Η ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΞΕΤΑΖΕΙ ΣΩΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΠΙΘΑΝΗ Ή «ΔΙΑΦΑΙΝΟΜΕΝΗ» ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΣΕ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ

* Η γεωγραφία, λοιπόν, της διαφθοράς έχει τους τόπους, τις οροθεσίες, τις συζεύξεις και τις μεταβάσεις της και προαπαιτεί ένα σύνθετο πλέγμα ενδο-υποστήριξης και συγκάλυψης. Εστιάζει, δε, όπως επισημαίνουν πολύπειροι πρώην ανώτατοι αξιωματικοί, σε δομές όπου δρουν ή συντρέχουν τρεις βασικοί παράγοντες:

α) Η μονιμότητα των στελεχών, η οποία δημιουργεί τη δυνατότητα σύναψης δεσμών με άτομα του υποκόσμου και τις έκνομες δραστηριότητές τους,

β) η ύπαρξη κομματοπαγών στελεχικών δομών σε ορισμένες υπηρεσίες, οι οποίες δρουν αυτοπροστατευτικά,

γ) η ύπαρξη ελλιπούς ή ανεπαρκούς εποπτικού ελέγχου από τις προϊστάμενες ενδοϋπηρεσιακές Αρχές, για λόγους που ποικίλλουν κατά περίπτωσιν.

Η πρόσφατη σύλληψη τριών αστυνομικών για υπόθεση σωματεμπορίας ανέδειξε, γι' ακόμη μια φορά, το… απροσπέλαστο πρόβλημα της διαφθοράς δημόσιων θεσμών και δημόσιων αξιωματούχων, εν τη ασκήσει, ή παρά τη ασκήσει, των θεσμικών καθηκόντων τους.

Επικαιροποιώντας, ξανά, με δραματικό τρόπο, τη διαχρονικώς ισχύουσα ρήση του Ιουβενάλη: «Ποιος φυλάει τους φύλακες;» (Quis custodiet ipsos custodes?).

Προφανώς, ένας άλλος φύλακας, από τον οποίο θα πρέπει να προστατευθούμε προσφεύγοντας σ’ έναν… άλλο φύλακα, και πάει λέγοντας, έως την οδυνηρή, και κυκλωτικά εξουθενωτική, διαπίστωση, ότι ο φύλακας είναι εκείνος από τον οποίο θα πρέπει, εν τέλει, να φυλαχθούμε - πώς, όμως, και με ποιον;

Την ακαταμάχητη… δίνη αυτού του φοβερού φαύλου κύκλου απέδωσε, με τον γλαφυρότερο τρόπο, η αγωνιώδης δήλωση του Αρχηγού της Αστυνομίας την περασμένη Τρίτη, ο οποίος έκανε ευθαρσώς λόγο για την ύπαρξη διαφθοράς όχι μόνον στους κόλπους της Αστυνομίας, αλλά και σε ολόκληρη τη δημόσια διοίκηση, τονίζοντας, μάλιστα, ότι αυτή είναι διαχρονική και περίπου ανεξάλειπτη.

Η Αστυνομία, πρόσθεσε, μεριμνώντας για τα του οίκου της, εισήλθε σε μια διαδικασία αυτοκάθαρσης και αυτοελέγχου, με τη δημιουργία της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία είναι επιφορτισμένη με την πάταξη του φαινομένου της διαφθοράς στο εσωτερικό της Δύναμης, ενώ χαρακτήρισε τη σύλληψη των τριών αστυνομικών ως απόρροια της συγκεκριμένης συγκροτημένης προσπάθειας εκ μέρους των Αρχών Ασφαλείας.

Διάχυση της διαφθοράς

Αυτή η διάχυση της διαφθοράς, ωστόσο, δεν είναι ούτε ανώνυμη ούτε αόριστα εκκολαπτόμενη, αλλά ενοφθαλμίζεται σε συγκεκριμένες υπηρεσιακές δομές και πρακτικές και, όσον αφορά την Αστυνομία, έχει να κάνει με το γενικότερο φαινόμενο της πάταξης του οργανωμένου εγκλήματος, των διακλαδώσεων, των ριζωμάτων και των παραφυάδων του, καθώς και με τις διαπλοκές του με τις δυνάμεις καταστολής.

Κυρίως και πρωτίστως αυτή/ό αφορά την εμπορία και τη διακίνηση ναρκωτικών, την εμπορία προσώπων, την προστασία, τον τζόγο και άλλες δραστηριότητες, όπου παρατηρείται είτε ανέλεγκτη δράση της παρανομίας, είτε ανεπαρκής πρόληψη και καταστολή, είτε έλλειψη βούλησης για δράση εκ μέρους των αρμοδίων Αρχών, είτε απουσία καταλογισμού και ατιμωρησία κ.ο.κ., σε συνδυασμό με τη διαπερότητα των προσίδιων υπηρεσιών του Κράτους στις δραστηριότητες των παρανόμων.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, το γεγονός ότι η αρχική πληροφορία προς τις διωκτικές Αρχές για την εμπλοκή των τριών αστυνομικών στο κύκλωμα σωματεμπορίες δόθηκε από… ανταγωνιστικό κύκλωμα παρανόμων, ενώ ουσιαστική ήταν και η «εσωτερική πληροφόρηση» κατά τη διαδικασία διερεύνησης της υπόθεσης.

Οι τρεις αστυνομικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τα αδικήματα της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος και πλημμελήματος, πράξεις συμμετοχής σε αδικήματα διαφθοράς, εμπορίας ενηλίκων προσώπων με σκοπό την εκμετάλλευση εγκληματικών δραστηριοτήτων, σεξουαλικής εκμετάλλευσης ενηλίκων προσώπων, δεκασμoύ δημοσίου λειτουργού, κατάχρησης εξουσίας και παραμέλησης υπηρεσιακού καθήκοντος.

