ΟΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΕΣ ΚΑΙ, ΣΕ ΜΕΡΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ, ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΛΕΥΡΑΣ, ΟΠΩΣ Η ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ, ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΔΥΣΚΟΛΗ

Ο Metin Munir ορθά υποστηρίζει ότι «ο δρόμος προς τη λύση περνά όχι μέσα από τη δημαγωγία και τα παραμύθια, αλλά μέσα από τις αλήθειες· ας μιλήσουμε γι’ αυτές, παιδιά»

Ο δημοσιογράφος Metin Munir δημοσίευσε πρόσφατα ένα πολύ διεισδυτικό κείμενο σχετικά με το κυπριακό πρόβλημα. Στο άρθρο, το οποίο δημοσιεύθηκε στην ενημερωτική ιστοσελίδα T24, o Μunir καλεί την τουρκική πλευρά να συμπεριφερθεί λογικά: «Αν όντως επιθυμούν συμφωνία στην Κύπρο, οι Τούρκοι οφείλουν να ενεργήσουν στα πλαίσια της λογικής». Σύμφωνα με τον Munir, το Κυπριακό δεν μπορεί να λυθεί κυρίως λόγω των υπερβολικών και, σε μερικές περιπτώσεις, παράλογων απαιτήσεων της τουρκικής πλευράς.

Κυριότερες τουρκικές διεκδικήσεις είναι η συνέχιση του καθεστώτος εγγυήσεων, το οποίο περιλαμβάνει το δικαίωμα της Τουρκίας για μονομερή επέμβαση, και η παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στο νησί "για προστασία των Τουρκοκυπρίων"».

Ο M?nir χαρακτηρίζει τις εν λόγω διεκδικήσεις «παράλογες» και προσθέτει: «Μια συνεργασία χτίζεται με πρόσωπα τα οποία εμπιστεύεσαι και μπορείς να συνυπάρξεις μαζί τους. Αν δεν εμπιστεύεσαι τους Ελληνοκυπρίους, αν ανησυχείς ότι μια νύχτα θα έρθουν ξαφνικά και θα μας κόψουν το λαρύγγι, τότε γιατί θες να ζήσεις μαζί τους σε ένα κοινό κράτος, φίλε μου; Εκείνες οι μέρες ανήκουν στο παρελθόν.

Οι Τουρκοκύπριοι δεν βρίσκονται πλέον σκορπισμένοι σε εκατοντάδες χωριά, ώστε να αποτελούν εύκολη λεία για τους Ελληνοκυπρίους, αλλά ζουν συγκεντρωμένοι σε μια γεωγραφική περιοχή. Σε μια ενδεχόμενη ομοσπονδία θα διαθέτουν τη δική τους αστυνομική δύναμη. Η Ε.Ε. αποτελεί έναν επιπλέον εγγυητικό παράγοντα. Και οι Ελληνοκύπριοι γνωρίζουν καλά ότι, σε περίπτωση που αποπειραθούν ξανά να προχωρήσουν σε εθνοκάθαρση, θα καταρρεύσουν οικονομικά», επισημαίνει.

Αρκεί και μόνο η ισχύς

Ο M?nir υπογραμμίζει ακόμα ένα πολύ σημαντικό σημείο: «Η Τουρκία δεν χρειάζεται ούτε τη συνθήκη εγγυήσεως ούτε την παρουσία στρατευμάτων για να επέμβει στο νησί. Στις μέρες μας, τα κράτη δεν έχουν ανάγκη από συμφωνίες, όπως η συμφωνία εγγυήσεως, για να παρέμβουν σε άλλα κράτη· τους αρκεί η ισχύς. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η επέμβαση της Τουρκίας στη Συρία, των ΗΠΑ σε Ιράκ και Αφγανιστάν και της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη. Αν μια χώρα διαθέτει την απαραίτητη ισχύ, εισβάλλει σε μια άλλη χώρα και, παρόλες τις αντιδράσεις, κανείς δεν μπορεί να κάνει το οτιδήποτε».

