ΠΩΣ ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΙΝΟΥ ΚΑΦΕ ΣΤΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΕΦΕΡΕ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΑ ΓΝΩΣΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΝΑΤΟ

Η συγκυρία, το γνωστό «timing», είναι εκείνο το στοιχείο που διαμορφώνει τις εξελίξεις. Πολλές φορές, μάλιστα, είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την αντιμετώπιση μελλοντικών εκπλήξεων.

«Δεν υπάρχει σκέψη από πλευράς Κυβέρνησης για ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, αρχές της εβδομάδας, και τόνισε ότι προκαλούν εντύπωση δημοσιεύματα, τα οποία αναφέρονται σε προσπάθεια ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στον προθάλαμο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, λέγοντας, μάλιστα, ότι «ενδεχομένως κάποιοι να συσχέτισαν το θέμα με τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες για άρση του εμπάργκο πώλησης όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία». Ο Υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει κάτι τέτοιο ως συζήτηση αυτήν τη δεδομένη περίοδο, ενώ επεσήμανε πως, αν υπάρξει στο μέλλον, «να είστε σίγουροι ότι η συζήτηση θα γίνει με σεβασμό προς όλους τους πολιτικούς αρχηγούς».

Τα σενάρια, όμως, φουντώνουν και τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Λευκωσία οδεύει στην εφαρμογή του δόγματος που θέλει την Κύπρο να αποτελεί το εξωτερικό σύνορο της Ε.Ε. και του δυτικού κόσμου στην περιοχή. Αυτό σημαίνει προσχώρηση στην ομπρέλα του Δυτικού Συνασπισμού στην περιοχή, που εξυπακούει αυτονόητα συμβατότητα με το ΝΑΤΟϊκό σύστημα ασφάλειας. Η Κύπρος ουσιαστικά εναρμονίζεται με τη δυτική πρακτική, ότι τα εξοπλιστικά αποτελούν ισχυρό εργαλείο ενίσχυσης περιφερειακών συμμαχιών.

Ο Υπουργός Άμυνας, Σάββας Αγγελίδης, όταν κλήθηκε από το ΣΙΓΜΑ να σχολιάσει τις πληροφορίες, αρκέστηκε να πει ότι «στο πρόσφατο παρελθόν διπλωματικοί κύκλοι αναφέρθηκαν στη σημασία της ένταξης της Κύπρου στους αμυντικούς ευρωατλαντικούς θεσμούς, όπως ο Συνεταιρισμός για την Ειρήνη και το ΝΑΤΟ».

Η συζήτηση πριν από 15 ημέρες και ο Κοτζιάς

Οι εξελίξεις στο Σκοπιανό έφεραν στο τραπέζι του Προεδρικού ως θέμα και το ζήτημα μιας πιθανής κίνησης της Λευκωσίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ανάμεσα στα θέματα που συζητούν καθημερινά ο Πρόεδρος Αναστασιάδης με τους στενούς συνεργάτες του, τέθηκε ως σκέψη και το εξής ερώτημα: «Σε περίπτωση λύσης στο ζήτημα της ονοματολογίας το Σκοπίων και καθώς η πΓΔΜ επιθυμεί την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκήσει πίεση, ώστε η ένταξη των Σκοπίων να συνοδεύεται και με ένταξη της Κύπρου;».

Στο παρασκήνιο, μάλιστα, όλοι γνωρίζουν ότι υποστηρικτής μιας τέτοιας πρότασης θα ήταν ο νυν Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς. Άλλωστε, είναι εκείνος που είχε θίξει το θέμα της ένταξης της Κύπρου στο ΝΑΤΟ κάποια χρόνια πριν, όντας σύμβουλος του Γεωργίου Παπανδρέου και παρά το αριστερό του παρελθόν.

Το ερώτημα, πάντως, που τέθηκε στο Προεδρικό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί άνετα ως «συζήτηση στο πόδι», καθώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να βρήκε ενδιαφέρουσα την ερώτηση και τον τρόπο σκέψης, ωστόσο απάντησε με ένα δικό του ερώτημα, το οποίο δεν απαντήθηκε από τους παρευρισκομένους. «Τι θα κερδίσει η Κύπρος από ένα "όχι" της Άγκυρας σε ένα αίτημά της για ένταξη στο ΝΑΤΟ;».

Τι έγραψε η ιστορία

Τα αρχεία των ελλαδικών εφημερίδων της εποχής της δημιουργίας του ΝΑΤΟ αποκαλύπτουν και το σκηνικό της μη ένταξης της Κύπρου.

Ήταν 18 Φεβρουαρίου 1952, όταν η Βουλή των Ελλήνων συνεδρίαζε για να κυρώσει την ένταξη τής Ελλάδας στο ΝΑΤΟ. Οι πρώτες δεκαετίες της Ελλάδας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, η οποία εντάχθηκε ταυτοχρόνως με την Τουρκία, κύλησαν γενικά ανέφελα, σε σχέση με τα όσα συνέβησαν αργότερα. Αμέσως μετά τις συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, με τις οποίες ιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παρότρυνε θερμά τον Μακάριο να υποβληθεί αίτημα και της Λευκωσίας για ένταξη στη Συμμαχία, κάτι για το οποίο υπήρχε γενική συναίνεση την εποχή εκείνη. Ο Μακάριος αρνήθηκε πεισματικά. Αντίθετα, είχε απενεργοποιηθεί και το ειδικό γραφείο συνδέσμου που διατηρούσε το ΝΑΤΟ στην Κύπρο από τις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Στην τραγωδία του Αττίλα, το 1974, η ελληνική πλευρά διαμαρτυρήθηκε έντονα στο ΝΑΤΟ για την απάθειά του, παρά τις εκκλήσεις του Καραμανλή, όταν επέστρεψε, να αναλάβει πρωτοβουλία η Συμμαχία. Το επιχείρημα ήταν ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατό, καθώς η Κύπρος δεν ήταν μέλος της Συμμαχίας...

Λίγον καιρό μετά, ο Καραμανλής, εξοργισμένος με το ΝΑΤΟ, αντιδρούσε αποσύροντας την Ελλάδα από το στρατιωτικό του σκέλος, κατά το πρότυπο του Ντε Γκολ.