ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΟΙ ΠΡΟΣΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΚΑΛΠΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΔΕΝ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ Η ΠΡΟΣΕΧΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ ΝΑ ΣΥΝΟΔΕΥΘΕΙ ΑΠΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ. ΤΟ ΠΙΟ ΑΞΙΟΠΡΟΣΕΚΤΟ ΓΝΩΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΝΑ ΘΕΣΟΥΝ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΔΙΑΤΑΞΗ. ΤΑ ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΘΑ ΔΩΣΟΥΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2020

Ενώ μερικά κόμματα στρέφονται προς νέους υποψηφίους, 38 από τους 50 βουλευτές που συγκροτούν την απερχόμενη βουλή θα κατέλθουν ξανά ως υποψήφιοι

Στις 7 Ιανουαρίου 2018 η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα σπεύσει στις κάλπες για να αναδείξει τους 50 βουλευτές που θα απαρτίζουν το νέο τουρκοκυπριακό κοινοβούλιο.  Στις Πρόωρες Γενικές Βουλευτικές Εκλογές θα συμμετάσχουν συνολικά 388 υποψήφιοι, εκ των οποίων οι 379 θα κατέλθουν ως αντιπρόσωποι 8 κομματικών σχηματισμών και οι 9 ως ανεξάρτητοι. Η προεκλογική εκστρατεία θα λήξει μια μέρα πριν από τις εκλογές, δηλαδή την Παρασκευή, 6 Ιανουαρίου.

Από τους 388 υποψηφίους οι 120 είναι γυναίκες και το κόμμα με τη μεγαλύτερη γυναικεία συμμετοχή (17) είναι το Δημοκρατικό Κόμμα (DP). Στις επερχόμενες εκλογές, όπου θα ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα 188.688 ψηφοφόροι, θα διεκδικήσουν την εκλογή τους και 7 άτομα με ειδικές ανάγκες. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχουν πολιτογραφηθεί 12 χιλιάδες Τούρκοι έποικοι.    

38 βουλευτές ξανά υποψήφιοι

Ενώ μερικά κόμματα στρέφονται προς νέους υποψηφίους, 38 από τους 50 βουλευτές που συγκροτούν την απερχόμενη βουλή θα κατέλθουν ξανά ως υποψήφιοι.  Η νεαρότερη υποψήφια είναι 25 ετών. Μια ματιά στα επαγγέλματα των υποψηφίων μαρτυρεί ότι, όπως συνηθίζεται, οι γιατροί πρωταγωνιστούν, αφού 20 εκ των υποψηφίων ασκούν το ιατρικό λειτούργημα στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα. Ανάμεσα στους υποψηφίους βρίσκονται, επίσης, δικηγόροι και ελεύθεροι επαγγελματίες, κυρίως, αλλά και εκπαιδευτικοί, καθώς και δημόσιοι λειτουργοί.
 
50 υποψήφιοι σε 6 επαρχίες

Με τον Περί Εκλογών και Δημοψηφισμάτων (τροποποιητικό) Νόμο, ο οποίος θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά, η "βόρεια Κύπρος" καθίσταται μια ενιαία εκλογική ενότητα και οι εκλογείς, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μπορούν να δώσουν την ψήφο τους σε 50 υποψηφίους από 6 επαρχίες. Για παράδειγμα, αν ένας ψηφοφόρος κατοικεί στη Μόρφου, έχει τη δυνατότητα να επιλέξει κάποιον υποψήφιο από την Αμμόχωστο, μια και στην τουρκοκυπριακή κοινότητα υπάρχει η δυνατότητα της οριζόντιας ψηφοφορίας.

Οι εκλογείς μπορούν να επιλέξουν τους υποψηφίους συγκεκριμένου κόμματος ή μπορούν να ψηφίσουν τα πρόσωπα που επιθυμούν, ανεξάρτητα από τον κομματικό σχηματισμό με τον οποίο κατέρχονται. Οι βουλευτικές έδρες θα διαμοιραστούν ανά επαρχία ως εξής: 16 στη Λευκωσία, 13 στην Αμμόχωστο, 10 στην Κερύνεια, 5 στο Τρίκωμο, 4 στη Μόρφου και 2 στη νέα επαρχία της Λεύκας.

Τα κόμματα

Στις εκλογές θα συμμετάσχουν συνολικά 8 κομματικοί σχηματισμοί: το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP), το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (CTP), το Δημοκρατικό Κόμμα (DP), το Κόμμα Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP), το Κόμμα Κοινοτικής Σωτηρίας/Νέες Δυνάμεις (TKP YP), το Κόμμα Νέας Ανατολής (YDP) και το Κόμμα Εθνικιστικής Δημοκρατίας (MDP).

