ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΟΙ ΝΕΟΙ ΔΗΜΑΓΩΓΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ, ΠΟΥ ΑΝΑΦΥΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΤΟΥΡΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΚΗΝΙΚΟ, ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΟΥΝ ΤΟΝ ΠΑΡΑΜΙΚΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΥΠΟΤΑΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ, ΜΙΑ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΥΡΟΥΣ

Εάν το κυπριακό πρόβλημα δεν μπει προσεχώς σε τροχιά λύσης, η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα τεθεί πλήρως υπό την καθοδήγηση των υποταγμένων στην Τουρκία δεξιών-εθνικιστικών δυνάμεων

Οι πρόωρες βουλευτικές «εκλογές» της 7ης Ιανουαρίου 2018 δεν έδωσαν σε κανένα κόμμα τη δυνατότητα για σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης. Με τη συμμετοχή να κυμαίνεται για πρώτη φορά στο χαμηλό 62%, το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP), λαμβάνοντας την πρώτη θέση με το 35% των ψήφων, αναζητεί εταίρους για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού.

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και μεγάλος ηττημένος των εκλογών Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό  Κόμμα (CTP) έχει αποκλείσει μια συνεργασία με το UBP. Το Κόμμα του Λαού (DP) του Kudret Özersay, λαμβάνοντας το 17% των ψήφων σε ένα απόλυτα επιτυχημένο εκλογικό ντεμπούτο, ανακοίνωσε επίσης ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε κυβέρνηση με το UBP. Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι το UBP θα σχηματίσει «κυβέρνηση» σε συνεργασία με το Δημοκρατικό Κόμμα (DP) του παλιού του συμμάχου Serdar Denktaş και το νεοεισερχόμενο στο «κοινοβούλιο» Κόμμα της Αναγέννησης (YDP). Ωστόσο, ένας τέτοιος συνασπισμός δεν αναμένεται να μακροημερεύσει. Κοντολογίς, οι «εκλογές» δημιούργησαν τις συνθήκες για νέες «εκλογές»…

Αλλαγή συστήματος;

Στο μεταξύ, άρχισαν να αυξάνονται οι φωνές υπέρ της μετάβασης σε προεδρικό σύστημα. Στη συζήτηση παρενέβη και ο βουλευτής του ΑΚΡ και, με την ιδιότητα του συνταγματολόγου, υπεύθυνος για την προετοιμασία του προεδρικού συστήματος στην Τουρκία Burhan Kuzu. Σε δηλώσεις του, ο γνωστός για τις στενές του σχέσεις με τον Erdoğan καθηγητής Kuzu, σημείωσε ότι η βόρεια Κύπρος θα πρέπει να περάσει στο προεδρικό σύστημα. Στο προσεχές μέλλον οι συζητήσεις γύρω από αυτό το ζήτημα αναμένεται να ενταθούν.

Το Κόμμα της Αναγέννησης, ως κόμμα των εκ Τουρκίας ψηφοφόρων, φαίνεται ότι με τον λόγο και τις ενέργειές του θα προκαλέσει αναταράξεις στο πολιτικό προσκήνιο. Ως κόμμα με ακροδεξιές τάσεις, συχνά αρθρώνει έναν μνησίκακο λόγο κατά των Τουρκοκυπρίων, συμβάλλοντας στη διεύρυνση του υφιστάμενου χάσματος ανάμεσα σε «Τούρκους και Κυπρίους».

Η αποτυχία της Αριστεράς

Η μεγάλη ηττημένη των «εκλογών» είναι η Αριστερά. Κυρίως το CTP… Οι λόγοι είναι πολλοί. Η αποτυχία των «κυβερνήσεων» συνασπισμών, τις οποίες στήριξε από το 2004 και έπειτα και το αδιέξοδο στο κυπριακό πρόβλημα, ώθησαν ένα μέρος του εκλογικού σώματος να του γυρίσει την πλάτη. Το CTP, μαζί με άλλα κόμματα και τον Akıncı, υπέδειξε την ελληνοκυπριακή πλευρά ως αποκλειστικά υπεύθυνη για την αποτυχία στο Κραν Μοντανά. Σε δηλώσεις τους, μάλιστα, Akıncı και CTP υπογράμμιζαν ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν είναι «έτοιμοι» για λύση. Αυτό, αναπόφευκτα, μηδένισε κάθε προσδοκία της τουρκοκυπριακής κοινότητας για λύση. Και, όπως συνηθίζεται πάντοτε, όταν εξανεμίζονται οι ελπίδες για λύση οι ψηφοφόροι στρέφονται προς κόμματα που τάσσονται υπέρ του στάτους κβο.

Σημαντικό σφάλμα του CTP ήταν η επιλογή του να μη θίξει το κυπριακό πρόβλημα κατά την προεκλογική εκστρατεία. Ένα κόμμα που λαμβάνει την ξεχωριστή αριστερή ταυτότητά του από τη στήριξη της ειρήνης στην Κύπρο, επέλεξε να προτάξει το σύνθημα «να καθαρίσουμε το σπίτι μας», το οποίο χρησιμοποιήθηκε προηγουμένως από τον Kudret Özersay.  Συνεπώς, η ροή ψήφων προς το Κόμμα του Λαού του Özersay ήταν αναπόφευκτη.

