Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΙ ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΜΕΡΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΩΡΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Η συνεργασία Ερντογάν - Μπαχτσελί αναμένεται να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο την τουρκική ρητορική κατά της Κύπρου κατά την προεκλογική περίοδο

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΥΧΑΙΟ ΟΤΙ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΜΕΤΑΞΥ ΑΥΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΗΠΑ, ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΤΑΣΗ

Δύο όψεις φαίνεται πως έχει για τη Λευκωσία η απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν να πάει σε Εκλογές στις 24 Ιουνίου, σχεδόν 18 μήνες πριν από την κανονική ημερομηνία διεξαγωγής τους. Η μία όψη δείχνει ότι, πλέον, στο επόμενο δίμηνο, θεωρείται ότι ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας οποιοδήποτε σενάριο κίνησης του Ταγίπ Ερντογάν που να επιτρέψει να ξεκινήσουν οι συνομιλίες. Ωστόσο, μετά το πέρας των εκλογών και αν νικητής είναι ο κ. Ερντογάν, θα έχει όλον τον χρόνο μπροστά του να κάνει τα απαραίτητα βήματα.

Η άλλη όψη, αντιθέτως, δείχνει ότι, αν οι εκλογές γίνονταν κανονικά, θα υπήρχε ο χρόνος, τουλάχιστον μέσα στο 2018, να γίνουν σημαντικά βήματα προόδου. Το αν διαβάζει σωστά ή λάθος το Προεδρικό την απόφαση Ερντογάν να πάει σε εκλογές, θα φανεί πολύ σύντομα.

Ωστόσο, υπάρχουν κάποια δεδομένα, τα οποία σίγουρα θα πρέπει να λαμβάνουμε πλέον υπόψη. Έχουμε πια τον Ταγίπ Ερντογάν να συμπορεύεται με το ακροδεξιό κόμμα Εθνικιστικής Δράσης του Μπαχτσελί, ο οποίος κάποτε βρισκόταν σε αντίπαλο στρατόπεδο. Η Λευκωσία θα πρέπει να είναι έτοιμη να ανεχτεί την τουλάχιστον ακραία συμπεριφορά, που δεν περιορίζεται στο ρητορικό επίπεδο, αλλά αντανακλάται και σε επιθετικές ενέργειες, όπως την πρόσφατη στην Κυπριακή ΑΟΖ. Τους επόμενους δύο μήνες το λιγότερο που θα δούμε είναι εθνικιστικές κορώνες, έξαρση δηλώσεων, αλλά και κινήσεων «υπερπατριωτισμού».

Απέναντί του ο Ταγίπ Ερντογάν έχει μιαν αντιπολίτευση που εμφανίζεται ακόμη πιο ακραία στο Κυπριακό. Δεν είναι τυχαίο ότι, ακόμη και τρίτες χώρες, μεταξύ αυτών και οι ΗΠΑ, εκφράζουν δημόσια ανησυχίες για την τουρκική στάση, ενώ και ο ίδιος ο Αμερικανός νέος Υφυπουργός Εξωτερικών, Γουές Μίτσελ, όταν είχε έρθει στην Κύπρο, κατά τη διάρκεια της συνάντησης που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τού είπε πως πρέπει να κάνει «υπομονή, υπομονή, υπομονή!».

Ο Ερντογάν βρίσκεται στην εξουσία από το 2002 και θα επιδιώξει μιαν ακόμα πενταετή θητεία με ενισχυμένους ρόλους, μετά το περσινό δημοψήφισμα. Όποια και αν είναι η τελική έκβαση του εκλογικού αποτελέσματος, η κήρυξη πρόωρων εκλογών επιβεβαιώνει τη νευρικότητα του Τούρκου Προέδρου, και οι επόμενοι δύο μήνες αναμένεται να είναι θερμοί και απρόβλεπτοι για τη γείτονα χώρα. Μάλιστα, χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι, λίγα μόλις λεπτά από την ανακοίνωση των εκλογών, οι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης έλαβαν ένα γραπτό μήνυμα που ανακοίνωνε την ενισχυμένη παρουσία της Αστυνομίας σε κεντρικά σημεία της πόλης.

Ποιοτική αλλαγή στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Η Άγκυρα από τα Χριστούγεννα, πλέον, κάνει κινήσεις μαζί με τα κατεχόμενα παγίωσης της λεγόμενης ΑΟΖ. Μια κίνηση που ξεπερνά την πάγια θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Αντίθετα, οι κινήσεις είναι λες και μιλάμε για τουρκική κτήση.

