Το δίλημμα της Λευκωσίας και ο ρόλος Τσίπρα στο παζλ των επόμενων κινήσεων

Όχι μόνο λεκτική στήριξη στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών αλλά και άσκηση πίεσης προς τα Ηνωμένα Έθνη για γρήγορη ανάληψη πρωτοβουλίας, αναμένει η Λευκωσία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στον απόηχο των ισχυρών -κατά γενικήν ομολογίαν- συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Την οποία σαφέστατα πλέον οι Βρυξέλλες, με τις διπλωματικές προσπάθειες του Υπουργού Εξωτερικών, διασυνδέουν άμεσα με τη λύση του Κυπριακού και κυρίως με τη θετική συνεισφορά της Τουρκίας στις εξωτερικές πτυχές του προβλήματος.

Ναι μεν, αλλά….

Το τελευταίο πενθήμερο στις Βρυξέλλες και το Λουξεμβούργο μύριζε έντονα Κυπριακό, όπως άλλωστε από την περασμένη εβδομάδα έγραψε η «Σημερινή» της Κυριακής. Τόσο ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης, όσο και ο διαπραγματευτής Αντρέας Μαυρογιάννης είχαν σειρά επαφών με αξιωματούχους και πολιτευτές της κοινότητας μεταφέροντας, όπως μαθαίνουμε, το ίδιο ακριβώς μήνυμα.

Ότι η Ένωση στο μέτρο του δυνατού και έχοντας υπόψη ότι το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται η έναρξη της διερευνητικής αποστολής Λουτ -που θα περιλαμβάνει ως σταθμό και τις Βρυξέλλες- θα πρέπει να πιέσει προς την κατεύθυνση επανέναρξης των συνομιλιών. Κάτι που ταυτόχρονα σημαίνει ότι θα πρέπει να ασκήσει, με όποιον τρόπο μπορεί, την επιρροή της όχι μόνο προς τα Ηνωμένα Έθνη αλλά και προς την Τουρκία, ώστε να δοθεί μια νέα ευκαιρία οριστικής επίλυσης του προβλήματος.

Σε κάθε περίπτωση και παρά την ετοιμότητα της Ε.Ε. να στηρίξει και να υποστηρίξει τα πιο πάνω -κάνοντας μάλιστα ξεκάθαρο ότι συμμερίζεται τις έντονες απόψεις της Λευκωσίας για την ανάγκη κατάργησης των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων- οι αξιωματούχοι της κοινότητας εμφανίζονται ιδιαιτέρως προβληματισμένοι σε σχέση με το πώς θα κινηθεί η Άγκυρα.

Το αποτέλεσμα των εκλογών και η μετατροπή του Ερντογάν στον “έναν και μόνο” της Τουρκίας δεν επιτρέπει ιδιαίτερες προσδοκίες για αλλαγή στάσης και ρητορικής, παρά μόνο ανησυχίες για επέκταση της συστολής του κράτους δικαίου αλλά και για περαιτέρω ένταση της επιθετικής πολιτικής του νεοσουλτάνου. Άλλωστε η πρώτη αντίδραση της Τουρκίας στο κείμενο συμπερασμάτων της Ε.Ε. δείχνει και την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει το επόμενο διάστημα.

Αβεβαιότης και στάση αναμονής

Όπως διαμορφώθηκε και ακόμη διαμορφώνεται το σκηνικό στην Τουρκία, η Λευκωσία δεν έχει παρά να περιμένει και να ζει με την αβεβαιότητα που περιβάλλει τις κινήσεις Ερντογάν. Όχι τόσο σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο ενός νέου διαλόγου, αλλά στο πώς θα κινηθεί η Άγκυρα επί της ουσίας του Κυπριακού. Πηγή πολύ κοντά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας εξήγησε στη “Σ” ότι το κρίσιμο δίλημμα δεν είναι αν θα υπάρξει μια νέα ευκαιρία, αλλά αν αυτή θα είναι όντως ευκαιρία ή μία από τα ίδια.

Και αν αυτό ισχύσει τότε η πιθανότητα “ατυχήματος”, οριστικής δηλαδή κατάρρευσης μιας διαδικασίας που έχει προσφέρει πολλά ως κεκτημένα, θετικά και αρνητικά, θα είναι ίσως το πιο πιθανό σενάριο. Το οποίο βεβαίως η ε/κ πλευρά αποφεύγει ή θέλει να αποφύγει όπως ο διάολος το λιβάνι, καθότι θα ανοίξει διάπλατα ο δρόμος για άλλες λύσεις από την Τουρκία και κύκλους στο εσωτερικό.

Τα πιο πάνω, ωστόσο, είναι αυτά που προκαλούν τους πονοκεφάλους στη Λευκωσία, η οποία επιχειρεί στο παρασκήνιο να αναγνώσει τα δεδομένα και να βάλει όλα τα κομμάτια του παζλ στη θέση τους για να μπορέσει να κτίσει και την ανάλογη τακτική. “Αν η Λουτ δεν ξεκαθαρίσει το σκηνικό σε σχέση με το πλαίσιο του Γενικού Γραμματέα και αφήσει να αιωρούνται τέτοιες ερμηνείες που να επιτρέπουν προώθηση τουρκικών θέσεων, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές και την ίδια ώρα θεωρεί ότι υπάρχει έδαφος για συνομιλίες, τότε τι κάνουμε;”, διερωτήθηκε, προβάλλοντας και την έντονη ανησυχία της Λευκωσίας, ο εν λόγω αξιωματούχος.

Αναγνώριση εδάφους…

“Άλλο να τα ακούς από τρίτους - εν δυνάμει μεσολαβητές - και άλλο από δικούς σου ανθρώπους”. Με αυτήν ακριβώς τη φράση, πηγή πολύ κοντά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας απάντησε στην ερώτηση της εφημερίδας μας, αν η Λευκωσία επενδύει ή τουλάχιστον θεωρεί σημαντική την επικείμενη, στο πλαίσιο της συνόδου του ΝΑΤΟ, τετ-α-τετ συνάντηση του Πρωθυπουργού της Ελλάδας Αλέξη Τσίπρα με τον επανεκλεγέντα Τούρκο “μονάρχη” Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Μια συνάντηση από την οποία το κρίσιμο που θα πρέπει να εξαχθεί ως συμπέρασμα είναι αν ο Ερντογάν, μετεκλογικά πλέον, έχει αλλάξει τροπάρι και υπάρχει περιθώριο αισιοδοξίας για ουσιαστική διαπραγμάτευση ή αν εμμένει και επιμένει στην ίδια προεκλογική λογική, η οποία δεν επιτρέπει ούτε καν συζήτηση για νέο γύρο διαπραγματεύσεων.

“Θέλουμε και επιδιώκουμε, ό,τι και αν λεν οι κακοθελητές, μια νέα προσπάθεια, αλλά αυτή θα πρέπει να έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας, γιατί ακριβώς εθνικά σκεπτόμενοι δεν θέλουμε με τίποτα μιαν αποτυχία ακόμη και αν η ευθύνη θα είναι αποκλειστικά στην Τουρκία, γιατί τα δεινά που θα επιφέρει ένα τέτοιο σενάριο δεν μπορούν να προβλεφθούν”, ήταν το καταληκτικό σχόλιο του εν λόγω αξιωματούχου.