ΟΙ ΔΥΟ ΣΧΟΛΕΣ ΣΚΕΨΗΣ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΥΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΑΡΑ-ΠΕΝΤΕ ΤΩΝ ΚΡΙΣΙΜΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ. ΚΡΙΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ ΚΑΙ ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ ΑΠΑΝΤΟΥΝ ΓΙΑ F16, ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ, ΔΔΟ, ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ, BLAME-GAME KAI ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. ΠΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥΝ, ΠΟΥ ΔΙΑΦΩΝΟΥΝ, ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ ΣΤΟ «ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΙΛΙ»

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Τελικά το πρόβλημα του Κυπριακού είναι οι υπερπτήσεις δύο ελληνικών αεροσκαφών στη στρατιωτική παρέλαση της 1ης Οκτωβρίου;

2. Ποιες ευθύνες έχει ο Νίκος Αναστασιάδης για το αδιέξοδο και τη στασιμότητα στο Κυπριακό;

3. Η ΔΔΟ, με τη μορφή που τη συζητούμε σήμερα, οδηγεί σ’ ένα «κανονικό κράτος»;

4. Υπό ποίες προϋποθέσεις θα μπορούσε να γίνει αποδεχτή από την πλευρά μας δημιουργία μόνιμης τουρκικής βάσης στην Κύπρο;

5. Με δεδομένο ότι η Τουρκία απομακρύνεται από τη ΔΔΟ, ποιες άλλες επιλογές έχουμε;

6. Πόσο σημαντικό είναι ν’ αποδοθούν ευθύνες στην Τουρκία για το αδιέξοδο (blame game);

7. Συμφωνείτε με τη θέση του Ν. Παπαδόπουλου ότι «το πλαίσιο Γκουτέρες είναι το χειρότερο έγγραφο στην ιστορία του Κυπριακού» (συνέντευξη στη «Σ», 30.09.2018);

ΚΡΙΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ

«Μήπως κάποιοι έχουν την εντύπωση ότι τα τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα, που παράνομα υπερίπτανται της Κύπρου, έχουν πρόθεση να μας ρίξουν λουλούδια;»

1. Σίγουρα όχι. Προχωρώ να πω ότι αυτοί που άσκησαν -και είναι δικαίωμά τους- κριτική επιδεικνύουν ασέβεια προς τα «παιδιά της Ελλάδας» που πολέμησαν και έπεσαν -και πολλοί είναι θαμμένοι εδώ- για να προστατεύσουν την Κυπριακή Δημοκρατία από τις επεκτατικές βουλές της Τουρκίας. Θα ήταν καλύτερα να μην υπερίπτανται των εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας πολεμικά αεροσκάφη καμίας ξένης χώρας. Kαι περιλαμβάνω και του Ηνωμένου Βασιλείου, που το πράττουν από τις Αγγλικές Βάσεις από το 1960. Δυστυχώς, όμως, όταν υπάρχουν στην Κύπρο παράνομα δεκάδες χιλιάδες τουρκικά στρατεύματα, η Τουρκία απειλεί την Κυπριακή Δημοκρατία καθημερινά και η τελευταία δεν έχει από μόνη της τη δυνατότητα αποτελεσματικής στρατιωτικής άμυνας, κάπου πρέπει να βασισθεί. Και στην πράξη, αλλά και για να στηριχθεί το αγωνιστικό φρόνημα του λαού. Τι το πιο φυσιολογικό, το στήριγμα να είναι η Ελλάδα. Και σαν κατακλείδα, μήπως κάποιοι έχουν την εντύπωση ότι τα τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα, που παράνομα υπερίπτανται, όχι μία φορά τον χρόνο, αλλά συνεχώς, της Κύπρου, έχουν πρόθεση να μας ρίξουν λουλούδια;

