ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ: Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΝΟΜΙΖΕΙ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΜΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ε.Ε.-ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΣΚΙΑΓΡΑΦΕΙ ΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ, ΣΕ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΗ "ΣΗΜΕΡΙΝΗ" ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Υπάρχουν δυνάμεις τόσο στην Τουρκία, όσο και στην Ευρώπη που θέλουν αλλαγή πλεύσης. Ευελπιστούμε ότι ο κύριος Ερντογάν, ο οποίος είναι πολλά χρόνια στην εξουσία και είναι έμπειρος πολιτικός, θα αφήσει αυτούς τους μεγαλοϊδεατισμούς και θα δει την πραγματική εικόνα της Τουρκίας, η οποία δεν μπορεί να έχει τα σύνορά της έξω από τη Βιέννη

Ιδιαίτερα αρνητικό είναι το κλίμα στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, λόγω της άρνησης Ερντογάν να εναρμονιστεί με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ο Πρόεδρος της Μεικτής Επιτροπής Ε.Ε. - Τουρκίας, Κρητικός Μανώλης Κεφαλογιάννης, σκιαγραφεί τη συμπεριφορά του τουρκικού κράτους απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, σε αποκλειστική συνέντευξη στη "Σημερινή" της Κυριακής.

Μεταξύ άλλων, αναφέρει πως δεν αποκλείεται να κλείσει οριστικά το κεφάλαιο της ενταξιακής πορείας, καθώς ο Ερντογάν συμπεριφέρεται ωσάν αυτοκράτορας της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που θέλει τα σύνορα της χώρας του να σταματούν έξω από τη Βιέννη και όλοι οι λαοί των Βαλκανίων να ασπαστούν το Ισλάμ. Τάσσεται υπέρ του διαλόγου και εκτιμά πως ο ρόλος της Κύπρου και της Ελλάδας στη μελλοντική ιστορία, θα είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

Οι χειρισμοί του Ερντογάν τον απομονώνουν

Πώς είναι οι σχέσεις Τουρκίας - Ε.Ε σήμερα;

Είναι οριακές. Ουσιαστικά, ο τρόπος με τον οποίο ο κύριος Ερντογάν χειρίζεται τις καταστάσεις... Οι χειρισμοί του είναι που τον απομονώνουν και τον απομακρύνουν από τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και των Ευρωπαϊκών λαών. Δεν θέλουμε, βέβαια, να κόψουμε τις γέφυρες με την Τουρκία, διότι η Ε.Ε. είναι ο πιο σημαντικός εταίρος της Τουρκίας. Από την άλλη και η Τουρκία είναι σημαντικός εταίρος της Ε.Ε. και σε θέματα ειρήνης, θέματα μεταναστευτικού, αλλά και σε θέματα οικονομίας.

Άρα, θέλουμε να «πιέσουμε» προς μια κατεύθυνση που θα εξασφαλίσει το εσωτερικό μέτωπο. Διότι, ενδιαφερόμαστε για τις μειονότητες και τις θρησκευτικές και τις πολιτικές. Ενδιαφερόμαστε για τους διωγμένους δικαστικούς, για τους διωγμένους ακαδημαϊκούς, για τους διωγμένους δημοσίους υπαλλήλους. Ενδιαφερόμαστε, βεβαίως, για τους φυλακισμένους δημοσιογράφους.

Και, τώρα, στη Μεικτή Επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας, της οποίας έχω την τιμή να προεδρεύω, είχαμε τις προηγούμενες μέρες αυτήν τη συζήτηση, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Πλέον, κάθε δύο μήνες, θα καλούμε την Κυβέρνηση της Τουρκίας, προκειμένου να συζητούμε όλα τα επιμέρους θέματα.

Αυτό είναι κάτι που συμβαίνει πρώτη φορά, σε τέτοια συχνότητα. Έχει αλλάξει κάτι;

Το κάνουμε τώρα κάθε δίμηνο, επειδή η Τουρκία, στο πλαίσιο της έλλειψης δυνατότητας να απαντήσει στα ερωτήματα και στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, βρίσκει προσχήματα για να μην υποβοηθά τη συνεργασία με τους Τούρκους βουλευτές και σαμποτάρει οποιαδήποτε εκδήλωση επιχειρήσαμε να κάνουμε στο τουρκικό κοινοβούλιο. Εξηγώ πως μέσα από τις συμφωνίες που έχουμε με την Τουρκία, δύο ή τρεις φορές τον χρόνο, με εναλλαγή της έδρας, είτε στις Βρυξέλλες, είτε στο τουρκικό κοινοβούλιο, πρέπει να γίνονται συναντήσεις.

