Στο… απόκεντρο της πολιτικής κινούνται οι δυνάμεις του ενδιάμεσου χώρου

ΠΡΟΣΩΡΑΣ, Ο ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ ΧΩΡΟΣ, ΜΕ ΤΙΣ «ΜΕΓΑΛΕΣ» ΚΑΙ «ΜΙΚΡΕΣ» ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΟΥ, ΠΟΡΕΥΕΤΑΙ Σ’ ΕΝΑ ΕΞΟΧΩΣ ΖΟΦΩΔΕΣ ΤΟΠΙΟ, ΠΟΛΥΜΟΡΦΑ ΚΕΡΜΑΤΙΣΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΜΙΑΣ ΕΝΔΟΡΡΗΚΤΙΚΗΣ ΕΣΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ, ΠΟΥ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ ΚΑΙ ΕΚΤΡΕΠΕΙ ΟΛΟΕΝΑ ΤΟ ΗΔΗ ΙΣΧΝΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΤΙΓΜΑ

Στο Δημοκρατικό Κόμμα αλλά και στα υπόλοιπα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου άρχισε να αντικρίζεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα η διευρυνόμενη παρουσία του ΕΛΑΜ στο πολιτικό σκηνικό, όπως καταδεικνύουν τόσο το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών, όσο και πρόσφατες δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας

Ενδιάμεσος χώρος… Προσπαθώ να τον σκεφτώ ως μια μεταφορά. Μου έρχεται στο νου η… νεκρή ζώνη… Η νεκρή ζώνη, ωστόσο, ως το περίφραγμα μιας… επαναπροσεγγιστικής φαντασμαγορίας, με το «υπερταξικό» και «υπερεθνικό» καρναβάλι της τέχνης να εποικίζει κάθε τόσο την αφιλόξενή της επικράτεια. Ή, μια άγονος γραμμή που διασχίζει τη λησμονιά της περιφρονημένης πολιτοφροσύνης προς την εκβολή τού… τίποτα.

Αλλά από τότε που μπήκε στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, ως μια από τις «γραμματικές» της πολιτικής μας γλώσσας, απότοκο μιας κεντρομόλου μετατόπισης στον «ενδιάμεσο χώρο μεταξύ των δύο κυρίαρχων πόλων της δεξιάς και της αριστεράς» - χρειάστηκε, για να συμβεί αυτό, το δεξιό ΔΗΚΟ να ισορροπήσει τις εξουσιοθηρικές αριστερόστροφες διαπλεύσεις του και η ΕΔΕΚ να εκμαιεύσει μέσα από τον τριτοκοσμικό σοσιαλισμό της την ευρωδημοκρατική συνιστώσα και να προστεθούν στη… συντροφιά οι «Πράσινοι» της ιδιότυπης κυπριακής Οικολογίας και το… αποσυνάγωγο δεξιό κράμα της Αλληλεγγύης -, έχει γίνει μια από τις σταθερές μορφές της πολιτικής οικειότητας.

Για κάποιους, το Κέντρο, τόσο ανόμοιο ιδεολογικοπολιτικά, με μόνη συγκολλητική ουσία τη σύγκλιση μάλλον παρά την ταύτιση στο Κυπριακό, είναι ένας πολιτικός μη τόπος, ένας γεωγραφικός προσδιορισμός στην απερημοποιημένη ήπειρο του πολιτικού μας συστήματος, μια κατά σύμβασιν αναφορά ως «οι πέραν των δύο πόλων πολιτικές δυνάμεις» ή οι δυνάμεις της ελάσσονος αντιπολίτευσης, τώρα που, εδώ και αρκετό καιρό, το αναφομοίωτο αμάλγαμα της νέας στρατηγικής - νέα στρατηγική για όλα και, βεβαίως, για την εξουσία - κατέρρευσε. Ή, ακόμα, ένας αιθεροβάμων πολιτικός εσμός, που συνονθυλεύεται στα κενά αέρος του επιμολυσμένου πολιτικού μας διαστήματος.

