Η ΑΜΝΗΣΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΣ ΤΟΥ 1974 ΔΕΝ ΑΠΕΔΩΣΕ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΥΧΗΣ ΤΩΝ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΩΝ

Ο ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ Ε/Κ ΠΛΕΥΡΑΣ ΣΤΗ ΔΕΑ ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΝΕΣΤΟΡΟΣ ΔΙΕΡΩΤΑΤΑΙ ΑΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΘΗΚΑΝ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΣ ΠΡΟΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΣΗ

Ο Επίτροπος Προεδρίας για Ανθρωπιστικά θέματα Φώτης Φωτίου ανέφερε ενώπιον της Επιτροπής Αγνοουμένων της Βουλής ότι το 2016 εντοπίστηκαν οστά 114 αγνοουμένων, το 2017, 49 και μέχρι σήμερα, στον τρέχον έτος, μόλις 8

Η αμνηστία που δόθηκε σε όσους ενέχονται σε δολοφονίες κατά τη διάρκεια της εισβολής του 1974 φαίνεται ότι δεν απέδωσε, αφού οι δολοφόνοι δεν δίνουν στοιχεία για να εντοπιστούν τάφοι αγνοουμένων-πεσόντων. Ο προβληματισμός του εκπροσώπου της ελληνοκυπριακής πλευράς στη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων (ΔΕΑ) είχε και προεκτάσεις, αφού ο Νέστορας Νέστορος διερωτήθηκε, εξ αφορμής της πρόσφατης ωμής παραδοχής-ομολογίας Τουρκοκυπρίου ότι δολοφόνησε Ε/κ το 1974, αν σ’ αυτούς όλους (τους κοινούς δολοφόνους) παραχωρήθηκαν διαβατήρια-ταυτότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας ως επιβράβευση για τα ειδεχθή τους εγκλήματα.

Πάντως οι επισημάνσεις, δίκην προβληματισμού με ψήγματα κριτικής προς την πολιτική ηγεσία, έμειναν αναπάντητες, αφού κανείς εκ των βουλευτών της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων δεν είχε κάτι να δώσει προς απάντηση.

Ακόμη, ο κ. Νέστορος επισήμανε ότι θα ανοίξουν και τάφους συγγενών αγνοουμένων ώστε να παρθεί γενετικό υλικό προς ταυτοποίηση οστών, αφού κάποιοι (εκ των συγγενών) ενώ ήταν στη ζωή δεν παραχωρούσαν DNA. Πάντως, ο εκπρόσωπος της ε/κ πλευράς στη ΔΕΑ περιέγραψε την τιτάνια προσπάθεια προς διάφορες κατευθύνσεις που γίνεται προς εξεύρεση τάφων αγνοουμένων, ενίοτε και κάτω από δυσοίωνες συνθήκες.

Αποθαρρυντικά αποτελέσματα

Ενώπιον του κινδύνου διάλυσης βρίσκεται η Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους, αφού τα αποτελέσματα στο θέμα των ταυτοποιήσεων αγνοουμένων τα τελευταία τρία χρόνια είναι άκρως αποθαρρυντικά. Ο Επίτροπος Προεδρίας για Ανθρωπιστικά θέματα Φώτης Φωτίου ανέφερε ενώπιον της Επιτροπής Αγνοουμένων της Βουλής ότι το 2016 εντοπίστηκαν οστά 114 αγνοουμένων, το 2017, 49 και μέχρι σήμερα, στον τρέχον έτος, μόλις 8. Ο Επίτροπος πρότεινε την πραγματοποίηση κοινής σύσκεψης μεταξύ Κυβέρνησης, Βουλής και πιθανόν και ελληνικής πολιτείας, με στόχο την ενίσχυση των προσπαθειών για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων.