Το UBP, ως το μεγάλο κόμμα της εθνικιστικής δεξιάς, παρουσιάζεται πρώτο στις προτιμήσεις της κοινής γνώμης, ωστόσο δεν διαθέτει τη δύναμη για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή, οι εκλογές διεξάγονται σε μια περίοδο που το όνομα του προέδρου του κόμματος Hüseyin Özgürgün εμπλέκεται σε υποθέσεις διαφθοράς και οικονομικά σκάνδαλα, ενώ ο ιδιωτικός του βίος τροφοδοτεί τη θεματολογία του καθημερινού τύπου. Έστω και αν το UBP επιτύχει να καταστεί πρώτο κόμμα, το μέλλον του Özgürgün θα απασχολήσει τις ενδοκομματικές συζητήσεις μετά τις εκλογές.        

Γνωστές οι αντιρρήσεις του UBP

Το προεκλογικό πρόγραμμα του UBP είναι σαν πιστό αντίγραφο του Πρωτοκόλλου Οικονομικής Συνεργασίας που υπογράφηκε με την Τουρκία. Ουσιαστικά, το UBP γνωστοποιεί στην τουρκική κυβέρνηση την ετοιμότητά του να εφαρμόσει τις οικονομικές πολιτικές που επιβάλλει το ΑΚΡ. Το UBP δεν αρθρώνει λόγο για το Κυπριακό Πρόβλημα, ωστόσο είναι γνωστές οι αντιρρήσεις του στην ιδέα του ομοσπονδιακού κράτους. Κατέρχεται στις εκλογές με τα συνθήματα «Είμαστε Ένα και Επιτυγχάνουμε» και «Ένα το Κόμμα μας, Μία η Δύναμή μας». Από τους 50 υποψηφίους του UBP, οι 15 είναι γυναίκες.

Επικεντρώνεται στα εσωτερικά το CTP

Το Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (CTP) αποτελεί το μεγαλύτερο και πιο παραδοσιακό κόμμα της Αριστεράς και κατέρχεται στις εκλογές με έναν νέο πρόεδρο, ο οποίος προέρχεται από τη νεότερη γενιά. Ο Tufan Erhürman, επικεφαλής του CTP εδώ και ένα χρόνο, προσπαθεί να ανασυντάξει το κόμμα από τα πολυάριθμα πλήγματα που δέχθηκε την τελευταία δεκαετία.

Από το 2004 και εντεύθεν, το CTP, υπό την ηγεσία πολιτικών της παλαιότερης γενιάς, όπως ο Mehmet Ali Talat κυρίως, συμμετείχε σε διάφορες κυβερνήσεις συνεργασίας απογοητεύοντας ένα κομμάτι της κοινότητας και χάνοντας ένα μεγάλο μέρος της εκλογικής του βάσης. Ο Erhürman, επουλώνοντας σταδιακά τις πληγές, επαναφέρει το κόμμα σε ανοδική πορεία, με αποτέλεσμα το CTP να παρουσιάζεται δεύτερο στις προτιμήσεις της κοινής γνώμης.

Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Erhürman είναι νομικός και ακαδημαϊκός και θήτευσε ως μέλος στην ομάδα διαπραγμάτευσης του Talat.

Σε αυτές τις εκλογές το CTP επικεντρώνεται στα εσωτερικά ζητήματα και δεν ανακινεί τη συζήτηση για το Κυπριακό Πρόβλημα. Δοθέντος ότι το εν λόγω κόμμα είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της ομοσπονδιακής λύσης, η επιλογή του να μην δίνει προτεραιότητα στο Κυπριακό είναι καινοφανής αλλά και ερμηνεύσιμη, καθότι το συγκεκριμένο ζήτημα βρίσκεται χαμηλά στη λίστα των θεμάτων που απασχολούν τον μέσο ψηφοφόρο.  Το CTP κατέρχεται στις εκλογές με το σύνθημα

«Δουλεύουμε, Πράττουμε» και στα προεκλογικά του φυλλάδια ξεχωρίζει η θέση «Εργασία, Σεβασμός, Αλληλεγγύη, Αγάπη, Ευαισθησία, Δημοκρατία, Δικαιοσύνη, Παραγωγή, Απασχόληση, Λύση». Ανάμεσα στους υποψηφίους του βρίσκονται 15 γυναίκες και 1 άτομο με ειδικές ανάγκες.

Νέοι κομματικοί σχηματισμοί

Σε αυτές τις εκλογές θα λάβουν το βάπτισμα του πυρός και νέοι κομματικοί σχηματισμοί, όπως το Κόμμα του Λαού (HP) του Kudret Özersay. Με φιλοδοξίες να αναδειχθεί κάποια στιγμή σε πρώτο κόμμα, το HP αποτελεί κατ’ ουσίαν έναν προσωποπαγή κομματικό σχηματισμό. Ο Özersay αποφασίζει μόνος για τα πάντα, προκαλώντας τριγμούς στο εσωτερικό του κόμματος και αποχωρήσεις.