Εδώ και ένα χρόνο περίπου, σε πείσμα κάθε κακόβουλης πολιτικής… Κασσάνδρας, επιχείρησε να λάβει σάρκα και σχήμα, να βγει από τις ετερόφωτες τροχιές της πολιτικής του διασποράς και να αποκτήσει συνοχή, εκτόπισμα και όγκο, να συσταθεί στην «τρίτη δύναμη εξουσίας» που μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική προοπτική στον τόπο, διαπλέοντας τις Συμπληγάδες του «δικομματικού παλαιοκομματισμού».

Φιλόδοξο εγχείρημα μεν, έκθετο, ωστόσο, στις υποβόσκουσες φιλοδοξίες των φορέων του, που αρχήθεν φάνηκε να επισκιάζουν την επιδεικτική ορμή των αρχικών «καλών προθέσεων». Και, αίολο, ταυτόχρονα, καθώς πώς θα μπορούσε να προκύψει το νέο, με κύρια συνιστώσα τον πάντοτε… ευάρμοστο Τζόγκερ (ΔΗΚΟ) του επικατάρατου παλαιοκομματισμού, με τις κληροδοτημένες νοσηρότητες ενός εκφυλισμένου πολιτικού συστήματος, και τις φυλλορροούσες παραφυάδες του ευρισκόμενου εν βραδεία αποσυνθέσει Κέντρου;

Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να πετύχει με αυτούς τους αμφίβολης εμβέλειας όρους ένα καρέ από Τζόγκερ, Ρήγα, Βαλέ και Ντάμα, που του έλειπε, όμως, ο Άσος, αλλά και η κοινή στρατηγική βλέψη, από το να μπει σε μια παρτίδα από πριν χαμένη και με σημαδεμένο το… τέλος;

Ένα «τέλος» που φαίνεται να επέρχεται αναπόδραστο, παρά τις ρητορικές αμετροέπειες κάποιων από τους πρωταγωνιστές της και τη… μεθεόρτια θλίψη άλλων, και παρά την ετεροχρονισμένη «ηδονή των παρατάσεων» στην οποίαν αρέσκονται οι θιασώτες των αμφίρροπων μαχών, που επιφέρουν μόνον τον πόνο της αμοιβαίας αλληλοεξόντωσης.

Και τώρα, τι;

Οι τελευταίες, λοιπόν, προεδρικές εκλογές θα σηματοδοτήσουν το κλείσιμο της αυλαίας γι’ αυτήν την παράσταση των «πολλαπλών ρόλων» και των «υποδόριων χειρονομιών», που ξεκίνησε με την ενδόμυχη «ελπίδα της αλλαγής», παρά την υποθήκευσή της σε μια βαρύθυμη, αμοιβαίως, καχυποψία, ή θα εγκαινιάσουν, έστω μέσα στον κουρνιαχτό μιας συνθλιπτικής ήττας, τον βηματισμό ενός νέου ξεκινήματος;

Προσώρας, ο ενδιάμεσος χώρος, με τις «μεγάλες» και «μικρές» συνιστώσες του, πορεύεται σ’ ένα εξόχως ζοφώδες τοπίο, πολύμορφα κερματισμένος και μέσα στη δίνη μιας ενδορρηκτικής εσωστρέφειας, που αποδυναμώνει και εκτρέπει ολοένα το ήδη ισχνό ιδεολογικοπολιτικό του στίγμα.

Είναι γεγονός πως το Κέντρο, «ανατρέποντας» την γεωγραφική του έμφυση, σ’ αυτές τις προεδρικές εκλογές κινήθηκε στις ώσεις μιας δεξιόστροφης μετατόπισης, τόσο σε επίπεδο θέσεων (στα κυριότερα ζητήματα πολιτικής) όσο και σε επίπεδο επιλογών (επί της κάλπης) των ψηφοφόρων του. Συμβάλλοντας, με αυτόν τον τρόπο, στη γενικότερη δεξιόστροφη κίνηση της κυπριακής κοινωνίας, η οποία επέλεξε να ανανεώσει το λιγότερο δαπανηρό συμβόλαιο με τη συντήρηση, παρά να «ρισκάρει», προκρίνοντας είτε παλαιωμένες αποτυχημένες συνταγές είτε… πολιτικούς «ακροβατισμούς».