Μετακινήσεις οστών

Αναφορικά με τις σκόπιμες μετακινήσεις οστών αγνοουμένων, ο Επίτροπος ξεκαθάρισε ότι η Κυβέρνηση δεν θα δεχθεί να δοθεί τέλος στο ζήτημα, ούτε και να εξισωθεί η ευθύνη της Τουρκίας με αυτήν άλλων κρατών. Τοποθετούμενος ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων, ο κ. Φωτίου εξέφρασε ανησυχία για τη γενικότερη πορεία της διαδικασίας εντοπισμού και ταυτοποίησης αγνοουμένων και πρότεινε όπως Κυβέρνηση και Βουλή εξετάσουν ποιες περαιτέρω ενέργειες μπορούν να γίνουν.

Σημείωσε, επίσης, ότι «το θέμα των μετακινήσεων είναι ένα μεγάλο έγκλημα εκ μέρους της Τουρκίας». Πρόσθεσε ότι «δεν αφορά μόνο την περίπτωση των Ασσιωτών, που είναι μια τραγική πτυχή, αφορά και άλλες περιπτώσεις, γιατί έχουμε πολλές μετακινήσεις οστών». Πέραν τούτου, επισήμανε ο ίδιος, «υπάρχει και η πολιτική διάσταση και δεν θα δεχθούμε να κλείσει το θέμα των μετακινήσεων με τη δικαιολογία ότι υπάρχουν προβλήματα ή ότι δεν είναι σωστές οι πληροφορίες». Αυτό δεν θα γίνει ποτέ, τόνισε.

Λιγοστεύουν οι πληροφορίες

Από την πλευρά του το Ε/κ μέλος της ΔΕΑ Νέστορας Νέστορος ενημέρωσε την Επιτροπή για τις εξελίξεις αναφορικά με το έργο της ΔΕΑ και σε σχέση με την πρόσβαση που έχει δοθεί σε αρχεία του ΟΗΕ, αλλά και κρατών, τα οποία διατηρούσαν αποσπάσματα στην Κύπρο την εποχή του 1974. Ανέφερε ότι υπήρξε ανταπόκριση από τα Ηνωμένα Έθνη και ότι επισκέφθηκε τη Νέα Υόρκη δύο φορές κλιμάκιο της ΔΕΑ και μελέτησε φακέλους. Πρόσβαση δόθηκε και σε βρετανικά αρχεία και αρχεία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. Ανταποκρίθηκαν επίσης χώρες όπως η Φινλανδία, ο Καναδάς και η Σουηδία. Εμπιστευτικά έγγραφα αξιολογούνται από συγκεκριμένο εμπειρογνώμονα ερευνητή αρχείων, ο οποίος έχει προσληφθεί γι' αυτόν τον σκοπό και ζητάει την αποχαρακτήρισή τους αν κρίνει ότι είναι σχετικά.

Ενδεικτικά, ο κ. Νέστορος ανέφερε ότι από την έρευνα που έγινε στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, από 4.200 φακέλους, 988 φάκελοι κρίθηκαν σχετικοί και από αυτούς έχουν μελετηθεί οι 410. Σε σχέση με τα αρχεία της Αγγλίας από όγκο 4.000 φακέλων, ενδιαφέρουν τη ΔΕΑ 490 και έχουν μελετηθεί μέχρι στιγμής οι 281.

Ψάχνουν στο Δίκωμο για αγνοουμένους

Αναφορικά με τα επόμενα βήματα στο Δίκωμο, ανέφερε ότι η αποκατάσταση του χώρου έγινε με χρηματοδότηση της ΕΕ και έγκριση που δόθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία και ότι το 2006, πριν γίνει αποκατάσταση του χώρου, μετακινήθηκαν και πάλι σκουπίδια. Την ίδια ώρα, είπε ο κ. Νέστορος, παλαιότερο έγγραφο που υπήρχε αναφερόταν σε μετακίνηση οστών από την Κερύνεια στον χώρο Δικώμου. «Διαπιστώνουμε, ως γραφείο του Ε/κ μέλους, ότι δεν μπορεί να υπάρξει με τα σημερινά δεδομένα απόφαση για το ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Το ζητούμενο για μένα είναι να αποφασίσουμε πού θα σκάψουμε», είπε, σημειώνοντας ότι δεν θα ήταν σωστό να μη γίνουν οι σωστές ενέργειες για να δοθούν απαντήσεις στους συγγενείς.

