ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΝΕΑΣ «ΒΟΥΛΗΣ»

ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 7ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΔΕΝ ΗΡΘΕ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΚΑΠΟΙΑ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. ΙΣΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΥΦΙΣΤΑΤΑΙ ΠΛΕΟΝ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ. Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ, ΛΟΓΩ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ ΠΟΥ ΨΗΦΙΣΤΗΚΑΝ ΜΕΤΑ ΤΟ 1974, ΕΧΕΙ ΑΥΞΗΘΕΙ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΛΑ

Το κυβερνών Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP), ως το μεγαλύτερο και φαβορί για να ξανακυβερνήσει, είναι ένας πολιτικός σχηματισμός με κύριο προσανατολισμό τις «καλές σχέσεις με την Τουρκία». Το να λειτουργεί ως παράρτημα της Τουρκίας στην Κύπρο δεν το ενοχλεί, φθάνει να διατηρεί την εξουσία.

Η ενασχόληση με την πολιτική, η κατάθεση εναλλακτικών προτάσεων και η διακυβέρνηση υπέρ του δημοσίου συμφέροντος δεν συνιστούν εύκολες δραστηριότητες στη βόρεια Κύπρο.

Η βόρεια Κύπρος αποτελεί έναν από κάθε άποψη ασυνήθιστο γεωγραφικό χώρο. Σε όλους τους τομείς της ζωής, από την πολιτική και την οικονομία μέχρι τον αθλητισμό και την εκπαίδευση, παρουσιάζονται συγκεκριμένα προβλήματα. Για παράδειγμα, δεν μπορεί να γίνει λόγος για μια οικονομία της αγοράς, η οποία λειτουργεί με διαφάνεια, ένεκα της διάδοσης της παραοικονομίας. Απουσιάζει ένα λειτουργικό φορολογικό σύστημα και ο αριθμός των επενδύσεων που στρέφονται στη βιομηχανική παραγωγή είναι ελάχιστος.

Απουσιάζοντος ενός περιβάλλοντος πραγματικού ανταγωνισμού, οι ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι κάτι πέρα από «μεταβιβάσεις» που, σε κανένα βαθμό, δεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον. Η ανυπαρξία ανταγωνισμού στην αγορά αφαιρεί τη δυνατότητα του πολίτη να έχει πρόσβαση σε φθηνότερες και ποιοτικότερες υπηρεσίες. Στις περιπτώσεις των ιδιωτικοποιήσεων, δεν υπάρχει για τις οικονομικές μονάδες άλλη επιλογή από το να παραχωρηθούν στο τουρκικό κεφάλαιο. Με άλλα λόγια, στη βόρεια Κύπρο δεν ισχύουν οι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τις πολιτικές ιδιωτικοποιήσεων.

Όσον αφορά τον δημόσιο τομέα, δυστυχώς καταφέρνει να κρατιέται στα πόδια του και να ενισχύεται αποκλειστικά με τη στήριξη της Τουρκίας. Οι δυνάμεις της αγοράς στην τουρκοκυπριακή κοινότητα είναι προσδεδεμένες σε ένα πολιτικό σύστημα καθολικής κηδεμονίας.

Κοντολογίς, υπάρχουν στρεβλώσεις σε θέματα που αφορούν το κράτος δικαίου, την κοινωνική πρόνοια, τη συνέχεια του θεσμικού πλαισίου, την παραγωγή, τη δίκαιη κατανομή και τη διαφάνεια.

Η Τουρκία αφενός ακολουθεί νεοφιλελεύθερες πολιτικές περικόπτοντας τις δημόσιες δαπάνες στη βόρεια Κύπρο και αφετέρου παρεμβαίνει στην πολιτισμική ταυτότητα της τουρκοκυπριακής κοινότητας.

Από το 1974 μέχρι σήμερα ουδείς ολοκλήρωσε τη θητεία του στη διακυβέρνηση, γεγονός που διαχρονικά προκαλεί αστάθεια στην πολιτική ζωή των Τουρκοκυπρίων. Από τις τελευταίες εκλογές μέχρι σήμερα διακυβέρνησαν 3 διαφορετικοί συνασπισμοί, με 3 διαφορετικούς πρωθυπουργούς.