Συνέρχονται… «απορρυθμιζόμενες»

Σ’ αυτό, λοιπόν, το κλίμα αυτοπαθούς δυσθυμίας, οι δυνάμεις του Κέντρου δείχνουν να «συνέρχονται» από την ήττα των προεδρικών εκλογών εντελώς απορρυθμιζόμενες, χωρίς σαφή πολιτικό προσανατολισμό και σχεδόν αμήχανες μπροστά στις προκλήσεις της επόμενης μέρας. Αμήχανες, κυρίως, να προσδιορίσουν τον πολιτικό τους ρόλο, σ’ ένα σκηνικό αλλεπάλληλων αποτυχιών και διαψεύσεων.

Οι κάθετες και οριζόντιες αναστατώσεις που επεσυνέβησαν στο Δημοκρατικό Κόμμα - κύρια πολιτική συνιστώσα του Κέντρου -, αμέσως με την επομένη των εκλογών, διαπερνούν, ίσως αθέατα και αθόρυβα αλλά εξίσου ρηξιγενώς, ολόκληρο τον ενδιάμεσο χώρο και τις δυνάμεις του.

Στη Γρίβα Διγενή γνωρίζουν πως με όλες τις φυγόκεντρες δυνάμεις να μορφοποιούνται σ’ έναν… περισπασμό, η πορεία προς το Καταστατικό και το Εκλογικό Συνέδριο του προσεχούς Μαΐου και Ιουνίου, θα είναι ιδιαιτέρως αποφασιστική για τον μέλλον του κόμματος.

Θεωρούν, δε, τα δύο συνέδρια, ως έναν πρώτο, καθοριστικής σημασίας, βηματισμό προς την ανασύνταξη και ανάταξη του χώρου, με διασφαλισμένη, πλέον, μετά τις διαγραφές και τις αποχωρήσεις, την «ιδεολογική του καθαρότητα».

Ωστόσο, ελάχιστα ευοίωνο θα μπορούσε να θεωρηθεί το γεγονός πως οι διεργασίες προς τα δύο συνέδρια συντελούνται υπό τη σκιά των «φαντασματικών» (σύμφωνα και με τον χαρακτηρισμό του κ. Νικόλα Παπαδόπουλου) κινήσεων για τη δημιουργία ενός νέου κόμματος, μέσα από τα σπλάχνα και τη σάρκα του ίδιου του ΔΗΚΟ.

Κατανοώντας ότι η νέα κίνηση, όποτε και εφόσον προκύψει, θα συνεπιφέρει τον τελειωτικό ακρωτηριασμό στο ήδη αιμάσσον κομματικό σώμα, η ηγεσία του ΔΗΚΟ επιχειρεί να υποβαθμίσει το γεγονός, εξ ου και οι πρόσφατες αναφορές του κ. Παπαδόπουλου σε «κόμμα φάντασμα», αλλά και το «άνοιγμά» του σε στελέχη που έφυγαν.

Ήδη, ωστόσο, οι συντελούμενες επαρχιακές συνελεύσεις, ενόψει του καταστατικού συνεδρίου, κωδικοποιούν και εκπέμπουν τα σημεία των εσωκομματικών αναστατώσεων. Και αντιδρώντας, ακριβώς, στην παρατηρούμενη αιμορραγούσα εσωστρέφεια, ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ επιχειρεί, το τελευταίο διάστημα, να αρθρώσει έναν όσο το δυνατόν περισσότερο εξωστρεφή πολιτικό λόγο, απευθυνόμενος, κυρίως, προς τις δυνάμεις του ευρύτερου ενδιάμεσου χώρου, αλλά και τις κεντροαριστεράς.