Από την άλλη πλευρά, το UBP δημιούργησε ένα καθολικό σύστημα πελατειακών σχέσεων, διαμοιράζοντας γενναιόδωρα τους πόρους που προέρχονται από την Τουρκία και τις ελληνοκυπριακές περιουσίες. Πολιτογράφησε χιλιάδες νέους υπηκόους και τόνισε ότι «προχωρεί» ακάθεκτο στον δρόμο της Τουρκίας. Είναι βέβαιο ότι η ρητορεία του ασκεί αποτελεσματική επιρροή στην αλλοιωμένη πληθυσμιακή δομή της βόρειας Κύπρου.

Όπως γίνεται κατανοητό, η Αριστερά δύσκολα θα επανακάμψει. Εάν το κυπριακό πρόβλημα δεν μπει προσεχώς σε τροχιά λύσης, η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα τεθεί πλήρως υπό την καθοδήγηση των υποταγμένων στην Τουρκία δεξιών-εθνικιστικών δυνάμεων. Αυτό σημαίνει περισσότερα τζαμιά, περισσότερα θρησκευτικά σχολεία, περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις και λιγότερη κοσμικότητα. Εν ολίγοις, σημαίνει περισσότερη ενσωμάτωση στην Τουρκία…

«Μητέρα Τουρκία»

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, το πρώτο σε ψήφους κόμμα UBP επαναλάμβανε αδιαλείπτως τη φράση «Μητέρα Τουρκία». Εκφράσεις όπως «Μαζί με τη Μητέρα Πατρίδα» και «Στον δρόμο της Μητέρας Πατρίδας» δεν εκφέρονταν με την ίδια συχνότητα ούτε κατά την περίοδο της ηγεσίας του Derviş Eroğlu. Σε τέτοιο βαθμό τις χρησιμοποιούσε μόνο ο Rauf Denktaş στο παρελθόν, ωστόσο ο πρόεδρος του UBP Hüseyin Özgürgün φαίνεται να έσπασε το ρεκόρ επαναλήψεων του σλόγκαν «Σύνδεση με τη Μητέρα Πατρίδα», που κατείχε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης.

Ο Özgürgün έσπασε ακόμα ένα ρεκόρ: χρησιμοποίησε την έκφραση «Μητέρα Πατρίδα» περισσότερο από όσο τη χρησιμοποίησε το σύνολο των Ελληνοκύπριων πολιτικών αρχηγών τα τελευταία 44 χρόνια, από το 1974 μέχρι σήμερα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, κατά τη διάρκεια της σύντομης προεκλογικής εκστρατείας ο εν λόγω πολιτικός ισχυριζόταν με σιγουριά ότι οι «Ελληνοκύπριοι ακόμα ονειρεύονται την Ένωση». Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε αυτήν τη δημαγωγική ή εθνικιστική ρητορική.

Oı νέοι δημαγωγοί πολιτικοί, που αναφύονται στο τουρκοκυπριακό πολιτικό σκηνικό, αποφεύγουν να εκφράσουν τον παραμικρό προβληματισμό για τις συνέπειες της πλήρους υποταγής στην Τουρκία, μιας και κύριός τους στόχος είναι η απόκτηση πολιτικού κύρους. Αψηφώντας την τελική κατάληξη, είτε αυτή θα είναι η ενσωμάτωση είτε η προσάρτηση στην Τουρκία, παρουσιάζονται έτοιμοι να πουν «ναι αφέντη» σε όλα, φτάνει να αποκτήσουν κάποιου είδους αξίωμα. Ουσιαστικά, απέχουν από τον τουρκοκυπριακό πατριωτισμό, καθώς δεν φαίνεται να έχουν την παραμικρή ανησυχία σχετικά με τη συνέχιση της ύπαρξης των Τουρκοκυπρίων ως ξεχωριστής και αυτοδιοικούμενης εθνοτικο-πολιτικής οντότητας.

Τα μηνύματα από την Τουρκία

Το UBP, όχι μόνο δεν είναι ένα τουρκοκυπριακό πατριωτικό κόμμα, αλλά αποκλίνει και από τον κλασικό τουρκικό εθνικισμό. Πλέον αναπαράγει ένα είδος «εθνικισμού της διασποράς», συμπεριφερόμενο ως μια «οργάνωση της διασποράς» της Τουρκίας στην Κύπρο. Η τήρηση αυτής της στάσης δεν περιορίζεται μόνο στο UBP, μια και το νεοεισελθέν στη βουλή YDP αντιλαμβάνεται τη βόρεια Κύπρο ως «τουρκική πατρίδα», δηλαδή ως «Τουρκία». Συν τοις άλλοις, η αλλοιωμένη πληθυσμιακή δομή, οι οικονομικές σχέσεις ισχύος και τα επικοινωνιακά δίκτυα μέρα με τη μέρα σπρώχνουν το βόρειο τμήμα της Κύπρου όλο και πιο πολύ στην αγκαλιά της Τουρκίας.              