2. Οι ευθύνες ανήκουν στην Τουρκία. Δεν υπάρχει Ελληνοκύπριος, πολιτικός και μη, που να μην επιθυμεί τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής. Οι διαφωνίες εστιάζονται στο πώς αυτό θα καταστεί δυνατό. Στη μεθοδολογία δηλαδή. Η Τουρκία δεν θέλει λύση, η οποία να διασφαλίζει τη συνέχιση της ύπαρξης της Κυπριακής Δημοκρατίας και γι’ αυτό αντιστρατεύεται όλες τις προσπάθειες που προϋποθέτουν αυτό. Το παρατηρούμενο αδιέξοδο εκεί εστιάζεται στην πραγματικότητα και αν έχει ο Νίκος Αναστασιάδης οποιαδήποτε ευθύνη, αυτή είναι ότι διαχρονικά δεν «μέτρησε σωστά» τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας και των εδώ εγκαθέτων της, της ηγεσίας των Τουρκοκυπρίων που δυστυχώς είναι πιόνια της Άγκυρας, πιστεύοντας ότι είχε απέναντί του αξιόπιστους συνομιλητές που είχαν τον ίδιο στόχο με τον ίδιο.

3. Όχι. Πολλά συστατικά της θα οδηγήσουν σε Κράτος που πολλά χαρακτηριστικά του αντιστρατεύονται βασικές αρχές Δικαίου, οι οποίες σε άλλα κράτη τυγχάνουν πλήρους σεβασμού και προστασίας. Ένα Κράτος που προβλέπω θα καταρρεύσει μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, λόγω των αδιεξόδων που θα προκληθούν, υποβιβάζοντάς μας σε Κοινότητα. Η λύση της ΔΔΟ, με τη μορφή που έχει πάρει διά μέσου των συνομιλιών, θέτει τη διακυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας υπό την κηδεμονία της Τουρκίας. Αναφέρομαι κυρίως στην απαίτηση ύπαρξης μίας θετικής τουρκοκυπριακής ψήφου σε όλες τις αποφάσεις. Μίας ψήφου που, εκ των πραγμάτων, θα κατευθύνεται από την Τουρκία.

4. Υπό καμία προϋπόθεση. Προσπάθειά μας μελλοντικά θα πρέπει να είναι να μην υπάρχουν ξένες Βάσεις στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Να φύγουν δηλαδή και οι υφιστάμενες. Είναι κακόγουστο αστείο αντί αυτού να προστεθούν και άλλες.

5. Προτιμώ να μην αναφερθώ σε επιλογές, οι οποίες θα σηματοδοτούν μία τελική λύση. Προτιμώ να αναφερθώ στο αυτονόητο. Θα πρέπει να θέσουμε το Κυπριακό στη σωστή του βάση, που δεν είναι άλλη από το ότι είχαμε το 1974 μια παράνομη τουρκική εισβολή και συνεχιζόμενη έκτοτε παράνομη τουρκική κατοχή. Να μη φοβόμαστε να το λέμε. Με απογοήτευσε που δεν το άκουσα στην πρόσφατη ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Στόχος πρέπει να είναι ο τερματισμός της τελευταίας και η συνεπαγόμενη απελευθέρωση της Κύπρου. Από αυτήν τη βάση θα πρέπει να ξεκινά η οποιαδήποτε διαπραγμάτευση και αν αυτός είναι ο στόχος, τότε και η λύση που θα προκύψει θα είναι μία λύση σωστή και βιώσιμη. Αυτήν τη θέση -δηλαδή, παράνομη εισβολή, παράνομη συνεχιζόμενη κατοχή- την καταλαβαίνει και ο «ξένος παράγοντας», διότι είναι δύο δεδομένα που καμιά χώρα δεν θα εδέχετο να συμβαίνει και στη δική της περίπτωση.

6. Είναι σημαντικό, αλλά όχι καθοριστικό. Η απόδοση της ευθύνης από μόνη της δεν οδηγεί σε λύση. Θα πρέπει -η απόδοση της ευθύνης- να συνοδεύεται και από τη διάθεση των χωρών εκείνων που «κινούν τα νήματα» στη διεθνή σκακιέρα να υποστηρίξουν τις δικές μας θέσεις και να πιέσουν την Τουρκία. Υπό αυτήν την έννοια αποκτά νόημα η απόδοση ευθύνης. Όμως, δεν πρέπει να μας διακατέχει φόβος και αγωνία μήπως αποδοθεί σε εμάς ευθύνη και κάτω από αυτήν την πίεση να αποδεχόμεθα απαράδεκτες αξιώσεις της Τουρκίας. Να «σταθούμε» σε βασικές αρχές Δικαίου και επιμονής σ’ εκείνο που προανέφερα. Στην Κύπρο υπήρξε παράνομη τουρκική εισβολή και συνεχιζόμενη παράνομη τουρκική κατοχή.