Δεν πρέπει, στο πλαίσιο αυτό, να θεωρούνται τυχαίες οι πρόσφατες αναφορές του στον ευρωβουλευτή της ΕΔΕΚ, Δημήτρη Παπαδάκη, αλλά και ο, εσχάτως αφορμώμενος αναπροσανατολισμός στη φρασεολογία του, όπου, για πρώτη φορά, έκανε, προσφωνώντας μίαν από τις επαρχιακές διασκέψεις του κόμματος, λόγο για δημοκρατικές προοδευτικές δυνάμεις. Αναφορά που αποτελεί μια σαφή απεύθυνση προς τον χώρο της κεντροαριστεράς, εκεί όπου, δηλαδή, παρουσιάζεται μια… χηρεύουσα ρωγμή στον πολιτικό χάρτη, μετά την προς τα δεξιά μετατόπιση του κεντρώου χώρου, αλλά και την αδυναμία του ΑΚΕΛ να μετεξελιχθεί σ’ ένα σύγχρονο κεντροαριστερό κόμμα, εγκαταλείποντας παλαιά δόγματα, αντιλήψεις και νοοτροπίες.

Την ίδια ώρα, η ηγεσία του ΔΗΚΟ, έστω και ως υπό εξέτασιν πιθανότητα, κρατά ζωντανή την ιδέα και την προοπτική της σύζευξης των δυνάμεων του ενδιάμεσου χώρου, ή, τουλάχιστον, εκείνων που στήριξαν την υποψηφιότητα του κ. Νικόλα Παπαδόπουλου στις προεδρικές εκλογές του Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, σ’ έναν ενιαίο πολιτικό σχηματισμό. Αυτό το εγχείρημα, ωστόσο, μόνο σε μακροπρόθεσμη βάση μπορεί να τεθεί, και μένει να δοκιμαστεί, κατ’ αρχήν, στο επίπεδο της καθ’ ημέραν κοινοβουλευτικής δραστηριότητας, στο πλαίσιο της επιτέλεσης του νομοθετικού έργου.

Ο «φόβος» του ΕΛΑΜ

Την ίδια ώρα, στο Δημοκρατικό Κόμμα αλλά και στα υπόλοιπα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου άρχισε να αντικρίζεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα η διευρυνόμενη παρουσία του ΕΛΑΜ στο πολιτικό σκηνικό, όπως καταδεικνύουν τόσο το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών, όσο και πρόσφατες δημοσκοπήσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας.

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες μας, οι δυνάμεις του Κέντρου, είτε συλλογικά είτε και κατά μόνας, αναμένεται, μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα, να αντιδράσουν στην επαπειλούμενη μεγέθυνση του Εθνικού Λαϊκού Μετώπου, που εμφανίζεται να υπερκαλύπτει, σε ποσοστά, ένα μεγάλο κομμάτι του ενδιάμεσου χώρου.

Και, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Δημοκρατικό Κόμμα, ως η μείζων πολιτική δύναμη στον χώρο του Κέντρου, δεν πρόκειται να παραμείνει, εφεξής, απαθής, στην «εν γένει πολιτική… ασυλία» που χαίρει το ραγδαία επεκτεινόμενο κόμμα της άκρας δεξιάς.

Βότσης-Αντιγόνη

Ταυτόχρονα, «ανοικτά» παραμένουν διάφορα εσωκομματικά μέτωπα, μετά τη διαδικασία των διαγραφών και αποχωρήσεων, με προεξάρχουσα την περίπτωση της τέως ευρωβουλευτού, Αντιγόνης Παπαδοπούλου.

Ως γνωστόν, η κ. Παπαδοπούλου υπέβαλε έφεση κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, η οποία λήφθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018, και διά της οποίας αποβαλλόταν από το κόμμα. Η έφεση θα εξεταστεί στις 3 Απριλίου, στις 4 το απόγευμα, από το δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο του ΔΗΚΟ, αναφορικά με την αποβολή της. Η κ. Παπαδοπούλου θα εμφανιστεί στα γραφεία του ΔΗΚΟ με τη συνοδεία του δικηγόρου της και θα προβάλει τους λόγους της έφεσής της, με στόχο την ανάκληση της απόφασης διαγραφής της.

Σύμφωνα με δηλώσεις της, η κ. Παπαδοπούλου θα διεκδικήσει τη δικαίωσή της, μη ανεχόμενη, όπως ανέφερε, τη σπίλωση του ονόματός της.

