Υψηλού ρίσκου, λόγω παγιωμένου αδιεξόδου, η αποστολή απεσταλμένου

Η περίοδος περισυλλογής μετά το Κραν Μοντανά ολοκληρώθηκε, άνευ αποτελέσματος, στις δύο κοινότητες. Η “καυτή πατάτα” επέστρεψε στον Γκουτέρες, που καλείται να πάρει απόφαση με μεγάλο κίνδυνο

ΤΡΟΧΟΠΕΔΗ ΣΕ ΟΠΟΙΑ ΙΣΧΝΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΓΙΑ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΟΙ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΙΣΕΣ ΠΡΟΩΡΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Ηγετικές ικανότητες, όπως αυτές που ζητούσε επανειλημμένα από τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, καλείται να επιδείξει, πλέον, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, στον οποίο, έπειτα από δέκα μήνες, επέστρεψε η “καυτή πατάτα” των κρίσιμων αποφάσεων για το Κυπριακό. Το δίλημμα ενώπιόν του είναι και μεγάλο και κρίσιμο. Με πιστοποιημένο, πλέον, το αδιέξοδο στις παγιωμένες θέσεις Αναστασιάδη - Ακιντζί, δύο τινά μπορούν να συμβούν.

Είτε θα επαναλάβει τα περί “περιόδου περισυλλογής”, στέλνοντας το Κυπριακό στις “Ελληνικές Καλένδες”, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, είτε, εναλλακτικά, θα αναλάβει, τελικά, με πρακτική εφαρμογή, την πρωτοβουλία που ένα μήνα πριν είχε αφήσει να διαρρεύσει, για διορισμό, εν μέσω τόσων δυσκολιών, προσωπικού απεσταλμένου. Αμφότερες οι επιλογές εμπεριέχουν ρίσκο και από αυτές ελλοχεύουν διαφορετικοί, σε κάποιες περιπτώσεις, όμοιοι, σε κάποιες άλλες, κίνδυνοι για την επόμενη μέρα στην Κύπρο.

Υπαρκτοί κίνδυνοι…

Ξημερώματα της 7ης Ιουλίου, τοποθεσία Κραν Μοντανά, Ελβετία, το Κυπριακό εισήλθε στον πάγο, μετά το επίπονο, για όλους, αδιέξοδο της διάσκεψης, λόγω τουρκικής αδιαλλαξίας.

Πέρασαν από τότε δέκα μήνες και, πέραν της έκθεσής του για το Κυπριακό, η οποία υπήρξε και αιτία έντονων συζητήσεων για τη μη επίρριψη ευθυνών, ο Γ.Γ. δεν προχώρησε σε κάτι ουσιαστικό. Αντίθετα. Έριξε την μπάλα στις δύο κοινότητες, βάζοντας στην πολιτική ζωή την ορολογία “περίοδος προβληματισμού”. Περίοδος που κράτησε πολύ και που την περασμένη Δευτέρα κατέληξε στο πόρισμα πως “δεν υπάρχει σημείο επαφής” μεταξύ ε/κ και τ/κ ηγεσίας. Η “καυτή πατάτα” επέστρεψε στα δικά του χέρια και, ως επικεφαλής του OHE, έχει τώρα να λάβει την πλέον κρίσιμη απόφαση που κλήθηκε ποτέ να πάρει για το Κυπριακό. Είτε το παγώνει είτε αναλαμβάνει το ρίσκο να διορίσει πρόσωπο ειδικής αποστολής.

Γιατί, όμως, είναι η όποια απόφαση κρίσιμη; Και τι κίνδυνοι ελλοχεύουν για καθεμία εξ αυτών; Πολλοί και σημαντικοί. Η πολιτική ανάγνωση τού τι μπορεί να σημαίνει είτε το ένα είτε το άλλο σενάριο, απλώς επιβεβαιώνει ότι το Κυπριακό βρίσκεται σε σημείο καμπής.