7. Όχι απόλυτα. Έχει αρνητικά, αλλά και θετικά στοιχεία. Σίγουρα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ως έχει. Πολλά σημεία του χρειάζονται συζήτηση και βελτίωση.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ

«Μετά από 50 χρόνια δεν υπάρχει πλέον χώρος για παιχνιδάκια. Βρισκόμαστε στα πρόθυρα λύσης του Κυπριακού είτε με τη μορφή που επιδιώκουμε είτε με άλλη μορφή και αυτό πρέπει να μη φεύγει από το μυαλό μας».

1. Όχι. Το πρόβλημα είναι η έλλειψη σταθερότητας στον επιδιωκόμενο στόχο της ΔΔΟ και η μη ξεκάθαρη ανταπόκριση στις προτάσεις του Γενικού Γραμματέα. Εξαντλήσαμε τη θετική μας ανταπόκριση στη φραστική αποδοχή του πλαισίου, αλλά όταν ο Ακιντζί μάς πρότεινε να προσυπογράψουμε το σχέδιο ως πλαίσιο στρατηγικής συμφωνίας και να διαπραγματευτούμε τις λεπτομέρειες που απομένουν, εμείς αντί να απαντήσουμε με ένα βροντερό «ναι», αρχίσαμε να υποβάλλουμε… ερωτήσεις, σάμπως και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ δεν ξέρει ποιο είναι το πλαίσιό του και τι πρότεινε στις πλευρές. Οι υπερπτήσεις, λοιπόν, εξυπηρετούν την πιο πάνω αντιφατική πολιτική μας. Πρώτον, στέλνουν αρνητικά μηνύματα στους Τ/κ και, δεύτερον, καλλιεργούν ψευδαισθήσεις ανάμεσα στον λαό μας, αφού ξέρουμε -και μας το λένε κιόλας- ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να βοηθήσει.

2. Στο Κραν Μοντανά, ενώ ο κ. Αναστασιάδης είχε πετύχει το πλαίσιο, αντί να οχυρωθεί πίσω από το πλαίσιο του Γ.Γ. και να αφήσει -αν ήθελαν- να το απορρίψουν οι Τούρκοι για να αναλάβουν και την ευθύνη, σηκώθηκε κι έφυγε. Αυτό το πλαίσιο είναι πολύ σημαντική κατάκτηση της πλευράς μας. Προνοεί αποχώρηση του κατοχικού στρατού, προνοεί κατάργηση των υφιστάμενων εγγυήσεων και του δικαιώματος μονομερούς επέμβασης της Τουρκίας και προνοεί μετατροπή σε κανονικό κράτος.

3. Η ΔΔΟ είναι η μόνη λύση, από όσες τουλάχιστον γνωρίζω, που να επανενώνει την Κύπρο. Οποιαδήποτε άλλη λύση αναφέρθηκε (είτε να παραμείνουμε όπως είμαστε, είτε συνομοσπονδία, είτε διχοτόμηση, είτε δύο κράτη) χαρίζει τη μισή Κύπρο στην Τουρκία και αυτό δεν είναι λύση. Είναι ολοκλήρωση της προδοσίας του 1974. Πέραν τούτου, αυτοί που επιτίθενται στην ομοσπονδία είναι καιρός να μας πουν και τι αντιπροτείνουν.

4. Είναι εκτός συζήτησης η αποδοχή δημιουργίας τουρκικής βάσης. Και δεν είναι μόνο λόγοι σημειολογίας που με οδηγούν σε αυτήν τη θέση - υπάρχει και ουσία. Μια τέτοια βάση θα αποτελούσε αιτία προστριβών, αφού θα άφηνε εκκρεμή τον τουρκικό αλυτρωτισμό στην Κύπρο και, επίσης, μια τέτοια βάση θα αποτελούσε πόλο συσπείρωσης εθνικιστικών διχοτομικών στοιχείων ανάμεσα στην τ/κ κοινότητα.

