Η καταγραφή των απόψεων των πολιτών επί ζητημάτων επικαιρότητας αποτελεί βασικό κομμάτι της ύλης της εφημερίδας μας και, ως εκ τούτου, με τη συνεργασία του IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, η «Σημερινή» φρόντισε να καλύψει ένα ευρύ φάσμα θεματολογίας

Μια από τις επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ήταν, αν οι πολίτες αισθάνονται, τώρα, ότι βρισκόμαστε πιο κοντά σε μια λύση του Κυπριακού. Στις 22 Ιανουαρίου, το 68% απαντούσαν αρνητικά. Στις 11/6 την απάντηση αυτή έδιναν τρεις στους τέσσερεις. Μετά τα γεγονότα του Κραν Μοντανά, στις 16/7, οι απαισιόδοξοι ήταν 77%.

Τα οικονομικά προβλήματα είναι το νούμερο ένα ζήτημα που απασχολεί τους Κυπρίους, σύμφωνα με το πρώτο οικονομικό Κυπρο-βαρόμετρο, που δημοσιεύθηκε την 1η Οκτωβρίου, αλλά και άλλες συναφείς δημοσκοπήσεις

Φως σ' ένα ζήτημα ταμπού επιχείρησε να ρίξει η δημοσκόπησή μας στις 22 Οκτωβρίου και τα ευρήματα ήταν ανησυχητικά, καθώς ένας στους τέσσερεις Κυπρίους δήλωσαν ότι γνωρίζουν κάποιο θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης από τον περίγυρό τους

Η πολιτική επικαιρότητα και δη το Κυπριακό κυριάρχησε στις δημοσκοπήσεις που δημοσίευσε η «Σημερινή» κατά το 2017. Αυτό ήταν, άλλωστε, αναμενόμενο, δεδομένης της διαπραγματευτικής δραστηριότητας. Η καταγραφή των απόψεων των πολιτών επί ζητημάτων επικαιρότητας αποτελεί βασικό κομμάτι της ύλης της εφημερίδας μας και, ως εκ τούτου, με τη συνεργασία του IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, η «Σ» φρόντισε να καλύψει ένα ευρύ φάσμα θεματολογίας, που εκτείνεται, πέραν της πολιτικής, σε οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα, καθώς και αντικείμενα που άπτονται της καθημερινότητάς μας.

Διαχρονικές θέσεις

Αν και η αισιοδοξία και η απαισιοδοξία για την πιθανότητα λύσης αυξάνονταν ή μειώνονταν αναλόγως των εξελίξεων, μέσα από τις δημοσκοπήσεις διαφαίνεται πως οι πολίτες διατηρούν κάποιες διαχρονικές θέσεις επί πτυχών του Κυπριακού, οι οποίες, σε κάποιες περιπτώσεις, ξεκάθαρα καταδεικνύουν και ποιες θα πρέπει να είναι οι κόκκινες γραμμές της πλευράς μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Για παράδειγμα, στην πρώτη δημοσκόπηση για το Κυπριακό του 2017, η οποία δημοσιεύτηκε στις 22 Ιανουαρίου, επτά στους δέκα απέρριπταν την εκ περιτροπής προεδρία. Στην ίδια δημοσκόπηση, το 30% δήλωναν ότι τα κατοχικά στρατεύματα πρέπει να αποχωρήσουν πριν εφαρμοστεί η λύση του Κυπριακού, ενώ ακόμη 36% ζητούσαν αποχώρησή τους την πρώτη μέρα της λύσης.

Στις 16/7, το 87% δήλωναν ότι ο τερματισμός των μονομερών επεμβατικών δικαιωμάτων από τις εγγυήτριες δυνάμεις πρέπει να είναι προαπαιτούμενο για την αποδοχή της λύσης. Ένα μήνα νωρίτερα, στις 11/6, οι πολίτες θεωρούσαν, σε ποσοστό 68%, ότι θα έπρεπε πρώτα να κλείσει το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων και αναλόγως του αποτελέσματος να συνεχιζόταν η διαπραγμάτευση επί των εσωτερικών πτυχών.

Μια από τις επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις, αναφορικά με το Κυπριακό, ήταν αν οι πολίτες αισθάνονται, τώρα, ότι βρισκόμαστε πιο κοντά σε μια λύση του Κυπριακού. Στις 22 Ιανουαρίου, το 68% απαντούσαν αρνητικά. Στις 11/6, την απάντηση αυτή έδιναν τρεις στους τέσσερεις. Μετά τα γεγονότα του Κραν Μοντανά, στις 16/7, οι απαισιόδοξοι ήταν 77%.

