Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΠΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΑΙ ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΔΙΕΞΑΧΘΟΥΝ ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ, ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΑΣ ΞΕΚΑΘΑΡΙΣΘΕΙ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΓΡΑΜΜΗ ΠΟΥ Η Ε/Κ ΠΛΕΥΡΑ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ. ΚΑΙ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΑΝ ΔΕΝ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΟΡΘΩΤΟ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ, ΑΣ ΥΠΑΡΞΕΙ ΚΑΘΑΡΗ ΓΡΑΜΜΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Η ΟΠΟΙΑ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΡΕΥΜΑΤΩΝ

Θεωρώ ότι η Τουρκία, κατανοώντας τις βασικές θέσεις των ΗΠΑ, φροντίζει από τώρα να ξεκαθαρίσει τους όρους ενός ενδεχόμενου διαζυγίου στο Κυπριακό, πριν καν συντελεστεί ο γάμος

Αναμφίβολα η διεξαγωγή του κοινωνικού δείπνου μεταξύ του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη και του Τ/κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί έσπασε τον πάγο στην πολύμηνη νεκρή περίοδο επαφών που ακολούθησε το ναυάγιο του Κραν Μοντανά. Το δείπνο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, υπήρξε κατ΄ ουσίαν μια άτυπη συνάντηση. Μια συνάντηση στην οποία, όπως έχει ξεκαθαρισθεί, η κάθε πλευρά παρέμεινε στις θέσεις της, με εξαίρεση μια μερική στροφή του Νίκου Αναστασιάδη. Ο ηγέτης της ε/κ κοινότητας κατά το δείπνο στις 16 Απριλίου προχώρησε και διατύπωσε καθαρά τη θέση πως αποδέχεται επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες και από το σημείο στο οποίο είχαν διακοπεί οι συνομιλίες. Πράγμα το οποίο κατά τους προηγούμενους μήνες δεν είχε φροντίσει να ξεκαθαρίσει.

Το δείπνο, βέβαια, δεν ξεκαθάρισε το κύριο ζητούμενο, το οποίο, κατά την άποψή μου, είναι το κατά πόσον η Τουρκία θα μετακινηθεί ή όχι από τις δύο θέσεις που εξέφρασε αμέσως μετά το Κραν Μοντανά. Πρώτον, την αλλαγή διαδικασίας και, δεύτερον, τη μετατόπισή της επί των θέσεων ουσίας. Με άλλα λόγια, ενόσω η Τουρκία παραμένει στη θέση της για επιδίωξη λύσης εκτός παραμέτρων του ΟΗΕ, θέση η οποία αφορά και τη διαδικασία και την ουσία του Κυπριακού, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί επανέναρξη των συνομιλιών. Και, σίγουρα, αδύνατο, ακόμα και αν υπάρξουν κινήσεις προς αυτήν την κατεύθυνση, να ευοδωθούν επί της ουσίας. Πολύ περισσότερο αυτήν τη στιγμή που στην Τουρκία έχουν προκηρυχθεί πρόωρες εκλογές και άρχισε ήδη η προεκλογική εκστρατεία. Τώρα, το Κυπριακό είτε θα καταχωνιαστεί στα ψιλά γράμματα ενδιαφέροντος είτε θα χρησιμοποιηθεί εντελώς λαϊκίστικα ή και τα δύο μαζί.

«Αμερικανοποίηση»

Από το δείπνο δεν βγήκαν ούτε ειδήσεις. Η μόνη είδηση είναι η πρόθεση του Γ.Γ. του ΟΗΕ, Α. Γκουτέρες, να διορίσει ειδικό απεσταλμένο του, όχι υπό την μορφήν του παρελθόντος (ίδε πιο πρόσφατη περίπτωση Έσπεν Μπαρθ Έιντε), αλλά απεσταλμένου επί τούτου. Δηλαδή, ο οποίος θα φροντίζει όπως οι δύο ηγέτες γεφυρώσουν τις διαφορές τους και βρεθούν στο τραπέζι των συνομιλιών. Φημολογείται ότι σ' αυτήν τη θέση θα βρεθεί η κ. Ρόζμαρι ντε Κάρλο, εκ των βοηθών Γενικών Γραμματέων του Διεθνούς Οργανισμού και πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ.

Άλλο ένα βήμα, αν υλοποιηθεί, της αμερικανοποίησης του Κυπριακού και της κυπριακής ζωής, που συντελείται σταθερά τα τελευταία πέντε (5) χρόνια. Όπως, για παράδειγμα, στις κυπριακές τράπεζες, δηλαδή έμμεσος έλεγχος της οικονομίας, αλλά και σε όλο το φάσμα της οικονομικής και κοινωνικής μας ζωής.