Η Τουρκία έχει σταθερή στρατηγική επιδίωξη αναθεώρησης του καθεστώτος στην περιοχή τής Ανατολικής Μεσογείου, εδώ και τρία-τέσσερα χρόνια. Άλλοτε εμφανίζει κλιμακώσεις, όπως έγινε με την παρουσία του «Μπαρμπαρός», που είχε μπλοκάρει τον διάλογο Αναστασιάδη - Ακιντζί, και άλλοτε παραμένει σταθερή.

Τα ερωτήματα που δημιουργούνται, έτσι, μέχρι τις εκλογές και για τα οποία η Λευκωσία καλείται να έχει απαντήσεις, είναι:

1. Θα εκτονωθεί η τουρκική προκλητικότητα, εάν οι δημοσκοπήσεις στη γειτονική χώρα δείχνουν ξεκάθαρη νίκη Ερντογάν;

2. Η Κυπριακή ΑΟΖ μπορεί να γίνει αποδέκτης πυκνότερων προκλήσεων; Δηλαδή να δούμε τουρκικό γεωτρύπανο; Η Τουρκία έχει ένα ενεργειακό εσωτερικό έλλειμμα της τάξης του 20% και αυτό πρέπει να καλυφθεί. Το πυρηνικό εργοστάσιο στο Άκιουγιου θα δώσει κάποιες λύσεις, αλλά θα είναι έτοιμο το 2023 και αυτό πάντα με εκτιμήσεις της Rosatom. Ταυτόχρονα, η Κύπρος με τα ενεργειακά κοιτάσματα αποτελεί σημαντικό δέλεαρ για να μην υπάρξει μια τουλάχιστον προσπάθεια απόσπασης μεριδίου.

Η άποψη που κυριαρχεί ανάμεσα στους αναλυτές είναι ότι, ακόμη και αν οι δηλώσεις Ερντογάν και στελεχών του ΑΚΡ παρουσιάσουν αυξημένη κλιμάκωση και επιθετικότητα, δύσκολα θα υπάρξουν ουσιαστικές πράξεις εκ μέρους του. Κυρίως, εξαιτίας της θερμής κατάστασης όπως διαμορφώνεται στην περιοχή της Συρίας και των συνολικών πιέσεων από Ε.Ε., ΗΠΑ και Ρωσία για να μη διευρυνθεί η ένταση στην περιοχή.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, κατά την τελευταία του επίσκεψη στα Κατεχόμενα, έκανε λόγο για οδικό χάρτη, με τα πρώτα βήματα να έχουν ήδη γίνει. Πλέον, η Τουρκία αλλά και τα Κατεχόμενα μιλούν για άλλη μεθοδολογία στις συνομιλίες, ενώ βάζουν ως προαπαιτούμενο να δεχθεί η ε/κ πλευρά τη σύσταση επιτροπής για τους υδρογονάνθρακες.

Η τουρκική πλευρά τα έχει αναφέρει όλα αυτά παντού. Και στον ΟΗΕ και στην Ε.Ε. και σε άλλες χώρες. Η Λευκωσία, εκτός από τα παραπάνω δεδομένα και ερωτήματα, έχει μπροστά της και ορισμένες πρόσθετες πραγματικότητες.

Σύμφωνα με τον διδάκτορα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Νίκο Μούδουρο, απελευθερώνονται πλέον αρνητικές δυνάμεις εντός της τουρκοκυπριακής κοινότητας, που είναι ξεκάθαρα αποτέλεσμα της συμμαχίας Ερντογάν και Μπαχτσελί.

Το φιρμάνι του Ερντογάν

Είναι πολύ σημαντικό να δούμε τι αναφέρει δημόσια ο Ταγίπ Ερντογάν για την Κύπρο:

1. Δήλωση 1: Οι Ελληνοκύπριοι «εξακολουθούν ακόμα να βλέπουν την Κύπρο ως ένα ελληνικό νησί», αυτό είναι ένα «όνειρο που δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ».

2. «Οι Ελληνοκύπριοι έχουν σοβαρό πρόβλημα όσον αφορά την κατανομή της εξουσίας σε ένα πιθανό συνεταιρικό κράτος».

3. «Οι Τουρκοκύπριοι δεν πρόκειται να υποβαθμιστούν ποτέ σε καθεστώς μειονότητας στο νησί στο οποίο είναι συνιδιοκτήτες, όπως επιθυμούν οι Ελληνοκύπριοι…».

4. «Με λύση ή χωρίς λύση οι Τουρκοκύπριοι θα έχουν μερίδιο στους υδρογονάνθρακες».

5. «Και ο βορράς και ο νότος της Κύπρου έχουν δικαίωμα να κάνουν εκεί έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο».