11 ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ, ΕΠΤΑ ΠΡΟΕΔΡΟΙ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ

ΟΙ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ, ΤΑ ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΑ 58 ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ανάδειξη Αντιπροέδρου υπήρξε μόνο στις πρώτες εκλογές, του 1959, που εκλέγηκε ο Φαζίλ Κουτσιούκ

Ο μετέπειτα Πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης δεν υποστήριξε τον πατέρα του Ιωάννη και συστρατεύτηκε με τον Μακάριο

Μακάριος και Σπύρος Κυπριανού εξελέγησαν στην Προεδρία χωρίς ανθυποψήφιο

Πενήντα εννέα χρόνια πριν ξεκινά η ιστορία των Προεδρικών Εκλογών στην Κύπρο. Το 1959, κατά τη μεταβατική περίοδο προς την ανεξαρτησία. Μέχρι σήμερα έχουν διεξαχθεί 11 εκλογικές αναμετρήσεις, ενώ επτά ήταν οι υποψήφιοι που κέρδισαν τη μάχη για τον προεδρικό θώκο. Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, Σπύρος Κυπριανού, Γιώργος Βασιλείου, Γλαύκος Κληρίδης, Τάσσος Παπαδόπουλος, Δημήτρης Χριστόφιας και Νίκος Αναστασιάδης είναι οι επτά που έκοψαν πρώτοι το νήμα και ανέλαβαν τα ηνία του κράτους.

1959
Οι πρώτες Προεδρικές Εκλογές στην Κύπρο διεξήχθησαν στις 13 Δεκεμβρίου του 1959, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου προς την ανεξαρτησία. Σ' αυτήν την «παρθενική», για τον τόπο μας, εκλογική διαδικασία, αναμετρώνται ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, υποστηριζόμενος από την πλειονότητα των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και του νεοϊδρυθέντος κόμματος «Πατριωτικό Μέτωπο», και ο Ιωάννης Κληρίδης, τον οποίον στήριξαν η Δημοκρατική Παράταξη, το ΑΚΕΛ και μερίδα αγωνιστών, που αντιτίθετο στις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Νικητής και πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναδεικνύεται ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, με ποσοστό 66,29%.

Στην παράλληλη εκλογική διαδικασία μεταξύ των Τουρκοκυπρίων, Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εκλέγεται ο Φαζίλ Κουτσιούκ. Πρόκειται για τον πρώτο και τελευταίο Αντιπρόεδρο του κράτους, καθότι με την τουρκοκυπριακή ανταρσία του 1963, οι Τουρκοκύπριοι αποχωρούν από την Κυβέρνηση.
Ιδιαίτερη αίσθηση σ' αυτήν την εκλογική αναμέτρηση αποτέλεσε η μη στήριξη του Γλαύκου Κληρίδη, προς τον πατέρα του, Ιωάννη, και η σύμπλευσή του με το στρατόπεδο του Μακαρίου. Ο Γλαύκος Κληρίδης είχε κατηγορηθεί από τον αδελφό του Ξάνθο ότι παραβίαζε τη χριστιανική εντολή «τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου»... Εκείνος, όμως, απαντούσε στους επικριτές του με το ελληνικό ρητό «πατρός τε και μητρός τε και των άλλων προγόνων απάντων τιμιότερον εστίν η Πατρίς».

1968
Οι δεύτερες Προεδρικές Εκλογές, αν και ήταν προγραμματισμένες για το 1965, εντούτοις αναβλήθηκαν, ένεκα των διακοινοτικών ταραχών του '63, και με ψήφισμα της Βουλής παρατάθηκε η θητεία του Μακαρίου για άλλα τρία χρόνια. Οι εκλογές διεξήχθησαν, εν τέλει, στις 25 Φεβρουαρίου 1968, μέσα σε κλίμα εντάσεων, αντεγκλήσεων και εκτρόπων. Στο επίκεντρο της προεκλογικής διαμάχης, η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, τον οποίο υποστήριζε το «Πατριωτικό Μέτωπο» και το ΑΚΕΛ, ενώ οι Ενωτικοί τάχθηκαν με τον ψυχίατρο Τάκη Ευδόκα. Η διαδικασία καταλήγει σε θρίαμβο για τον Μακάριο, ο οποίος επανεκλέγεται με ποσοστό 96,26%.