Τον τελευταίο χρόνο, η Τουρκία, λίγο πριν από το πραξικόπημα, αλλά, κυρίως, μετά, έχει βγει από τη δημοκρατική πορεία και τα ιδεώδη της Ευρώπης. Σαμποτάρει αυτές τις συζητήσεις. Γιατί; Γιατί ξέρει ότι εμείς θα δώσουμε πρόσβαση στα τουρκικά ΜΜΕ και στα κόμματα του τουρκικού κοινοβουλίου και θα ανοίξουμε τα μεγάλα θέματα τα οποία, εκ των πραγμάτων, υπάρχουν.

Όμως, δεν μπορεί να συνεχιστεί εσαεί αυτή η κατάσταση.

Ζούμε σε έναν παράξενο κόσμο. Τα πράγματα δεν είναι στατικά, είναι δυναμικά. Δεν εξελίσσεται πάντα η ιστορία προς την καλή μεριά, προς τη μεριά της ειρήνης και της ευημερίας. Τα προβλήματα οξύνονται. Εμείς, ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως Ε.Ε., τι θέλουμε; Θέλουμε να χαρίσουμε και στα παιδιά μας 70 χρόνια ειρήνης και 70 χρόνια καλής δημοκρατίας. Διότι, πριν από αυτά τα 70 χρόνια, είχαμε εκατόμβες νεκρών και τεράστιους πολέμους. Πολέμους που μάλιστα ονομάστηκαν παγκόσμιοι. Μιλάμε για εκατομμύρια νεκρούς, μπορεί να το αντιληφθούν οι νέοι σήμερα; Στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είχαμε πάνω από 60 εκατομμύρια νεκρούς. Μόνο στην Ελλάδα, που τότε μετρούσε 6 με 7 εκατομμύρια, μετρήθηκαν περισσότερα από μισό εκατομμύριο θύματα.

Υπάρχουν δυνάμεις που θέλουν αλλαγή πλεύσης

Οι απειλές Ερντογάν, ότι η ΕΕ δεν είναι μονόδρομος και υπάρχει ο δρόμος προς τη Συμμαχία της Ασίας, μας αγγίζουν;

Μα, ποιας Ασιατικής Συμμαχίας; Εκεί υπάρχει άβυσσος…

Λέτε, δηλαδή, ότι είναι μη πραγματοποιήσιμη απειλή;

Ο κύριος Ερντογάν δεν βλέπει το σύγχρονο τουρκικό κράτος, βλέπει την παλιά οθωμανική αυτοκρατορία. Αλλά, πώς θα τη στηρίξει, με αυθαιρεσίες; Με απειλές προς την Ευρώπη; Με απειλές προς τους γείτονες; Τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, τη Συρία, την Αρμενία; Πώς θα το στηρίξει αυτό; Όμως, υπάρχει κι ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της Τουρκίας, που είναι άνθρωποι που καταλαβαίνουν ποιο είναι το συμφέρον της Τουρκίας, σκέφτονται διαφορετικά από τον κύριο Ερντογάν. Ο κύριος Ερντογάν είναι Πρόεδρος. Σ' αυτό το σημείο πρέπει να δούμε και τα προηγούμενα χρόνια.

Η Τουρκία είχε ανάπτυξη; Η Τουρκία ωφελήθηκε από τη σχέση της με την Ε.Ε.; Ο κύριος ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται ότι ευνοήθηκε η Τουρκία. Αλλά, δεν μπορεί αυτό να γίνεται αλά τούρκα. Δεν μπορεί να γίνεται με μικρο-ιδεατισμούς. Όπως ο κύριος Τσίπρας προσαρμόστηκε και κατάλαβε ότι αυτά τα οποία έλεγε, ότι θα αλλάξουμε και την Ευρώπη, δεν ήταν εφικτά.

Όταν κατάλαβαν, λοιπόν, τι είναι η άβυσσος, ήρθαν εδώ και τι καταφέραμε, ουσιαστικά; Να εισάγουμε μια λέξη στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο. Τη λέξη «kolotumba». Τον καλωσορίζουμε, όμως, στον ρεαλισμό, διότι φαίνεται πως, με πολύ μεγάλες θυσίες και υστέρηση, γλυτώνουμε τα βράχια. Από κει και πέρα, ο κύριος Ερντογάν κάνει ακόμη χειρότερα. Δεν πάει να κάνει κακό μόνο στην Τουρκία, αλλά και στους γείτονες της Τουρκίας. Ο διάλογος είναι καλό να συνεχιστεί.