Παράλληλα, ο βουλευτής, Άγγελος Βότσης, απέρριψε ως αβάσιμα σχόλια και φήμες που τον φέρουν να διεκδικεί μία εκ των θέσεων των τριών αντιπροέδρων, υποδεικνύοντας, ουσιαστικά, ότι το όνομά του δεν μπορεί να εμπλέκεται στη θεσιθηρική ψιθυρολογία, που αποσκοπεί να εξυπηρετήσει αλλότριες σκοπιμότητες.

«Αναμονή» από τη νέα κίνηση

Όσον αφορά τις… κινήσεις της νέας κίνησης, αυτές χαρακτηρίζονται, εκ των πραγμάτων, από μια σχεδόν αθόρυβα λελογισμένη αναμονή, αφού αναμένεται πρώτα να ολοκληρωθούν οι τυπικές διαδικασίες έγκρισης από τον Έφορο Πολιτικών Κομμάτων, και έπειτα να κλιμακωθούν οι διαδικασίες συγκρότησης του νέου κομματικού σχηματισμού, με τη διενέργεια του ιδρυτικού και καταστατικού συνεδρίου. Στο μεταξύ, όπως καλά ενημερωμένη πηγή επισήμανε στην εφημερίδα μας, συνεχίζονται ο διάλογος και οι επαφές με διάφορα στελέχη του ΔΗΚΟ, αλλά και άλλων πολιτικών χώρων, με στόχο, το αργότερο μέσα στο ερχόμενο καλοκαίρι, το νέο σχήμα να διαλάβει και την επίσημή του έκφραση:

«Αυτό που φτιάχνουμε, δεν είναι ένα αντι-ΔΗΚΟ ή μια άλλη έκδοση του ΔΗΚΟ», επισήμανε, «αλλά απευθυνόμαστε σε όλους τους πολίτες που κινούνται στον ευρύτερο πολιτικό χώρο μεταξύ δεξιάς και αριστεράς, επιχειρώντας να εκφράσουμε το ιδεολογικό κενό που δημιουργείται στον χώρο του Κέντρου, καθώς δυνάμεις που τον απαρτίζουν φαίνεται να μετατοπίζονται προς τα δεξιά. Και όπως, δυστυχώς, κατέδειξαν οι τελευταίες προεδρικές εκλογές, τα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου έχουν εκτροχιαστεί ιδεολογικοπολιτικά από τις αρχές και την ιδεολογία του Κέντρου, ενισχύοντας τα δύο "άκρα"».

Ωστόσο, παρά τη διακηρυγμένη νηφαλιότητα των αγνών προθέσεων, μένει να αποδειχθεί στην πράξη αν η εκκολαπτόμενη ΔΗ.ΠΑ. θα μπορέσει να προσφέρει μια σοβαρή πολιτική πρόταση, να υποκαταστήσει το ΔΗΚΟ «σ’ αυτό που ήταν και εξέφραζε όλα αυτά τα χρόνια», ή και να διεκδικήσει έναν ευρύτερο πολιτικό χώρο.

Εσωστρέφεια και κερματισμός

Στο υπόλοιπο φάσμα του κεντρώου χώρου, τώρα, και υπό την σκιάν του αποτυχόντος εκλογικού αποτελέσματος επιχειρείται μια προσπάθεια ανασύνταξης, με κύριο στόχο να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος του Κέντρου μέσα στα νέα πολιτικά συμφραζόμενα και υπό το φως των επιγενόμενων συσχετισμών.

Ωστόσο, η εν λόγω προσπάθεια μόνο εύκολη δεν είναι, αφού, αφενός, τα μικρότερα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου, με δεδομένη και την εκλογική τους συρρίκνωση, όπως καταγράφηκε στην κάλπη, δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως «κόμματα εξουσίας», αλλά ούτε και διακρίνονται από το στοιχείο της πολιτικής ριζοσπαστικότητας, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης σε μια προσπάθεια «κινηματικού» επαναπροσδιορισμού τους.