Πρόσφατα, ο Serdar Denktaş ισχυρίστηκε ότι το HP δημιουργήθηκε καθ’ υπόδειξιν του τέως Πρωθυπουργού της Τουρκίας Ahmet Davutoğlu και ακολουθεί την πτωτική πορεία του Τούρκου πολιτικού. Το πρόγραμμα του HP δίνει έμφαση στα θέματα εσωτερικής πολιτικής. Στη μοναδική του αναφορά στο Κυπριακό Πρόβλημα υποστήριξε ότι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία δεν μπορεί να είναι η μόνη μορφή λύσης, προτάσσοντας συγχρόνως την ανάγκη για την έναρξη ενός νέου διαλόγου.  Τα συνθήματα που πλαισιώνουν την εκλογική κάθοδο του HP είναι «Με τη Λαϊκή Βούληση για μια Νέα Πολιτική» και «Εκλογές του Λαού, το Κόμμα του Λαού». Με το HP κατέρχονται 15 γυναίκες και 1 άτομο με ειδικές ανάγκες.

Tην πρώτη του εκλογική παρουσία θα έχει και το Κόμμα τις Αναγέννηση (YDP), το οποίο υποστηρίζεται κυρίως από τους εποίκους. Έχοντας ως κεντρική θέση την ύπαρξη κοινωνικών διακρίσεων έναντι των εποίκων, το YDP προσπαθεί να τους συσπειρώσει κάτω από μια πολιτική στέγη. Η απήχησή του, στο παρόν στάδιο, ωστόσο, φαίνεται να είναι περιορισμένη. Ίσως ξεπεράσει το όριο του 5% για εισδοχή στη βουλή, όμως η εξασφάλιση διψήφιου ποσοστού φαντάζει αδύνατη.

Αυτό οφείλεται, κυρίως, στο πελατειακό σύστημα που συνέστησαν τα δεξιά κυβερνώντα κόμματα UBP και DP και στηρίζεται, ως επί το πλείστον, στο ρουσφέτι στους εποίκους. Επομένως, οι εκ Τουρκίας ψηφοφόροι, ιδιαίτερα όσοι έλαβαν πρόσφατα την τουρκοκυπριακή υπηκοότητα, παρουσιάζονται ικανοποιημένοι και προτίθενται να ψηφίσουν τα συγκεκριμένα κόμματα.

Όπως και πριν από τις εκλογές, η τύχη του κόμματος θα καθοριστεί και από τα όσα θα πράξουν συγκεκριμένοι τουρκικοί κύκλοι, όπως, για παράδειγμα, μερικά στελέχη της τουρκικής πρεσβείας στα κατεχόμενα, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να κατευθύνουν τις ψήφους των εποίκων. Αν επιθυμούν την επιτυχία του YDP, θα προνοήσουν ώστε το κόμμα να εισέλθει στη βουλή.

Αυτό θα το γνωρίζουμε λίγες ώρες πριν από την εκλογική αναμέτρηση. Είναι κοινή γνώση ότι το YDP είναι στρατευμένο κατά της λύσης του Κυπριακού. Η προεκλογική του εκστρατεία επικεντρώνεται στα εσωτερικά ζητήματα και, κυρίως, στις υποτιθέμενες διακρίσεις που γίνονται εις βάρος των εποίκων. Κύριο σύνθημά του είναι το «Πατρίδα μου η Κύπρος» και κατέρχεται στις εκλογές με 15 γυναίκες και 1 άτομο με ειδικές ανάγκες.

Δύσκολες μέρες για το TDP

Δύσκολες μέρες περνά το μικρό κόμμα της Αριστεράς (το παλιό κόμμα του Akıncı), Κόμμα της Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP). Μια ομάδα στελεχών που αποσκίρτησε από το κόμμα δημιούργησε έναν νέο κομματικό σχηματισμό, υπό την ονομασία Κόμμα της Κοινοτικής Σωτηρίας (TKP). Ωστόσο, το TDP προβλέπεται να ξεπεράσει το εκλογικό όριο του 5% και να σημειώσει μιαν ανέλπιστη επιτυχία, λαμβάνοντας διψήφιο ποσοστό, διότι έχει δυναμικούς υποψηφίους.  Το TDP είναι άλλο ένα κόμμα το οποίο, έστω και αν τάσσεται υπέρ της ομοσπονδιακής λύσης, δίνει περισσότερη έμφαση σε θέματα εσωτερικής πολιτικής, παρά στο Κυπριακό Πρόβλημα.  