Τα τελευταία 40 χρόνια πραγματοποιήθηκαν 13 γενικές εκλογές και σχηματίστηκαν 39 διαφορετικά υπουργικά συμβούλια σε 27 διαφορετικές κυβερνήσεις. Η θητεία κάθε κυβέρνησης διήρκεσε κατά μέσον όρο 3 χρόνια.

Το κυβερνών Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP), ως το μεγαλύτερο και φαβορί για να ξανακυβερνήσει, είναι ένας πολιτικός σχηματισμός με κύριο προσανατολισμό τις «καλές σχέσεις με την Τουρκία». Το να λειτουργεί ως παράρτημα της Τουρκίας στην Κύπρο δεν το ενοχλεί, φτάνει να διατηρεί την εξουσία. Διαφυλάττει την ύπαρξή του ενίοτε στηριζόμενο στις δικές του δυνάμεις, ενώ άλλες φορές συμπράττει με το Δημοκρατικό Κόμμα του Serdar Denktaş. Η φόρμουλα διακυβέρνησης του UBP είναι απλή: στηρίζεται στους πόρους που προέρχονται από την Τουρκία και διαμοιράζει τις ελληνοκυπριακές περιουσίες.

Μετά τις εκλογές θα διαφανεί κατά πόσον το UBP θα εξακολουθήσει να κυβερνά. Ο πρόεδρος του κόμματος και πρωθυπουργός Hüseyin Özgürgün βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Αποφεύγει να λογοδοτήσει για την ανάληψη των 700 χιλιάδων δολαρίων από τραπεζικό λογαριασμό και δημαγωγεί. «Θέλουν να σας παραδώσουν στους Ρωμιούς», κραυγάζει και, όπως κάθε απατεώνας, καταφεύγει στον πατριωτισμό.

Παρά τους εναντίον του ισχυρισμούς για ρουσφέτι, το UBP πιθανότατα θα αναδειχθεί ως πρώτο κόμμα, μια και η κοινωνία δεν είναι αρκούντως ευαισθητοποιημένη στο ζήτημα της διαφθοράς. Την ίδια στιγμή, η δημαγωγία «θα σας παραδώσουν στους Ρωμιούς» αποδεικνύεται αποτελεσματική.
   
Αναγκαστικές συμμαχίες

Παρά ταύτα, φαίνεται ότι μετά τις εκλογές το UBP θα υποχρεωθεί να συνάψει συμμαχίες.

Η διαφορά ανάμεσα σε UBP και CTP, το οποίο ανασυντάσσεται υπό την προεδρία του Tufan Erhürman και αναμένεται να αναδειχθεί σε δεύτερο κόμμα, μπορεί να σμικρυνθεί. Σε μια κυβέρνηση συνασπισμού υπό την προεδρία του Tufan Erhürman είναι δυνατό να συμμετάσχουν το Κόμμα Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP), το οποίο προβλέπεται να ξεπεράσει το εκλογικό όριο, και το Δημοκρατικό Κόμμα του Serdar Denktaş.

Εν ολίγοις, οι εκλογές είναι μια κούρσα ανάμεσα σε UBP και CTP.     

Προτείνοντας μια νέα πολιτική υπό το σλόγκαν «Καμιά ιδεολογία αριστερή ή δεξιά, ζήτω η καθαρή κοινωνία», το Κόμμα του Λαού (HP) του Kudret Özersay αποτελεί το αίνιγμα αυτών των εκλογών.

Είναι δύσκολο να εικάσουμε τον βαθμό στον οποίο θα επιτύχει. Σύμφωνα με τον πρόσφατο ισχυρισμό του Serdar Denktaş, το HP δημιουργήθηκε καθ’ υπόδειξιν του τέως πρωθυπουργού της Τουρκίας Ahmet Davutoğlu και η απομάκρυνσή του από την Πρωθυπουργία οδήγησε και στην πτωτική πορεία του κόμματος. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε κατά πόσον ο εν λόγω ισχυρισμός είναι έγκυρος. 

Το παλιό κόμμα του Akıncı, Κόμμα Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP), κατέρχεται στις εκλογές με μια νεανική ομάδα υποψηφίων. Υπό την προεδρία του Cemal Özyiğit αναζητεί χώρο στις μετεκλογικές κυβερνητικές συμμαχίες, με πρώτη του επιλογή τη συμμετοχή σε έναν συνασπισμό της Αριστεράς. 