Τις ορθές διαπιστώσεις του Munir, ακολουθεί ένα ερώτημα: «Τότε γιατί υπάρχει τόση επιμονή στη συνθήκη εγγυήσεως και στην τουρκική στρατιωτική παρουσία στο νησί; Θα ένιωθες άνετα με 40 χιλιάδες Έλληνες στρατιώτες στα σύνορά σου;».

Και συμπληρώνει: «Οι Ελληνοκύπριοι δεν πρόκειται να συναινέσουν σε συμφωνία για όσο ισχύουν οι τουρκικές εγγυήσεις και δεν αποχωρεί ο τουρκικός στρατός από το νησί. Και έχουν δίκιο. Θα ένιωθες άνετα με 40 χιλιάδες Έλληνες στρατιώτες στα σύνορά σου; Η λύση για την Κύπρο είναι η πλήρης αποστρατιωτικοποίηση του νησιού»

Το δικαίωμα σε «βέτο»

Μετά τις σημαντικές διαπιστώσεις του, ο Munir θίγει ακόμα ένα ζήτημα, που δυσκολεύει τις προσπάθειες για λύση και, παράλληλα, ασκεί κριτική στη στάση της τουρκικής πλευράς: «Ένα άλλο ζήτημα που παρεμποδίζει τη συμφωνία είναι η αξίωση της τουρκικής πλευράς για άσκηση του δικαιώματος "βέτο" σε όλους τους σημαντικούς θεσμούς, αρχίζοντας από το υπουργικό συμβούλιο. Οι Ελληνοκύπριοι αποδέχονται αυτό το δικαίωμα να ισχύει μόνο για τις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου και για σημαντικούς κανονισμούς που αφορούν άμεσα τους Τουρκοκυπρίους. Δεν είναι αρκετό αυτό; Αν έχεις δικαίωμα άσκησης βέτο σε κάθε τομέα, σημαίνει ότι δεν συνδιοικείς αλλά διοικείς. Παγκόσμια, δεν υπάρχει μοντέλο ομοσπονδίας στο οποίο η μειοψηφία διοικεί την πλειοψηφία», συνεχίζει.

Πολιτική ισότητα

Σε αυτό το σημείο ο M?nir είναι πολύ διεισδυτικός. Μια από τις πολιτικές κληρονομιές που άφησε ο Denktas είναι η ερμηνεία της πολιτικής ισότητας και της αποτελεσματικής συμμετοχής των Τουρκοκυπρίων σε κάθε επίπεδο της ζωής ως «χωριστής ψήφου». Πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό σφάλμα. Η πολιτική ισότητα δεν ισοδυναμεί με αριθμητική ισότητα. Ούτε είναι δυνατό να εξισωθεί το 20% με το 80%. Εδώ, το σημαντικό είναι το πώς οι Τουρκοκύπριοι θα καταστούν θεμελιώδες στοιχείο του κράτους.

Για παράδειγμα, είναι πολύ σημαντικό το Σύνταγμα να μην μπορεί να τροποποιηθεί χωρίς τη συναίνεση της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Ομοίως, μια ορθή διεκδίκηση είναι η έγκριση τουλάχιστον ενός Τουρκοκύπριου υπουργού στη λήψη αποφάσεων από την εκτελεστική εξουσία. Αυτό διασφαλίζει την αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων.

Ωστόσο, υπερβολικά αιτήματα που εκφράζονται κατά καιρούς θέτουν εμπόδια στον δρόμο προς τη λύση. Ο Metin Munir ορθά υποστηρίζει ότι «ο δρόμος προς τη λύση περνά όχι μέσα από τη δημαγωγία και τα παραμύθια, αλλά μέσα από τις αλήθειες· ας μιλήσουμε γι’ αυτές, παιδιά». Πράγματι, οφείλουμε να μιλήσουμε γι’ αυτές. Φυσικά, αν δεν έχουμε ήδη αργήσει...