Μάλιστα, ο Εκπρόσωπος Τύπου της Αστυνομίας, Ανδρέας Αγγελίδης, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο, από τις έρευνες, να προκύψουν και άλλα θύματα εμπορίας ή και να εμπλέκονται και άλλα μέλη της Αστυνομίας, επαναλαμβάνοντας ότι οι έρευνες είναι στο αρχικό στάδιο και πως, ανάλογα με τα στοιχεία και τη μαρτυρία που θα συλλεχθεί, θα προχωρήσουν και οι περαιτέρω ενέργειες.

Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου

Όπως επισήμανε αρμόδια πηγή στη «Σημερινή» της Κυριακής, η αρτισύστατη Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου - συστάθηκε στις αρχές του τρέχοντος έτους - έχει ενώπιόν της ένα μεγάλο έργο να διεκπεραιώσει, καθώς οι διαδρομές πάταξης της διαφθοράς, από τον εντοπισμό και τη διερεύνηση μέχρι την εξιχνίαση, είναι λαβυρινθώδεις και πολυδαίδαλες, απαιτούν σε κάθε στάδιο τη νομική τεκμηρίωση και, επιπρόσθετα, μπορεί να εμπλέκουν σειρά συνεργαζόμενων υπηρεσιών και τμημάτων. Τμημάτων που δεν ευρίσκονται μόνον στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, αλλά και σε άλλα, συμπλεκόμενα υπουργεία, των οποίων οι αρμοδιότητες, σε ορισμένους τομείς, επικαλύπτονται.

Ανέφερε, επιπρόσθετα, ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχει ενώπιον της ΥΕΣ πληθώρα πληροφοριών για πιθανή ή διαφαινόμενη ανάμειξη στελεχών της Δύναμης σε υποθέσεις διαφθοράς, οι οποίες εξετάζονται επισταμένως, προσθέτοντας ότι από το στάδιο συλλογής πληροφοριών και τη διερεύνηση, θα πρέπει να γίνει στοιχειοθέτηση των υποθέσεων, ώστε να μπορέσει η Αστυνομία να προβεί στις προσήκουσες ενέργειες για τη σύλληψη και την παραπομπή τους στη Δικαιοσύνη.

Η γεωγραφία της διαφθοράς

Η γεωγραφία, λοιπόν, της διαφθοράς, έχει τους τόπους, τις οροθεσίες, τις συζεύξεις και τις μεταβάσεις της και προαπαιτεί ένα σύνθετο πλέγμα ενδο-υποστήριξης και συγκάλυψης. Εστιάζει, δε, όπως επισημαίνουν πολύπειροι πρώην ανώτατοι αξιωματικοί σε δομές όπου δρουν ή συντρέχουν τρεις βασικοί παράγοντες: α) Η μονιμότητα των στελεχών, η οποία δημιουργεί τη δυνατότητα σύναψης δεσμών με άτομα του υποκόσμου και τις έκνομες δραστηριότητές τους, β) η ύπαρξη κομματοπαγών στελεχικών δομών σε ορισμένες υπηρεσίες, οι οποίες δρουν αυτοπροστατευτικά, γ) η ύπαρξη ελλιπούς ή ανεπαρκούς εποπτικού ελέγχου από τις προϊστάμενες ενδοϋπηρεσιακές Αρχές, για λόγους που ποικίλλουν κατά περίπτωσιν.

Ως θεραπεία, υποδεικνύουν, επιβάλλεται, μεταξύ άλλων, πρώτον, η θεσμοθέτηση της πρακτικής των τακτικών μετακινήσεων, ώστε να προλαμβάνονται φαινόμενα διαπλοκής με τους χώρους του εγκλήματος, δεύτερον, η πάταξη της κομματοκρατίας, ώστε να αποφεύγεται ο επιχειρησιακός «κορπορατισμός», μέσα από πρακτικές αμοιβαίας συγκάλυψης, και τρίτον, η αναβάθμιση και βελτίωση των μηχανισμών εποπτικού ελέγχου, ώστε φαινόμενα διαφθοράς ή υπηρεσιακής παρέκκλισης να πατάσσονται εν τη γενέσει τους.

«Μπορεί ένας έμπειρος αξιωματικός να καταλάβει»

Μάλιστα, επισημαίνουν επιπρόσθετα, ένα άγρυπνο και έμπειρο μάτι προϊσταμένου μπορεί να επισημάνει ενδεχόμενες ύποπτες ή παρεκκλίνουσες συμπεριφορές στελεχών, χωρίς να έχει καν υπ’ όψιν ή ενώπιόν του σχετικές πληροφορίες ή στοιχεία.

Αυτό, εξηγούν, μπορεί να γίνει διαγνώσιμο μέσα από την ποιότητα της λογοδοσίας ή της ενημέρωσης του εν λόγω στελέχους - από το πόσο, δηλαδή, επαρκής και σαφής είναι. Αν δεν συμβαίνει αυτό, αν, δηλαδή, η λογοδοσία είναι ανεπαρκής, ατεκμηρίωτη ή ζοφώδης, τότε η προϊστάμενη Αρχή οφείλει να προβεί σε μια παράλληλη διερεύνηση του εν λόγω ζητήματος, προκειμένου να αντιληφθεί σε ποιο βαθμό και για ποιο λόγο η λογοδοσία του στελέχους είναι ελλιπής. Εν προκειμένω, ενίοτε τέτοιου είδους συμπεριφορές υποκρύπτουν φαινόμενα διαπλοκής ή εν δυνάμει διαφθοράς, τα οποία επιβάλλεται να πατάσσονται αποφασιστικά και άμεσα.