Η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών στην Τουρκία, πέρα από τη βέβαιη υποψηφιότητα Erdogan, βρήκε το αντιπολιτευόμενο στρατόπεδο να καταβάλλει προσπάθειες για εξεύρεση ενός κοινού υποψηφίου. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε για ένα διάστημα και το όνομα του Abdullah Gül, ο οποίος προτάθηκε από το μικρό ισλαμιστικό Κόμμα της Ευδαιμονίας (Saadet Partisi). Μάλιστα, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης Kemal Kılıcdaroglu έβλεπε ζεστά την εν λόγω εισήγηση. Ωστόσο, η επιμονή της επικεφαλής του Καλού Κόμματος (Iyi Parti), Meral Aksener, στη δική της υποψηφιότητα, στέρησε από την αντιπολίτευση μια ιστορική ευκαιρία.

Σε περίπτωση που γινόταν αποδεκτή η εισήγηση του Κόμματος της Ευδαιμονίας, τα άλλοτε «αδέλφια» θα έρχονταν αντιμέτωποι. Δεδομένης της υποψηφιότητας του ηγέτη των Κούρδων Demirtaş, οι εκλογείς θα είχαν να επιλέξουν ανάμεσα σε τρεις υποψηφίους. Το συγκεκριμένο σενάριο ανησύχησε τον Erdoğan σε τέτοιο βαθμό, ώστε να στείλει τον Αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Hulusi Akar στην οικία του Gül για να τον πείσει να μην κατέλθει ως υποψήφιος. Πέραν τούτου, έσπευσε να φέρει με το μέρος του παλαιότερους δυσαρεστημένους συνεργάτες και συναντήθηκε ξεχωριστά με αποξενωμένους πρώην συνεργάτες όπως οι Davutoglu και Arınc. Παράλληλα, ο φιλοκυβερνητικός τύπος άσκησε σκληρή κριτική στον Gul.

Από τον πανικό στην ηρεμία

Οι ενέργειες του Τούρκου Προέδρου μαρτυρούν και τον πανικό του. Ωστόσο, η Meral Aksener έδωσε τέλος στα σενάρια, δηλώνοντας ότι ο Gul δεν θα είναι υποψήφιος γιατί «δεν μπορεί να διασφαλίσει τη γενικότερη συναίνεση». Φαίνεται ότι η δήλωση της Aksener ανακούφισε τον Erdogan. Η αντιπολίτευση δεν κατόρθωσε να συγκροτήσει ένα ενιαίο μέτωπο και, ως εκ τούτου, κατέρχεται στις εκλογές με ξεχωριστούς υποψηφίους. Συγχρόνως με την Meral Aksener, την υποψηφιότητά τους κατέθεσαν ο πρόεδρος του Κόμματος της Ευδαιμονίας (SP) Temel Karamollaoglu και ο ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) Selahattin Demirtas, ο οποίος παραμένει στη φυλακή. Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) θα κατέλθει στις εκλογές με τον βουλευτή Muharrerm Ince. Το προεκλογικό σκηνικό ευνοεί τον Erdogan. Η πιθανότητα να εκλεγεί από τον πρώτο γύρο είναι μεγάλη.

Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση

Οι εκλογές της 24ης Ιουνίου έχουν και μιαν άλλη σημαντική διάσταση: ποια κόμματα και με πόσους υποψηφίους θα χωρέσουν στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση; Το ΑΚΡ του Erdogan και το ακραία εθνικιστικό MHP του Devlet Bahceli θα κατέλθουν στις βουλευτικές εκλογές ως σύμμαχοι. Στόχος του Erdogan είναι η διασφάλιση της πλειοψηφίας των βουλευτικών εδρών. Χάρη στο νέο σύνταγμα, ο Erdogan έχει ήδη συγκεντρώσει μεγάλη εξουσία στα χέρια του.

Σε περίπτωση που εξασφαλίσει και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα μονοπωλεί τόσο την εκτελεστική όσο και τη νομοθετική εξουσία. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιχείρησαν να συνασπιστούν προκειμένου να εξασφαλίσουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και να ματαιώσουν αυτό το ενδεχόμενο. Ωστόσο, η Aksener τάχθηκε κατά μιας αντιπολιτευόμενης συμμαχίας με τη συμπερίληψη του κουρδικού κόμματος HDP. Σε αυτήν την περίπτωση, η συμμαχία περιλαμβάνει το SP (με ποσοστό 2-4%), το μικρό DP (με ποσοστό που δεν ξεπερνά το 2%), το CHP και το Iyi Parti της Aksener. Το κουρδικό HDP παραμένει εκτός λόγω της εθνικιστικής ιδεοληψίας της Aksener. Αυτή η κατάσταση λειτουργεί προς όφελος του Erdogan.

