Η ΧΑΛΑΡΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ, Η «ΑΧΟΡΤΑΓΗ» ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΑΚΙΝΤΖΙ

ΠΟΛΥ ΔΥΣΚΟΛΑ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ, ΜΕ ΤΟΝ ΤΣΑΒΟΥΣΟΓΛΟΥ ΝΑ ΠΑΙΡΝΕΙ ΩΣ ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΤΗ ΧΑΛΑΡΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ, ΑΛΛΑ ΝΑ ΕΜΜΕΝΕΙ ΣΤΑ ΠΕΡΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ

Μικρά τα περιθώρια για παραχώρηση συμφωνηθεισών αρμοδιοτήτων στις συνιστώσες πολιτείες - Συζήτηση με Ακιντζί

Ως ρίσκο, τα απόνερα του οποίου θα φανούν στην πορεία, ερμηνεύεται η απόφαση του Προέδρου Αναστασιάδη να ανοίξει μονομερώς συζήτηση για αποκέντρωση των ομοσπονδιακών εξουσιών, που θεωρούνται και είναι κατά 99% συμφωνημένες. Ρίσκο, το οποίο μάλιστα πολλαπλασιάζεται καθότι η συζήτηση, ως είθισται, δεν έμεινε «κρυφή» (όπως αυτή με τον Τσαβούσογλου στη Νέα Υόρκη), αλλά διέρρευσε, δίνοντας τη δυνατότητα στην τουρκική πλευρά να στήσει «καραούλι».

Η λογική που κρύβεται πίσω από την ανέλπιστη στροφή του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι δύσκολο να αποκωδικοποιηθεί, ωστόσο πηγές κοντά στο προεδρικό περιβάλλον έλεγαν στη «Σημερινή» πως κινείται στο πλαίσιο του Γενικού Γραμματέα και απαντά στην αποστολή Λουτ, που αφορούσε κυρίως στο «και μετά το Κραν Μοντανά τι άλλαξε;».

Απαντούν μονομερώς;

Συγκλίνουσες πληροφορίες της «Σ» ανέφεραν πως η κίνηση Αναστασιάδη κυοφορείτο από τη Νέα Υόρκη και δεν εξέπληξε τους συνεργάτες του, που γνώριζαν από νωρίς τον σχεδιασμό του. Και αυτός έχει, μας έλεγαν χαρακτηριστικά, μια κεντρική στόχευση. Τη διάσωση του κεκτημένου, όπως το λένε, του πλαισίου Γκουτέρες, το οποίο ορατώς πλέον κινδυνεύει να χαθεί, λόγω της τουρκικής στάσης που από το Κραν Μοντανά και εντεύθεν έχει κολλήσει στο «η διαδικασία τέλειωσε, δεν συζητάμε στις παραμέτρους του ΟΗΕ».

Μας έλεγαν, συγκεκριμένα, ότι η κίνηση για αποκέντρωση των ομοσπονδιακών αρμοδιοτήτων είναι αποτέλεσμα των σχολίων που ακούστηκαν από εν δυνάμει μεσολαβητές και όχι μόνο, πως η τ/κ πλευρά δεν είναι καθόλου ικανοποιημένη από τα όσα «δόθηκαν» στο Κραν Μοντανά για την πολιτική ισότητα και, ως εκ τούτου, η προσκόλληση στα ζητήματα ασφάλειας / εγγυήσεων «τουμπάρει» στο τουρκικό αυτό επιχείρημα.

Το ερώτημα όμως που προκύπτει και το οποίο χρήζει απαντήσεως από τα πιο επίσημα χείλη (κάτι που θα τεθεί στη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου), είναι πόσο αυτό είναι ρεαλιστικό; Αν η τ/κ πλευρά πάρει αυτό που ζητεί -έστω και ως υπόθεση εργασίας δεχόμαστε πως απαντά στα θέματα λειτουργικότητας της λύσης- έχει το κύρος και τη δύναμη να πείσει τη γεωπολιτικά σκεπτόμενη Άγκυρα πως δεν χρειάζεται εγγυήσεις και στρατεύματα; Όχι. Εξ ου και το πρώτο ρίσκο.