Για να κατανοήσουμε σαφέστερα τις πιθανές συνέπειες αυτών των εξελίξεων, θα πρέπει να αποτιμήσουμε ορθά και τα μηνύματα που έρχονται από την Τουρκία. Ο σύμβουλος του προέδρου Erdoğan εδώ και λίγο καιρό αναφέρεται σε «προσάρτηση». Η δε πρόεδρος του κόμματος İyi Parti (Καλό Κόμμα) Meral Akşener, η οποία ετοιμάζεται να αντιπολιτευθεί τον Erdoğan στις εκλογές του 2019, προτείνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για να καθοριστεί το κατά πόσον οι Τουρκοκύπριοι επιθυμούν την ένωσή με την Τουρκία. Αναμφίβολα, δικαίωμα ψήφου σε ένα τέτοιο δημοψήφισμα δεν θα έχουν μόνο οι Τουρκοκύπριοι, αλλά και το σύνολο όσων ήρθαν από την Τουρκία και, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, πολιτογραφήθηκαν.

Εν ολίγοις, στις προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν στην Τουρκία το 2019, θα δούμε αντιπαραθέσεις σχετικά με το ποιος θα κατορθώσει να συνδέσει τη βόρεια Κύπρο με την Τουρκία. Δεν πρέπει, επίσης, να προσπεράσουμε την «πρόταση για προεδρικό σύστημα» του συμβούλου του Erdoğan και βουλευτή του ΑΚΡ Burhan Kuzu, χωρίς να προβληματιστούμε για τις συνέπειες που μπορεί να επιφέρει η υλοποίησή της. Η μετάβαση σε προεδρικό σύστημα στη βόρεια Κύπρο θα σημαίνει ότι τα πάντα θα διευθύνονται από την Τουρκία μέσω του «εκλεκτού» της και χωρίς να ασκείται αντιπολίτευση.

Η Τουρκία εφάρμοσε για χρόνια ένα τέτοιο «μονοπρόσωπο» καθεστώς, αναδεικνύοντας τον Rauf Denktaş στον ρόλο του «εκλεκτού». Δοθέντος ότι δεν υπάρχουν πλέον ηγέτες όπως ο Denktaş, μπορεί μέσω της μετάβασης στο προεδρικό σύστημα να εξουδετερώσει την κοινωνική και πολιτική αντιπολίτευση και να συνεχίσει την πολιτική της στην Κύπρο με οποιονδήποτε εκλεγεί.

«Now or Never!»

Τι πρέπει να γίνει για να ανακόψουμε αυτήν την πορεία των πραγμάτων; Πρωτίστως, όσοι ηγούνται αυτής της κοινότητας επιβάλλεται να αντιληφθούν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για παιχνίδια με τον χρόνο. Η λύση του κυπριακού προβλήματος στη βάση του ομοσπονδιακού μοντέλου θα πρέπει να επιτευχθεί τώρα, ειδάλλως δεν θα επιτευχθεί ποτέ. «Now or Never!».

Στην παρούσα φάση το ομοσπονδιακό κράτος θα αντιμετωπίσει μερικές δυσκολίες στην αρχή της λειτουργίας του. Αυτές δεν πρέπει να μας φοβίζουν, γιατί θα πρέπει να έχουμε πάντοτε κατά νουν το εξής: η εναλλακτική του ομοσπονδιακού κράτους δεν είναι η λύση των «δύο κρατών». Ο κυπριακός Βορράς δεν πρόκειται να αναγνωριστεί ως ξεχωριστό κράτος. Ο πληθυσμός, το  κεφάλαιο και οι πολιτικές ελίτ ουσιαστικά θα εκτουρκιστούν, ενώ η Τουρκία θα συνεχίσει να αμφισβητεί την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με άλλα λόγια, η ταραχή θα συνεχίσει και ολοένα θα εντείνεται.

Οι πατριωτικές δυνάμεις στην τουρκοκυπριακή κοινότητα επιβάλλεται, με σταθερή βούληση, να καταβάλουν κάθε προσπάθεια, ώστε οι Τουρκοκύπριοι να ζήσουν σε ένα καθεστώς ισότητας και δημοκρατίας στην Κύπρο. Οι δε δυνάμεις που επιθυμούν να γίνουν μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στον στόχο για ίδρυση ενός ομοσπονδιακού κράτους στο νησί. Εφόσον οι Τουρκοκύπριοι βρίσκονται υπό υλική και πνευματική πολιορκία, δεν πρέπει να σπαταλούν χρόνο με ψευδαισθήσεις του είδους «Θα καθαρίσουμε το σπίτι μας». Ας καθαρίσουμε πρώτα τα μυαλά μας.

Αυτή η πορεία των πραγμάτων τερματίζει την τουρκοκυπριακή κοινότητα όπως τη γνωρίζουμε ιστορικά. Επιβάλλεται πάραυτα να στραφούμε στο ομοσπονδιακό κράτος, μια και στον ορίζοντα δεν παρουσιάζεται άλλη λύση. Σε αντίθετη περίπτωση, δύσκολες μέρες μάς περιμένουν.