Kεντρικό του σύνθημα είναι «Δυνατή Ομάδα Στελεχών, Καθαρό Παρελθόν, Ελεύθερο Μέλλον» και δίνει την ευκαιρία για εκλογή σε 14 γυναίκες και 1 άτομο με ειδικές ανάγκες. Ο κομματικός συνασπισμός Κόμμα Κοινοτικής Σωτηρίας/Νέες Δυνάμεις (TKP YG), με ηγέτη τον Mehmet Çakıcı, απαρτίζεται από πρόσωπα που αποχώρησαν από το TDP και το CHP και συνήψε εκλογική συμμαχία με το Κόμμα Ενωμένη Κύπρος του İzzet İzcan.

Το TKP YG έχει υψηλά στην ατζέντα του το Κυπριακό Πρόβλημα, υποστηρίζει την ομοσπονδιακή λύση και καταδικάζει την πολιτογράφηση εποίκων. Παρ' όλα αυτά, δεν αναμένεται να γνωρίσει μεγάλη επιτυχία στις εκλογές και η εξασφάλιση του εκλογικού ορίου του 5% θα αποτελέσει μεγάλη έκπληξη.  Κεντρικό σύνθημα στην προεκλογική εκστρατεία του TKP YG είναι το «Αλλαγή-Σωτηρία». Η μία από τις 16 γυναίκες υποψηφίους του TKP YG είναι μόλις 25 ετών και αποτελεί τη νεαρότερη υποψήφιο της εκλογικής αναμέτρησης. Επίσης, με το κόμμα κατέρχεται και 1 άτομο με ειδικές ανάγκες.

Δύσκολες συνθήκες για Serdar

Κάτω από δύσκολες συνθήκες θα κατέλθει στις εκλογές το Δημοκρατικό Κόμμα (DP) του Serdar Denktaş, καθότι υπάρχει διαρροή ψηφοφόρων του προς άλλα κόμματα και ειδικότερα προς τα UBP και HP. Ευρισκόμενος σε ανησυχία για το αν θα κατορθώσει να ξεπεράσει το εκλογικό όριο, ο Serdar Denktaş θέτει θέματα που αφορούν τους νεότερους ψηφοφόρους, στηρίζοντας το δικαίωμα γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών και τη νομιμοποίηση της ελεγχόμενης χρήσης ναρκωτικών, όπως η μαριχουάνα. Ωστόσο, είναι δύσκολο να προβλεφθεί η αντίδραση της τουρκοκυπριακής κοινωνίας σε τέτοιες τολμηρές προτάσεις.
Προτάσσοντας το σλόγκαν «Ο Λαός Ξέρει», το DP αποτελεί το κόμμα με τις περισσότερες γυναίκες υποψηφίους, στο σύνολό τους 17. Συγχρόνως, 2 άτομα με ειδικές ανάγκες βρίσκονται στο ψηφοδέλτιό του.

Το Κόμμα Εθνικιστικής Δημοκρατίας (MDP) συνιστά έναν μικρό κομματικό σχηματισμό, ο οποίος δημιουργήθηκε από ακραίους εθνικιστές τουρκικής καταγωγής και θεωρείται βέβαιον ότι δεν θα καταφέρει να εισέλθει στη νέα βουλή. Λόγω της έλλειψης εγγραφών, θα συμμετάσχει στις εκλογές με 29 υποψηφίους, εκ των οποίων οι 12 είναι γυναίκες, και με συνθήματα «Εθνικό Κράτος - Δυνατή Εξουσία» και «Εθνική Δύναμη Κύπρου».
Το Κόμμα Νέα Κύπρος του Alpay Durduran, γνωστού για τις θέσεις του υπέρ της ομοσπονδιακής λύσης στο πλαίσιο ενός ενιαίου κράτους, αποφάσισε, κατά τη συνήθειά του, να μποϊκοτάρει και αυτές τις εκλογές.

To «τέλος» των Talat και Akinci

Δεν αναμένεται η προσεχής εκλογική αναμέτρηση να συνοδευθεί από σημαντικές αλλαγές. Το πιο αξιοπρόσεκτο γνώρισμά της είναι η αποφυγή των πρωταγωνιστών να θέσουν το Κυπριακό Πρόβλημα στην ημερήσια διάταξη. Τα εκλογικά αποτελέσματα θα δώσουν και τις πρώτες ενδείξεις σχετικά με τις εκλογές του 2020.

Όπως όλα δείχνουν, οδηγούμαστε στο τέλος μιας εποχής πολιτικών ηγετών όπως οι Mehmet Ali Talat και Mustafa Akıncı, οι οποίοι προέρχονταν από την Αριστερά και μετά το 2004 ηγήθηκαν της κοινότητας, τασσόμενοι υπέρ μιας ομοσπονδιακής λύσης στο Κυπριακό Πρόβλημα. Το 2020 πιθανότατα θα αναδειχθεί ένας νέος Τουρκοκύπριος ηγέτης, ο οποίος θα τηρεί αποστάσεις από την ομοσπονδιακή λύση.