Αξιολογώντας τους πρωταγωνιστές

Στον απόηχο της Διάσκεψης στη Γενεύη, οι πολίτες κλήθηκαν να αξιολογήσουν τους πρωταγωνιστές. Στις 23 Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, και ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκος Κοτζιάς, κατάφεραν να επιστρέψουν με θετικές γνώμες άνω του 80%. Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες των κομμάτων του ενδιάμεσου χώρου κυριάρχησαν στις αρνητικές γνώμες, με τους αρχηγούς του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ να αξιολογούνται καλύτερα. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης πήρε την πιο υψηλή βαθμολογία και μετά το Κραν Μοντανά, ενώ, από τα κόμματα, τη «βάση» πέρασαν μόνον το ΑΚΕΛ και ο ΔΗΣΥ.

Δεν έπεισε ο Ακιντζί

Με εξαίρεση τη δραστηριότητα επί ελβετικού εδάφους, το άλλο ζήτημα που κυριάρχησε στην ατζέντα του Κυπριακού το 2017 ήταν η αποχώρηση του Μουσταφά Ακιντζί από τις συνομιλίες πριν από το δημοψήφισμα στην Τουρκία, προβάλλοντας ως αφορμή τον κανονισμό για το ενωτικό δημοψήφισμα. Σε δημοσκόπηση που παρουσίασε η «Σ» στις 12 Μαρτίου, φάνηκε πως, στην ε/κ πλευρά, ο Ακιντζί δεν έπεισε για την ειλικρίνειά του, αφού μόλις το 7% έκριναν τη στάση του πολύ ή αρκετά καλή, ενώ το 95% δήλωναν πως του έχουν λίγη ή καθόλου εμπιστοσύνη σε ό,τι αφορά τη στάση του στις συνομιλίες. Επίσης, η συντριπτική πλειοψηφία χαρακτήρισε τις ανησυχίες που προέβαλλε αδικαιολόγητες.

Παρά το γεγονός πως το 64% των πολιτών θεωρούσαν, τη δεδομένη χρονική στιγμή, λανθασμένη την απόφαση που έλαβε η Βουλή, το 77% ήταν της άποψης πως δεν θα έπρεπε να γίνουν αποδεκτές οι προϋποθέσεις που έθετε ο Ακιντζί για επανέναρξη των συνομιλιών. Σημειώνεται ότι στον Μουσταφά Ακιντζί ρίχνονταν ευθύνες από το 6% και για το ναυάγιο του Κραν Μοντανά, στη δημοσκόπηση του Ιουλίου. Οκτώ στους δέκα πολίτες, ωστόσο, υπέδειξαν ως ξεκάθαρο φταίχτη την Τουρκία.

Κοιτάζοντας πίσω

Στην πολιτική ατζέντα, αλλά πέραν από το Κυπριακό, εμπίπτει και η δημοσκόπηση που δημοσιεύσαμε στις 28 Φεβρουαρίου, ζητώντας από τους πολίτες να αξιολογήσουν το έργο του Προέδρου της Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης, με αφορμή τη συμπλήρωση της τετραετίας στην εξουσία. Λίγοι περισσότεροι από τους μισούς δήλωναν συνολικά ικανοποιημένοι από τον Νίκο Αναστασιάδη, παρά το γεγονός πως τρεις στους πέντε έκριναν πως δεν έχει τηρήσει τις προεκλογικές του δεσμεύσεις.

Ως μεγαλύτερη επιτυχία, στα τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης, θεωρήθηκε η έξοδος από το μνημόνιο και ως μεγαλύτερη αποτυχία το κούρεμα καταθέσεων. Σε ό,τι αφορά τους Υπουργούς, ο Χριστόφορος Φωκαΐδης είχε τις περισσότερες θετικές γνώμες και ο Ιωνάς Νικολάου τις περισσότερες αρνητικές. Ωστόσο, ως το πλέον δημοφιλές στέλεχος της Κυβέρνησης αναδείχθηκε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Νίκος Χριστοδουλίδης, με 79% θετικές γνώμες.

Η ανεργία στο επίκεντρο

Στις 12 Μαρτίου, η «Σ» παρουσίασε δημοσκόπηση, με αφορμή τα τέσσερα χρόνια από το κούρεμα καταθέσεων. Μέσα από τις θέσεις των πολιτών, διαφάνηκε ότι η ανεργία ήταν το μεγαλύτερο αγκάθι της οικονομίας, με το 35% να δηλώνουν ότι έχουν άνεργο στην οικογένειά τους και το 21% πως μέλος της οικογένειάς τους αναζήτησε εργασία στο εξωτερικό. Οι μισοί Κύπριοι πίστευαν πως βασική οικονομική προτεραιότητα της χώρας θα έπρεπε να ήταν η δημιουργία θέσεων εργασίας. Αξιοσημείωτο εύρημα της συγκεκριμένης δημοσκόπησης ήταν πως το 63% των πολιτών θεωρούσαν ότι η εφαρμογή του Μνημονίου είχε θετικό αντίκτυπο στην οικονομία μας.