1973
Στις κρίσιμες Προεδρικές Εκλογές της 18ης Φεβρουαρίου του 1973, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, χωρίς ανθυποψήφιο, επανεξελέγη για τρίτη θητεία, στη διάρκεια της οποίας συντελέστηκε το δίδυμο έγκλημα κατά της Κύπρου... το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος θα παραμείνει στον Προεδρικό Θώκο μέχρι τον θάνατό του, στις 3 Αυγούστου 1977. Τα κόμματα συναποφασίζουν να μη διεκδικήσουν την Προεδρία και το υπόλοιπο της θητείας του Μακαρίου κάλυψε ο τότε Πρόεδρος της Βουλής, Σπύρος Κυπριανού.

1978
Στις επόμενες εκλογές, του 1978, ο Σπύρος Κυπριανού εκλέγεται Πρόεδρος, άνευ ανθυποψηφίου, καθότι ο Γλαύκος Κληρίδης απέσυρε την υποψηφιότητά του, λόγω της πολιτικής αναταραχής που προκλήθηκε από την απαγωγή του γιού του Σπύρου Κυπριανού, Αχιλλέα.

1983
Στις 13 Φεβρουαρίου 1983, ο Σπύρος Κυπριανού επανεξελέγη Πρόεδρος, έχοντας τη στήριξη του ΔΗΚΟ, που ο ίδιος ίδρυσε το 1976, και του ΑΚΕΛ. Συγκέντρωσε το 56,54% των ψήφων, έναντι 33,93% του Γλαύκου Κληρίδη, ο οποίος στηριζόταν από τον ΔΗΣΥ, και 9,53% του Βάσου Λυσσαρίδη, που στηριζόταν από τα κόμματα ΕΔΕΚ και ΠΑ.ΜΕ. Κυρίαρχο θέμα στην προεκλογική εκστρατεία ήταν το «Μίνιμουμ πρόγραμμα» που συνέταξαν το ΔΗΚΟ με το ΑΚΕΛ, καθώς και το ενδεχόμενο πανεθνικής διάσκεψης για το Κυπριακό.

1988
Στις Προεδρικές του 1988 ο κατάλογος των υποψηφίων μεγαλώνει. Στη μάχη της κάλπης ρίχθηκαν πέντε υποψήφιοι, κατά κύριο λόγο αρχηγοί κομμάτων, πλην του ΑΚΕΛ, που κατήλθε με τον επιχειρηματία Γιώργο Βασιλείου. Κανείς από τους υποψηφίους δεν έλαβε το 50% συν μία ψήφο και για πρώτη φορά, η εκλογή κρίθηκε σε δύο γύρους. «Μονομάχοι» στην επαναληπτική ψηφοφορία της 21ης Φεβρουαρίου, ο Γλαύκος Κληρίδης και ο νεοφανής, τότε, Γιώργος Βασιλείου, που κατορθώνει τελικά, με τη στήριξη και της ΕΔΕΚ, να επικρατήσει με 51,6%. Από την προεκλογική εκστρατεία της χρονιάς εκείνης ξεχώρισε η φράση του Γιώργου Βασιλείου «Θέλω λύση, χθες», καθώς και η ευχέρειά του να απαντά σε δημοσιογραφικές ερωτήσεις, σε τρείς διαφορετικές γλώσσες: Ρωσικά, Γαλλικά και Αγγλικά.

1993
Πέντε υποψήφιοι και δύο γύροι, ήταν τα χαρακτηριστικά και των εκλογών του 1993. Στον δεύτερο γύρο, η μάχη δόθηκε και πάλι μεταξύ του Προέδρου Βασιλείου και του Γλαύκου Κληρίδη, οι οποίοι άφησαν εκτός τους Πασχάλη Πασχαλίδη, Γεώργιο Μαυρογένη και Γιαννάκη Ταλιώτη. Έχοντας, πλέον, τη στήριξη και του ΔΗΚΟ, νικητής, στις 14 Φεβρουαρίου, αναδείχθηκε ο Γλαύκος Κληρίδης, με ποσοστό 50,31% και διαφορά μόλις 2 χιλιάδων ψήφων από τον ανθυποψήφιό του. Κύριο θέμα της προεκλογικής εκστρατείας ήταν η «δέσμη ιδεών Γκάλι» για λύση του Κυπριακού.