Σκληροπυρηνικός Τσαβούσογλου

Στο ίδιο θολό και γεμάτο ερωτηματικά σκηνικό, εντάσσεται και αυτό που πρώτοι οι Τούρκοι -με συγκεκριμένο σκοπό- αποκάλυψαν, περί ανοικτού διαύλου επικοινωνίας απευθείας με την ε/κ πλευρά, το οποίο ήλθε και έδεσε με την αποκάλυψη Αναστασιάδη ότι είχε μυστική συνάντηση με τον Τσαβούσογλου στη Νέα Υόρκη.

Πάντως, όπως πληροφορείται η «Σ», η συνάντηση με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, όπου για πρώτη φορά διατυπώθηκε η θέση του Προέδρου Αναστασιάδη για αποκέντρωση εξουσιών της υπό συζήτηση ομοσπονδίας, δεν ήταν καθόλου ενθαρρυντική ως προς το πώς η Τουρκία βλέπει τα πράγματα.

Συγκεκριμένα, ασφαλείς πληροφορίες από διπλωμάτες, που γνωρίζουν τα όσα λέχθηκαν, αφού πρώτα ο Τσαβούσογλου ανέπτυξε την επικαιροποιηθείσα θέση της Άγκυρας για λύση δύο κρατών -εκτός των παραμέτρων ΟΗΕ- ο Αναστασιάδης απάντησε με τη βούλησή του για μια πιο χαλαρή ομοσπονδία, ερωτώντας τον συνομιλητή του αν με δεδομένη μια τέτοια στροφή η Τουρκία θα επιμείνει στη θέση της για διατήρηση στρατιωτικής Βάσης στην Κύπρο.

Και τα όσα άκουσε προφανώς θορύβησαν καθότι φέρεται ο Τούρκος ΥΠΕΞ να ανταπάντησε με τη λογική της συνομοσπονδίας (έτσι ερμηνεύει τη χαλαρή ομοσπονδία), λέγοντας πως σε μια τέτοια περίπτωση δεν πρέπει να νοιάζει την ε/κ πλευρά τι θα πράττει η Τουρκία στην τ/κ συνιστώσα. Όπερ μεθερμηνευόμενον: Η Άγκυρα καλοβλέπει ένα τέτοιο σενάριο, δεδομένου ότι θα προσομοιάζει με συνομοσπονδία, βάσει της οποίας θα συνεχίσει να ελέγχει την τ/κ συνιστώσα και να επιβουλεύεται ολόκληρη την Κύπρο.

Συνάντηση… Κυπρίων και έκθεση

Στο μεταξύ, τροχιοδεικτική του πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα το επόμενο διάστημα θα είναι η κυοφορούμενη, συμφωνημένη, συνάντηση των ηγετών των δύο κοινοτήτων άνευ ατζέντας και προκαθορισμένου περιεχομένου. Ενώ τη Δευτέρα αναμένεται η οριακά κρίσιμη έκθεση του Γενικού Γραμματέα να κατατεθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πάει στη συνάντηση με τον κατοχικό ηγέτη, έχοντας πολύ συγκεκριμένες στοχεύσεις.

Συγκεκριμένα, συγκλίνουσες πληροφορίες της «Σ» αναφέρουν πως ένας από τους κεντρικούς πυλώνες της τακτικής που θα ακολουθήσει, είναι αυτός της δέσμευσης της τ/κ πλευράς στο πλαίσιο Γκουτέρες, εντός του οποίου (ζήτημα αποτελεσματικής συμμετοχής - πυλώνας νούμερο 5) εντάσσεται η πρότασή του για αποκεντρωμένη ομοσπονδία, διά της οποίας μπορεί να ξεπεραστεί ο σκόπελος της λεγόμενης πολιτικής ισότητας, που όπως την τοποθετεί η τουρκική πλευρά, οδηγεί σε άκρως δυσλειτουργικό και άρα μη βιώσιμο μοντέλο λύσης.

Πάντως, σε ό,τι αφορά την έκθεση του Αντόνιο Γκουτέρες, που θα κατατεθεί αύριο και θα γνωστοποιηθεί άμεσα, πληροφορίες, τις οποίες γνωρίζουν και στον προεδρικό λόφο, αναφέρουν ότι ο Γενικός Γραμματέας δεν θα κλείσει την πόρτα των εξελίξεων, αλλά την ίδια ώρα δεν θα κρύψει και τη δυσφορία του για το γεγονός πως 15 μήνες μετά δεν υπήρξαν εκείνες οι διαφοροποιήσεις που να επιτρέπουν ουσιαστική επανέναρξη των συνομιλιών.