Ενημέρωσε, επίσης, την Επιτροπή ότι έχει ζητηθεί σε 334 περιπτώσεις αγνοουμένων να γίνει εκ νέου έλεγχος, προσθέτοντας ότι μέχρι στιγμής έχουν δοθεί 246 απαντήσεις. Σε σχόλιο βουλευτή αν θα έπρεπε να προσφέρεται αμοιβή, απάντησε ότι είναι ένας τρόπος. «Να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε», πρόσθεσε.

Οι θέσεις των βουλευτών

Τη θέση της Βουλής ότι επιβάλλεται η συνέχιση της λειτουργίας της ΔΕΑ μέχρι την ταυτοποίηση όλων των αγνοουμένων εξέφρασαν η Πρόεδρος της Επιτροπής Προσφύγων της Βουλής Σκεύη Κούτρα Κουκουμά και η βουλευτής ΔΗΣΥ Μαριέλλα Αριστείδου. «Οι τελευταίες πληροφορίες περίπου άφηναν ένα χρονικό διάστημα πέντε χρόνων για να κλείσει η λειτουργία της ΔΕΑ», ανέφερε η κ. Κουκουμά στις δηλώσεις της μετά τη συνεδρία, προσθέτοντας ότι «αντιλαμβάνομαι ότι θα είναι λανθασμένη απόδοση ενδεχομένως πληροφοριών ή προθέσεων ή, αν θέλετε, έχει παρεξηγηθεί το πενταετές πλάνο που έχει καταθέσει το τρίτο μέλος της ΔΕΑ ως δράσεις του αυτά τα πέντε χρόνια».

Από την άλλη, πρόσθεσε η Πρόεδρος της Επιτροπής Προσφύγων, «μας ανησυχεί η μείωση του αριθμού των εκσκαφών που είναι αποτελεσματικές - που εντοπίζονται δηλαδή οστά, λείψανα - και θα πρέπει να δούμε με ποιον τρόπο συνεχίζεται και εντατικοποιείται η προσπάθεια για συλλογή ορθών πληροφοριών». Είναι εδώ, είπε, «που θα πρέπει να αξιοποιηθεί πλέον περισσότερος επαγγελματισμός στη συλλογή των πληροφοριών». Εξέφρασε, επίσης, την ανησυχία της Επιτροπής για την αδυναμία που παρουσιάζεται σε σχέση με την ψηφιοποίηση φακέλων στις υπηρεσίες του κράτους και εξέφρασε τη θέση ότι πρέπει να αξιοποιηθεί κατά το δυνατό η τεχνολογία, αλλά και πληροφορίες, φωτογραφίες και άλλα στοιχεία από χώρες που ενδεχομένως είχαν αποσπάσματα στην Κύπρο το 1974.

Η βουλευτής ΔΗΣΥ Μαριέλλα Αριστείδου αναφέρθηκε επίσης στην ανησυχία που προκάλεσαν το τελευταίο διάστημα δημοσιογραφικές και άλλες πληροφορίες ότι γίνονται ενέργειες για τέλος εποχής της ΔΕΑ, σημειώνοντας ότι από την επίσημη πληροφόρηση της οποίας έτυχε σήμερα η Επιτροπή «δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση αν δεν εξακριβωθεί η τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου μας». «Υπάρχει παραδοχή ότι έχει προβλήματα η ΔΕΑ λόγω κυρίως του προβληματικού εντοπισμού οστών, πράγμα για το οποίο ευθύνεται κατά κύριο λόγο η κατοχική Τουρκία, η οποία αρνείται να δώσει στοιχεία από τα αρχεία της πού τάφηκαν οι Ε/κ από τις ορδές του Αττίλα στη διάρκεια της εισβολής το 1974», σημείωσε η κ. Αριστείδου.