1998
Επτά ήταν οι διεκδικητές του προεδρικού θώκου στις Εκλογές του 1998, οι οποίες εξελίχθηκαν σε μάχη δύο γύρων. Για πρώτη φορά δικαίωμα ψήφου είχαν οι πολίτες της Δημοκρατίας, που συμπλήρωσαν το 18ο έτος της ηλικίας τους, ενώ πέντε νέα εκλογικά κέντρα στήθηκαν, προκειμένου να ψηφίσουν και οι εγκλωβισμένοι.

Στις επαναληπτικές εκλογές της 15ης Φεβρουαρίου αναμετρήθηκαν Γλαύκος Κληρίδης και Γιώργος Ιακώβου. Εκτός έμειναν οι Βάσος Λυσσαρίδης, Αλέξης Γαλανός, Γιώργος Βασιλείου, Νίκος Κουτσού και Νίκος Ρολάνδης. Η κάλπη, αν και οριακά, έστεψε και πάλι νικητή τον Γλαύκο Κληρίδη, ο οποίος συγκέντρωσε το 50,82% των ψήφων, έναντι 49,18%, που έλαβε ο Γιώργος Ιακώβου. Καυτό θέμα της προεκλογικής εκστρατείας, οι ρωσικοί πύραυλοι S-300 και η εγκατάστασή τους ή μη στο νησί.

2003
Ρεκόρ υποψηφιοτήτων, αλλά και ανάδειξη νικητή από τον πρώτο γύρο, μετά από 15 χρόνια, ήταν τα χαρακτηριστικά της εκλογικής αναμέτρησης του 2003. Στις 16 Φεβρουαρίου ο Τάσσος Παπαδόπουλος εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας, - ο πέμπτος κατά σειρά - έχοντας τη στήριξη του ΑΚΕΛ, του ΔΗΚΟ, του ΚΙΣΟΣ και των Οικολόγων. Εξασφάλισε το 51,51% των ψήφων, έναντι του Γλαύκου Κληρίδη, που έλαβε 38,80%. Οι συζητήσεις της προεκλογικής περιόδου αναλώθηκαν γύρω από το «Σχέδιο Ανάν» και ποιος από τους βασικούς υποψηφίους θα το διαχειριζόταν καλύτερα, προς όφελος της εθνικής υπόθεσης.

2008
Ως η πιο ανατρεπτική εκλογική αναμέτρηση στην ιστορία των Προεδρικών Εκλογών, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αυτή του 2008. Ο αποκλεισμός του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου, από τον πρώτο γύρο, αποτέλεσε τη μεγάλη έκπληξη της διαδικασίας. Στον δεύτερο γύρο, της 24ης Φεβρουαρίου, πέρασαν ο Ιωάννης Κασουλίδης, με 33,51% και ο Δημήτρης Χριστόφιας με 33,39%. Νέος Πρόεδρος αναδείχθηκε, τελικά, ο - μέχρι τότε - Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Δημήτρης Χριστόφιας, με 53,36%. Ήταν η πρώτη φορά που το ΑΚΕΛ, στην 91 (ενενήντα ενός) ετών ιστορία του, διεκδίκησε και εξέλεξε Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

2013
Οι ενδέκατες Προεδρικές Εκλογές διεξήχθησαν, και πάλι, σε δύο γύρους, στις 17 και 24 Φεβρουαρίου 2013. Στον δεύτερο γύρο προκρίθηκαν οι Νίκος Αναστασιάδης και Σταύρος Μαλάς, αφήνοντας εκτός κούρσας τον Γιώργο Λιλλήκα και τους υπόλοιπους οκτώ υποψηφίους. Ο Νίκος Αναστασιάδης εξελέγη 7ος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, συγκεντρώνοντας το 57,48% των ψήφων, έναντι του 42,42% που κατέλαβε ο Σταύρος Μαλάς.

2018
Στη σημερινή, 12η μάχη των Προεδρικών Εκλογών, εννέα υποψήφιοι διεκδικούν το ύπατο αξίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται για τους Νίκο Αναστασιάδη, Νικόλα Παπαδόπουλο, Σταύρο Μαλά, Γιώργο Λιλλήκα, Χρίστο Χρίστου, Μιχάλη Μηνά, Χάρη Αριστείδου, Χριστάκη Καπηλιώτη και Αντρέα Ευστρατίου. Ο τελευταίος λόγος ανήκει στους πολίτες.