Το Δημοκρατικό Κόμμα (DP) του Serdar Denktaş φαίνεται να υποχωρεί και να πλήττεται από διαρροές στελεχών προς UBP και HP. Ανταγωνιστής του είναι το Κόμμα της Αναγέννησης (YDP), το οποίο απαρτίζουν οι έποικοι. Όταν ο ανταγωνισμός φουντώνει, το κόμμα του Denktaş καταθέτει «δημιουργικές» δεσμεύσεις, οι οποίες εκτείνονται από τα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης στον στρατό μέχρι τους γάμους ομόφυλων ζευγαριών και από την απελευθέρωση της χρήσης της μαριχουάνας μέχρι τη σταδιακή λύση. Το DP θα ξεπεράσει το εκλογικό όριο, όχι όμως με μεγάλη επιτυχία.

Η επιτυχία του YDP να ξεπεράσει το εκλογικό όριο του 5% εξαρτάται σε κάποιο βαθμό και από τη στάση της Τουρκίας. Σε συζητήσεις για την ιστορία των εκλογών μνημονεύονται συχνά οι παρεμβάσεις της Τουρκίας στον κυπριακό βορρά. Μάλιστα, στο παρελθόν είχε κατατεθεί στη «βουλή» «Εισήγηση για Διερεύνηση» και κατατέθηκε υπόμνημα που επικύρωνε την ύπαρξη τουρκικών παρεμβάσεων.

Μετά το 1974 υπάρχουν αναρίθμητα παραδείγματα με πρωταγωνιστές στρατηγούς ή πρέσβεις να γυρίζουν «από χωριό σε χωριό» ή, καλύτερα, «από πόρτα σε πόρτα», να παζαρεύουν συμμαχίες, να εξαναγκάζουν υποψηφίους σε απόσυρση από τη διεκδίκηση της προεδρίας,  να σχηματίζουν και να διαλύουν κυβερνήσεις. 

Στις εκλογές της 7ης Ιανουαρίου δεν ήρθε στο προσκήνιο κάποια τουρκική παρέμβαση. Ίσως και να μην υφίσταται πλέον η ανάγκη για απευθείας παρεμβάσεις. Ο αριθμός του πληθυσμού που προέρχεται από την Τουρκία, ο οποίος λαμβάνει συστηματικά την υπηκοότητα, λόγω των εργατικών νόμων που ψηφίστηκαν μετά το 1974, έχει αυξηθεί για τα καλά.

Πριν από τις εκλογές χορηγήθηκε «υπηκοότητα» σε έναν μεγάλο αριθμό εποίκων. Ένα μέρος τους πολιτογραφήθηκε κατ’ εξαίρεσιν έπειτα από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, χωρίς να κατοικούν στην Κύπρο.  
    
Πάντως, είναι η πρώτη φορά που το Κυπριακό Πρόβλημα συζητείται σε τόσο μικρό βαθμό. Τα κόμματα της Δεξιάς υπόσχονται νέους δρόμους, κοινωνική στέγαση και νοσοκομεία. Ακόμη και αν τα χρήματα στον προϋπολογισμό δεν φτάνουν για να υλοποιηθούν τα έργα στο σύνολό τους, η πολιτική που βασίζεται στον Οικονομικό Πρόγραμμα της Τουρκίας ελκύει το ενδιαφέρον. Η Αριστερά, από την πλευρά της, προβάλλει την αρχή μιας πιο δημοκρατικής, σχεδιασμένης και αξιοπρεπούς διοίκησης.

Η αντιμετώπιση των επιδράσεων της θρησκευτικής πολιτικής της Τουρκίας, η δημιουργία ενός λαϊκού και δημοκρατικού κράτους δικαίου και η πληθυσμιακή πολιτική είναι θέματα που συζητούνται ευρέως στους καθημερινούς διαλόγους των απλών Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι συγχρόνως θεωρούν πολύ σημαντική τη δημιουργία μιας οικονομίας που να στηρίζεται στα πόδια της.

Ωστόσο, μια κουβέντα με τους απλούς ψηφοφόρους θα οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι κανείς δεν περιμένει ουσιαστικές αλλαγές μετά τις εκλογές της  7ης Ιανουαρίου.