώττουν, ότι θα αντιδράσουν και θα αντιδρούν σε κάθε κίνηση της «ε/κ διοίκησης», όπως μας χαρακτηρίζουν, που θα είναι μονομερής και που θα παραβλάπτει, κατά τη δική τους ανάγνωση, τα συμφέροντα Τουρκίας και ψευδοκράτους. Και επειδή διαχρονικά οι Τούρκοι δεν κρύβουν τους στόχους τους, ούτε μιλούν με αμφισημίες, το ερώτημα είναι τι θα πράξει η Κυπριακή Δημοκρατία σε μια τέτοια περίπτωση, έχοντας να ισορροπήσει μεταξύ των προκλήσεων, από τη μια, και των διεργασιών -που η ίδια επεδίωξε όσο τίποτε άλλο- για επανέναρξη των συνομιλιών, από την άλλη.

Οι αλήθειες του… Κοτζιά

Στο μεταξύ, την ίδια μέρα της συνάντησης Αναστασιάδη - Ακιντζί, ο τέως Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, ισχυρός παίκτης τα τελευταία χρόνια στις διαπραγματεύσεις του Κυπριακού, Νίκος Κοτζιάς, άνοιγε τα χαρτιά του αποκλειστικά στο Σίγμα και φώτισε πολύ σημαντικές πτυχές των κρίσιμων στιγμών του Κυπριακού στο Κραν Μοντανά.

Ο κύριος Κοτζιάς μίλησε για τη συνάντηση στον ΟΗΕ τον Ιανουάριο του 2017 με τον Τσαβούσογλου και τον Τζόνσον του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου η Τουρκία επιχείρησε να ανοίξει συζήτηση για τις εσωτερικές πτυχές του Κυπριακού, πράγμα που απετράπη.

Ο κ. Κοτζιάς είπε πως δεν ευσταθούν τα όσα λέγονται, ότι Τσίπρας και Ερντογάν ήταν έτοιμοι να μεταβούν στο Κραν Μοντανά, και εξήγησε πως αυτό είχε ενορχηστρωθεί από τον Έσπεν Μπαρθ Έιντε.

Στον οποίο Έιντε απέδωσε, επίσης, την προσπάθεια να παρερμηνευθεί το πλαίσιο που έθεσε ο Αντόνιο Γκουτέρες και το οποίο μέχρι σήμερα χρησιμοποιούν τουρκική και τ/κ πλευρά. Το έγγραφο της 30ής Ιουνίου ήταν ένα ακόμη κολπάκι του Έιντε, ο οποίος έγραψε ένα κείμενο δικό του και το παρουσίασε ως να ανήκει στον Γ.Γ. του ΟΗΕ.

«Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ έδωσε ένα χαρτί στις 4 Ιουλίου, άτυπο, που είναι θησαυρός για εμάς και δεν πρέπει να το χάσουμε, για τον μηχανισμό ελέγχου υλοποίησης των αποφάσεων», είπε χαρακτηριστικά.