Τι μπορεί να γίνει για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, δεδομένου ότι ο Ταγίπ Ερντογάν δεν πρόκειται να εγκαταλείψει σύντομα την ηγεσία της Τουρκίας;

Ο χρόνος τα γιατρεύει όλα. Υπάρχουν δυνάμεις τόσο στην Τουρκία, όσο και στην Ευρώπη που θέλουν αλλαγή πλεύσης. Ευελπιστούμε ότι ο κύριος Ερντογάν, ο οποίος είναι πολλά χρόνια στην εξουσία και είναι έμπειρος πολιτικός, θα αφήσει αυτούς τους μεγαλοϊδεατισμούς και θα δει την πραγματική εικόνα της Τουρκίας, η οποία δεν μπορεί να έχει τα σύνορά της έξω από τη Βιέννη.

Τι να κάνουμε, τώρα; Ούτε μπορεί να είναι μουσουλμανική κάθε χώρα των Βαλκανίων. Ούτε αυτό μπορεί να γίνει. Αν οραματίζεται την παλιά οθωμανική αυτοκρατορία, δεν έχει λογική. Εμείς θέλουμε την Τουρκία ως ένα σύγχρονο κράτος, όπως έχει διαμορφωθεί από τους κανόνες ειρήνης και ευημερίας των λαών.

Άλλωστε, μια συνδεδεμένη Τουρκία με την Ε.Ε. δεν μπορεί να υπάρξει, αν δεν κάνουμε και εμείς κάποιες αλλαγές, για να έχουμε γύρω μας μιαν ασπίδα ειρήνης και ευημερίας, αλλά και, κυρίως, η Τουρκία. Αυτό το θέμα αφορά κι άλλους λαούς, όπως την Ουκρανία και τη Ρωσία. Εμείς πρέπει να δούμε πού πάει αυτή η ήπειρος που γερνάει και χάνει το πλεονέκτημα των νέων τεχνολογιών, της έρευνας, των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και της στρατιωτικής δύναμης.

Πρέπει να είμαστε έτοιμοι

Εμείς, ως Κύπρος, ως Ελλάδα, μπορούμε να διαδραματίσουμε σημαντικό ρόλο προς αυτές τις κατευθύνσεις;

Βεβαίως και μπορούμε, διότι η γεωπολιτική μας θέση μάς κάνει να είμαστε πρωταγωνιστές. Γνωρίζουμε, επίσης, καλύτερα τα θέματα της Μέσης Ανατολής. Έχουμε παραδοσιακές σχέσεις με τον μουσουλμανικό κόσμο και τις αραβικές χώρες. Ασφαλώς και θα διαδραματίσουμε τον ρόλο μας, στο πλαίσιο των δεδομένων μας. Αν οι ιστορικές και γεωπολιτικές συνθήκες μάς επιφυλάξουν ένα ρόλο…

Ο Θεός να μην το κάνει, αλλά η ιστορία δεν σε αφήνει να επιλέξεις τον ρόλο. Αν, λοιπόν, οι συνθήκες μάς επιφυλάξουν ένα ρόλο εποικοδομητικό για την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή, πρέπει να είμαστε έτοιμοι. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι. Δεν θα το κάνουμε μόνοι μας, αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι, αξιόπιστοι και σοβαροί προς του Ευρωπαίους εταίρους μας.

Γι' αυτό, έχει σημασία να είμαστε χώρες με προοπτική να προοδεύσουν, κάνοντας μεταρρυθμίσεις. Ότι δεν είμαστε επιρρεπείς στον λαϊκισμό, ο οποίος είναι η μεγάλη αρρώστια στην Ευρώπη. Να δείξουμε, λοιπόν, μετά τα παθήματά μας και τα μαθήματά μας, ότι είμαστε σοβαροί και ότι μπορούμε να αποτελέσουμε τη γέφυρα επικοινωνίας.

Σε περίπτωση που Τουρκία - Ευρώπη έφταναν σε οριστικό τέλμα και διέκοπταν εντελώς τον διάλογο και τις προοπτικές εισόδου, θα μπορούσε να αρχίσει ένας διάλογος για σχέσεις με ειδικό καθεστώς; Σαν αυτές που μελετάμε μετά το Brexit;