Αυτό το στοιχείο, το οποίο συνιστά, κατ' εμένα, την είδηση, έχει τεράστια σημασία. Και ο λόγος είναι απλός και είναι δίπτυχος. Πρώτη πτυχή, η πρόθεση των ΗΠΑ να πατήσουν γερά πόδι στην Κυπριακή Δημοκρατία, βάσει σταθερότητας αλλά και βάσει παντός τύπου στην περιοχή της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Δεύτερη πτυχή, η προώθηση της δικής τους αντίληψης περί λύσης του Κυπριακού, η οποία θα εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα αλλά και των συμμάχων τους στην περιοχή, με προεξάρχοντα αυτά του κύριου στρατηγικού τους εταίρου, του Ηνωμένου Βασιλείου, και, κατά δεύτερον λόγο, του κράτους του Ισραήλ.

Κάτω απ’ αυτό το πρίσμα, θα πρέπει να εξετάσουμε το αμερικανικό ενδιαφέρον, του οποίου ο πυρήνας τής περί Κυπριακού αντίληψης δεν έχει αλλάξει, κατά τη γνώμη μου, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Λύση, δηλαδή, που θα εξυπηρετεί τα προαναφερθέντα, συν τα συμφέροντα των άλλων εμπλεκομένων μερών, δηλαδή Τουρκίας και Ελλάδας, εταίρων των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Εταίρων, εκ των οποίων, ο ένας, η Ελλάδα, δηλαδή, υπήρξε πάντα πιστός και, ως εκ τούτου, αδικηθείς και αδικούμενος.

Και ο άλλος, η Τουρκία, ο οποίος υπήρξε πάντα άτακτος και άπιστος και, ως εκ τούτου, αμειφθείς και αμειβόμενος. Όπως άλλωστε συμβαίνει και στη ζωή των ανθρώπων.

Η διεθνής συγκυρία και η Τουρκία

Σήμερα, αυτό το αμερικανικό ενδιαφέρον περνά μέσα από τη συγκυρία των εξελίξεων στην περιοχή και στην ίδια την Τουρκία. Δεδομένων των εκλογών στην κατοχική δύναμη, όχι μόνο δεν αναμένονται εξελίξεις στο πρόβλημά μας πριν τελειώσουν, αλλά και το αντίθετο. Μάλλον θα σκληρύνει και άλλο η ρητορική και του Ερντογάν και της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, σε όλα τα θέματα και, κατ' επέκτασιν, στο Κυπριακό.

Η ουσία, όμως, της αμερικανικής αντίληψης σε ό,τι αφορά την επίλυση της εσωτερικής πτυχής του Κυπριακού, δηλαδή της σχέσης Τ/κ και Ε/κ, παραμένει αναλλοίωτη και συνοψίζεται στη θέση «και μαζί και χώρια». Το ίδιο αναλλοίωτη παραμένει και στη διεθνή πτυχή του Κυπριακού, όπως προηγουμένως περιέγραψα και που συνοψίζεται στη θέση «αμερικανική ειρήνη τώρα». Δηλαδή, αμερικανοΝΑΤΟϊκός έλεγχος της Κύπρου, μέσω Ηνωμένου Βασιλείου, Τουρκίας, κατά κύριο λόγο, Ελλάδας, κατά δεύτερο λόγο, και πλέον των ιδίων των ΗΠΑ.

Θεωρώ ότι η Τουρκία, κατανοώντας αυτές τις δύο βασικές θέσεις των ΗΠΑ, φροντίζει από τώρα να ξεκαθαρίσει τους όρους ενός ενδεχόμενου διαζυγίου στο Κυπριακό, πριν καν συντελεστεί ο γάμος. Απόδειξη τούτου, η εμμονή της να ξεκαθαρισθούν τα θέματα της ΑΟΖ και της εκμετάλλευσης του Φυσικού Αερίου πριν ακόμα από την επίτευξη λύσης του Κυπριακού.

Οι στόχοι της Τουρκίας είναι καθαροί. Οι δικοί μας; «Το πέλαγο είναι βαθύ», που λέει και το άσμα. Ξεκάθαρα, αυτήν τη στιγμή υπάρχουν από τις επίσημες κομματικές ηγεσίες τρεις γραμμές και υπάρχουν και μία-δύο παραλλαγές τους, όπως και άλλες, όμως, γραμμές λύσης, οι οποίες δεν εκφράζονται από κόμματα, τουλάχιστον επίσημα, αλλά ως τάσεις μέσα στην κοινωνία.

Κατά συνέπειαν, στον χρόνο που υπολογίζεται μέχρι να διεξαχθούν οι εκλογές στην Τουρκία, τουλάχιστον ας ξεκαθαρισθεί ποια είναι η γραμμή που η ε/κ πλευρά θέλει να ακολουθήσει. Και έστω και αν δεν γίνει κατορθωτό να υπάρξει συναίνεση, ας υπάρξει καθαρή γραμμή από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η οποία να λειτουργήσει ως κέντρο τοποθέτησης και των υπολοίπων πολιτικών δυνάμεων και κοινωνικών ρευμάτων.