Ως εξής:

- Αν ο κύριος Γκουτέρες επιλέξει να διορίσει ειδικό απεσταλμένο με μία και αποκλειστική αρμοδιότητα, να διερευνήσει τις συνθήκες και αν αυτές επιτρέπουν, έστω κατ’ ελάχιστον, να επαναρχίσουν ουσιαστικές συνομιλίες, τότε θα πρέπει να αναλάβει και το ρίσκο να σφραγιστεί και εμπεδωθεί ένα οριστικό αδιέξοδο, που θα σημάνει το τέλος μιας διαδικασίας οκτώ ετών, η οποία, τελικά, ενώ έφτασε τόσο κοντά, όπως και οι προηγούμενες προσπάθειες δεν κατέληξε στον τελικό στόχο.

- Αν επιλέξει, ακριβώς λόγω της απόστασης θέσεων και της μη ύπαρξης κατάλληλου εδάφους, να συνεχίσει τη λογική της περιόδου περισυλλογής, τότε θα συνδέσει το όνομά του με ένα παρατεταμένο αδιέξοδο, του οποίου οι συνθήκες θα δυσχεραίνουν έτι περαιτέρω, όσο περνάει ο καιρός. Και έχοντας υπόψη το γεγονός πως είναι ο επικεφαλής του Οργανισμού που διαφυλάσσει την παγκόσμια ειρήνη, θα πρέπει να διαχειριστεί την αναμενόμενη ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και κυρίως την επιθετικότητα της Τουρκίας έναντι ενός κράτους μέλους του ΟΗΕ, όπως η Κυπριακή Δημοκρατία. Άλλωστε, αν ποτέ -ελπίζουμε όχι- υλοποιηθεί η απειλή της Τουρκίας για αποστολή γεωτρύπανου και ταυτόχρονα γίνει πράξη αυτό που είπε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης για προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τότε το μπαλάκι των ευθυνών θα φέρει ξεκάθαρα το όνομα Αντόνιο Γκουτέρες.

Εκλογές… τροχοπέδη

Στο μεταξύ, η προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην Τουρκία από τον Ερντογάν βάζει στην εξίσωση του Κυπριακού νέα στοιχεία, τα οποία έχουν και αρνητικό και θετικό πρόσημο.

Το αρνητικό, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές και πηγές από το Προεδρικό Μέγαρο, είναι ότι, παρά την κινητοποίηση των Ηνωμένων Εθνών και το μήνυμα που έστειλαν οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων, φαίνεται να απομακρύνεται η προοπτική άμεσων εξελίξεων, καθώς ο Ερντογάν θα είναι αφοσιωμένος στην προεκλογική εκστρατεία, στην οποία, αναμενόμενα, θα ανεβάσει τους τόνους, λόγω της συνεργασίας του με τους Τούρκους εθνικιστές.

Από την άλλη, βέβαια, έλεγαν οι ίδιες πηγές στη «Σ», το γεγονός ότι επισπεύστηκαν οι εκλογές, ίσως απορροφά μεγάλο μέρος των κραδασμών που αναμένονταν μέχρι και τις εκλογές, οι οποίες θα γίνονταν τον Νοέμβριο του 2019. Χωρίς, βεβαίως, κανείς να μπορεί να προεξοφλήσει ότι, επειδή ο Ερντογάν θα ξεμπερδέψει μια ώρα αρχύτερα, θα αλλάξει πλεύση και θα κάνει κίνηση στο Κυπριακό.

Το δεδομένο είναι, πάντως, πως τέτοιες ερμηνείες δεν λαμβάνουν υπόψη ότι, με τη δεδομένη επανεκλογή του, ο Ταγίπ Ερντογάν θα καταστεί κανονικός Σουλτάνος, αφού θα τεθούν σε ισχύ τα περισσότερα μέτρα που προβλέπουν την ενίσχυση των εξουσιών τού Προέδρου, τα οποία υιοθετήθηκαν με το δημοψήφισμα του Απριλίου του 2017. Μεταξύ των μέτρων αυτών είναι και η κατάργηση της θέσης του Πρωθυπουργού. Αυτή η συνταγματική μεταρρύθμιση επιτρέπει στον 64χρονο Ερντογάν, ο οποίος βρίσκεται ήδη 15 χρόνια στην εξουσία, να διεκδικήσει δύο ακόμη πενταετείς προεδρικές θητείες.