Οι Κούρδοι

Ο Erdogan ασκεί τεράστια πίεση στο κουρδικό κίνημα και προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποτρέψει την είσοδο του HDP στη Βουλή. Η εφαρμογή της καταστάσεως εκτάκτου ανάγκης στις κουρδικές περιοχές, η φυλάκιση των συμπροέδρων, βουλευτών και μελών του HDP, η παραγραφή της βουλευτικής ιδιότητας, η φίμωση της φωνής των εκφραστικών οργάνων και των τηλεοπτικών σταθμών του κουρδικού κινήματος, η έντονη πίεση σε διανοουμένους και δημοκράτες οι οποίοι διατηρούν δεσμούς και στηρίζουν το δημοκρατικό κουρδικό κίνημα, ο χαρακτηρισμός του συνθήματος «ας μη σκοτώνονται παιδιά, ας γίνει ειρήνη» ως προπαγάνδα του PKK, η απομάκρυνση από την κάλπη και ο εκφοβισμός των Κούρδων εκλογέων στα ανατολικά και τα νοτιοανατολικά της χώρας, γίνονται για να εμποδιστεί η είσοδος του HDP στο τουρκικό κοινοβούλιο.

Η πεισματική στάση της γνωστής για τις εθνικιστικές της εμμονές Meral Aksener ευνοεί γι' ακόμα μια φορά τον Erdogan. Εάν το HDP δεν ξεπεράσει το εκλογικό όριο του 8%, το ΑΚΡ θα αποκτήσει τη βουλευτική πλειοψηφία στις κουρδικές περιοχές. Η Aksener γνωρίζει πολύ καλά αυτό το ενδεχόμενο. Ο πρόεδρος του CHP Kılısdaroglu τάσσεται μεν υπέρ της συμμετοχής του HDP στη συμμαχία, ωστόσο δεν παρουσιάστηκε διατεθειμένος να αντιταχθεί στις θέσεις της Akşener. Άλλωστε, οι θέσεις των δύο κομμάτων, CHP και Iyi Parti, δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στο Κουρδικό.

Στο θέμα του αποκλεισμού και της περιφρόνησης των Κούρδων, το αυτοαποκαλούμενο και ως «σοσιαλδημοκρατικό» CHP, δεν αναπτύσσει διαφορετικές θέσεις από την εθνικίστρια Aksener. Τα αντιπολιτευόμενα κόμματα, τα οποία διακηρύττουν ότι διεξάγουν «δημοκρατικό αγώνα» ενάντια στον Erdogan, απέχουν από τη δημοκρατία όσο και ο Τούρκος Πρόεδρος. Σε περίπτωση που η Τουρκία καταφέρει να εκδημοκρατιστεί, αυτό από μόνο του θα οδηγήσει και στην επίλυση του Κουρδικού Ζητήματος (που στην πραγματικότητα αποτελεί τουρκικό ζήτημα).

Τόσο οι πολιτικές άρνησης και αφομοίωσης όσο και η προσχηματική ρητορεία τού «είμαστε αδέλφια με τους Κούρδους» οδηγούν σε αδιέξοδο. Ο εκδημοκρατισμός συμπορεύεται με την απαλλαγή των Κούρδων από την καταδυνάστευση και την άνευ όρων αναγνώριση των πολιτισμικών και πολιτικών τους δικαιωμάτων. Ο εκδημοκρατισμός της Τουρκίας είναι αδύνατος για όσο εκατομμύρια Κούρδοι, οπαδοί του HDP και του συνθήματος «Κοινή Ζωή σε Κοινή Πατρίδα», αποκλείονται χωρίς δεύτερη σκέψη.

Ανεξεταστέα η αντιπολίτευση

Η τουρκική αντιπολίτευση παραμένει ανεξεταστέα σε αυτό το ζήτημα. Αυτήν τη στιγμή ο Erdogan καλπάζει με μεγάλη αυτοπεποίθηση προς τη νίκη, η οποία θα του εξασφαλίσει την κυριαρχία τόσο στην εκτελεστική όσο και στη νομοθετική εξουσία. Το δικαστικό σώμα στο σύνολό του έχει ήδη ταχθεί με το μέρος του. Επομένως, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, η επομένη των εκλογών θα βρει τον Erdogan να έχει συγκεντρώσει και τις τρεις εξουσίες -εκτελεστική, νομοθετική, δικαστική- στα χέρια του. Το προεκλογικό τοπίο στην Τουρκία αναμφισβήτητα ευνοεί τον Erdogan…