Γίνεται μια συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για να κλείσει το κεφάλαιο της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. Οι Γερμανοί είναι αυτοί που πληρώνουν το μεγαλύτερο κομμάτι του προϋπολογισμού της Ε.Ε. για όλα τα θέματα που αφορούν και την Τουρκία. Η Τουρκία ωφελείται κάθε χρόνο μερικά δισεκατομμύρια ευρώ από αυτή την πολιτική και από πάνω ο κύριος Ερντογάν προσπαθεί να παίξει και παιγνίδια για την εσωτερική πολιτική της Γερμανίας ή της Ολλανδίας ή του Βελγίου. Ο κύριος Ερντογάν νομίζει ότι, επειδή υπάρχουν μετανάστες από την Τουρκία, μπορεί να παίζει στο όριο. Αυτό δεν κάνει και στην Ελλάδα, με τη Θράκη;

Δεν μπορεί, όμως, ο κύριος Ερντογάν να διαδραματίζει ρόλο στα εσωτερικά άλλων χωρών. Ούτε μπορεί να λέει ότι πρέπει να κάνει κάθε Τούρκος, που ζει στο εξωτερικό, από πέντε παιδιά, για να αλλοιώσει τον δημογραφικό χαρακτήρα της κάθε χώρας. Αυτά δεν έχουν λογική στον σύγχρονο κόσμο.

Τι έχει λογική; Έχει λογική να ανεβαίνει το επίπεδο όλων μας, έχει λογική να ανοίγουμε τα σύνορά μας και τις καρδιές μας για να εντάσσονται όλοι οι άνθρωποι που ζουν σε αυτές τις χώρες, ειρηνικά και δημιουργικά, μέσα στον ίδιο χώρο. Όχι να δημιουργούμε τα παλιά γκέτο της εποχής του Μεσαίωνα. Πρέπει να στείλουμε στον Ερντογάν, ως δώρο, να διαβάσει τον «Εμποράκο της Βενετίας».

Αλλαγές χωρίς ιδεοληψίες

Συναισθάνεστε την ευθύνη σας ως πολιτικός, απέναντι στη νέα γενιά;

Εμείς είμαστε η ευνοημένη γενιά. Δυστυχώς, είμαστε παιδιά αγράμματων γονέων. Ξέρετε, οι γονείς που μας γέννησαν, στις δεκαετίες του '60 και του '70, είναι η γενιά εκείνη που βγήκε από πολέμους και κατοχή. Στην Κύπρο, την εισβολή. Στην Ελλάδα είχαμε τότε αναλφάβητους. Αναλφάβητος θεωρείται όποιος έχει πάει μέχρι την έκτη δημοτικού. Κι όμως, στην Ελλάδα έχουμε τα περισσότερα πτυχία, σε αναλογία πληθυσμού, στην Ευρώπη. Τα πτυχία μας είναι η μεγάλη μας προίκα.

Ως Έλληνες, πρέπει να είμαστε περήφανοι, αλλά δεν πρέπει να υποτιμήσουμε και την έννοια της οικογένειας, γιατί θα τη χάσουμε και δεν πρέπει. Σε αυτό δεν πρέπει να γίνουμε περισσότερο Ευρωπαίοι, δηλαδή ατομιστές. Η οικογένεια, η οποία μας στήριξε, δεν πρέπει να ξεχνιέται, η οικογένεια είναι το κράτος της εύνοιας μας. Πολύ φοβάμαι, όμως - το συζητούσαμε και με τη γυναίκα μου -, ότι τα παιδιά μας θα ζήσουν χειρότερα από εμάς.

Διότι, ήρθε η γενιά που κατανάλωσε τις αποταμιεύσεις των προηγούμενων, δαπάνησε αυτά που αντιστοιχούν στη γενιά μας και χρεώσαμε και το μέλλον των παιδιών μας. Όλα αυτά, είναι δικά μας λάθη. Τώρα, πρέπει να κάνουμε τις αλλαγές, χωρίς ιδεοληψίες. Αμφιβάλλω, άλλωστε, αν ο Μαρξ θα ήταν μαρξιστής σήμερα. Στο όραμα των υψηλότερων ιδανικών, γίνονται τα περισσότερα εγκλήματα.

Η δημοκρατία και η ελευθερία είναι το κλειδί, μαζί με τις νέες τεχνολογίες. Οι συναινέσεις για κάθε χώρα, στα εσωτερικά της, είναι απαραίτητες. Επίσης, είναι απόλυτα απαραίτητη η ελεύθερη οικονομία και να ορίζει ο καθένας τα πρόσημα που βάζει. Κι όσοι χειρίζονται δημόσιο χρήμα, να θυμούνται ότι αυτό υπάρχει για τις υπηρεσίες του πολίτη και όχι για να κτίζει ρετιρέ. Το κοινωνικό κράτος είναι απαραίτητο.

*Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης είναι Έλληνας πολιτικός, ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.