5. Δεν είμαι σίγουρος ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Μάλλον από εμάς προήλθαν τα πρώτα βήματα εγκατάλειψης της ΔΔΟ. Σχεδόν όλα τα ε/κ κόμματα, με εξαίρεση το ΑΚΕΛ και τον ΔΗΣΥ, στον ένα ή στον άλλο βαθμό, άμεσα ή συγκεκαλυμμένα απορρίπτουν τη ΔΔΟ. Επιπλέον, τους τελευταίους 15 μήνες υπάρχουν και αντιφατικές πληροφορίες για τη στάση του ίδιου του Προέδρου. Επροκλήθη επανειλημμένα να επαναβεβαιώσει την προσήλωσή του σε αυτήν τη μορφή λύσης και δεν το έκανε. Πήγε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και από το στόμα του δεν βγήκε αυτή η φράση. Αντίθετα, τα τ/κ κόμματα, με εξαίρεση το κόμμα του Έρογλου και του Ντενκτάς, απέρριψαν αυτήν την πολιτική. Δεν την αποδέχονται -τους βολιδοσκόπησε ο Τσαβούσογλου και του είπαν «όχι». Εξάλλου, τη λύση της ΔΔΟ μας την προτείνει η διεθνής κοινότητα και περιλαμβάνεται σε όλα τα ψηφίσματα του ΟΗΕ που αποτελούν τη βάση του αγώνα μας. Συμπέρασμα; Παρά να ομφαλοσκοπούμε, ας επικεντρωθούμε στο τελευταίο μίλι που μας έμεινε να διανύσουμε, σύμφωνα με τον ΓΓ, για να πετύχουμε λύση ΔΔΟ, η οποία επανενώνει την Κύπρο, επιστρέφει σημαντικά εδάφη υπό ε/κ διοίκηση, κατοχυρώνει την αποχώρηση του κατοχικού στρατού και την κατάργηση των εγγυήσεων.

6. Αυτή η πολιτική του «blame game», έχει σημασία όταν πείσεις τους τρίτους ότι εσύ είσαι συνεργάσιμος. Δυστυχώς, παρά το τι λέμε εμείς μεταξύ μας, οι δύο τελευταίες εκθέσεις του Γ.Γ. και οι θέσεις της ΕΕ, μετά το Κραν Μοντανά, λένε άλλα. Καταλογίζεται ευθύνη και στη δική μας πλευρά για το αδιέξοδο, την ίδια στιγμή που στην ίδια έκθεση αθωώνεται και επαινείται η Τουρκία. Άρα, αν το blame game είναι τρόπος -και από τις δύο πλευρές- για υπόσκαψη της λύσης, θα αποδειχθεί καταστροφικό γι' αυτόν που θα το χρησιμοποιήσει. Mετά από 50 χρόνια Κυπριακό δεν υπάρχει χώρος πλέον για τέτοια παιχνιδάκια. Είτε υπάρχουν χρονοδιαγράμματα είτε όχι, βρισκόμαστε στα πρόθυρα λύσης του Κυπριακού είτε με τη μορφή που επιδιώκουμε είτε με άλλη μορφή κι αυτό πρέπει να μη φεύγει από το μυαλό μας.

7. Διαφωνώ ριζικά με τη θέση του κ. Παπαδόπουλου. Στην πολιτική είναι εύκολο να λέμε «όχι». Το δύσκολο είναι οι εισηγήσεις για το τι κάνουμε και πώς τις υλοποιούμε. Ο κ. Παπαδόπουλος, μέχρι τώρα, περιορίζεται σε ανέφικτες, μαξιμαλιστικές εκθέσεις ιδεών. Έτσι, όμως, διαιωνίζεις, δεν λύνεις τα προβλήματα και ο καιρός πιέζει επικίνδυνα. Ήδη μας απειλούν με αποχώρηση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και με ουσιαστική απενεργοποίηση του ΟΗΕ. Ουσιαστικά, με οριστικοποίηση της διχοτόμησης. Γι’ αυτό πρέπει να κινηθούμε και να δράσουμε.