Την επόμενη ημέρα παρουσιάστηκε το μέρος β’ της δημοσκόπησης, σύμφωνα με το οποίο έξι στους δέκα πολίτες πίστευαν πως το κούρεμα καταθέσεων ήταν αναπόφευκτο. Ωστόσο, το 88% είχαν την πεποίθηση ότι ο Νίκος Αναστασιάδης γνώριζε ότι επρόκειτο να γίνει κούρεμα. Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της μεταμνημονιακής κατάστασης, οι Κύπριοι εκτιμούσαν ότι την καλύτερη δουλειά έκανε ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης και τη χειρότερη οι συντεχνίες.
Σε μιαν άλλη πτυχή της οικονομίας, που αφορά στον καταναλωτισμό, διαφάνηκε ότι οι Κύπριοι εξελίσσονται σε προσεκτικούς καταναλωτές. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στις 17 Δεκεμβρίου, οι μισοί πολίτες κάνουν έρευνα προτού προβούν στις χριστουγεννιάτικες τους αγορές, συγκρίνοντας τιμές και προϊόντα, ενώ ένας στους τρεις επιδίδονται και σε «κυνήγι» προσφορών.

Ποιότητα ζωής

Τα οικονομικά προβλήματα είναι το νούμερο ένα ζήτημα που απασχολεί τους Κυπρίους, σύμφωνα με οικονομικό βαρόμετρο, που δημοσιεύθηκε την 1η Οκτωβρίου. Από το βαρόμετρο προκύπτει ότι αυτήν τη στιγμή οι πολίτες είναι πολύ προσεκτικοί ως προς την καταναλωτική τους συμπεριφορά, κάτι που μπορεί να ερμηνευθεί ως απότοκο του γεγονότος πως σχεδόν οι μισοί βγάζουν τόσα χρήματα, ώστε μετά δυσκολίας να περνούν τον μήνα τους. Πάντως, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που διαφαίνονται στη δημοσκόπηση, έξι στους δέκα συμπολίτες μας δήλωναν αρκετά ικανοποιημένοι από την ποιότητα ζωής τους και 12% πολύ.

Βαρόμετρο δημοσιεύθηκε και στις 13 Αυγούστου, με αντικείμενο την καθημερινότητά μας. Και σε αυτό, το βασικότερο εύρημα ήταν πως η κυριότερη ανησυχία των Κυπρίων ήταν τα οικονομικά και η δυνατότητα εξεύρεσης εργασίας για τους ίδιους και τα παιδιά τους. Οι μισοί πολίτες θεωρούσαν την κατάσταση στη χώρα μας κακή, αν και το 63% δηλώνουν ικανοποιημένοι από τη ζωή τους. Το βαρόμετρο επαναλήφθηκε στις 3/12 και η εικόνα ήταν πως οι πολίτες έβλεπαν με λίγο πιο θετικό φακό τα πράγματα. Αν και η κατάσταση δεν θεωρείται, ευρύτερα, πολύ καλύτερη και τα οικονομικά προβλήματα παρέμειναν η κυρίαρχη ανησυχία, σε επί μέρους ζητήματα οι πολίτες εμφανίστηκαν πιο ικανοποιημένοι.

Με ένα άλλο ζήτημα που άπτεται της καθημερινότητάς μας ασχολήθηκε δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στις 10 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μέση κυπριακή οικογένεια ξοδεύει €136,40 κάθε μήνα για τη θέρμανση του σπιτιού της, ενώ, σε αρκετές περιπτώσεις, το κόστος είναι υψηλότερο. Παρά το… τσουχτερό ποσό που καλούνται να καταβάλουν, επτά στους δέκα Κυπρίους ομολογούσαν πως δεν έχουν προβεί σε προσθήκες θερμομόνωσης των σπιτιών τους.

Βλέπουν παντού διαφθορά

Ένα από τα κυρίαρχα θέματα της χρονιάς ήταν αυτό της διαφθοράς και, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της «Σ», στις 8 Οκτωβρίου, το ένα τέταρτο των πολιτών δεν εμπιστεύονται κανέναν για την καταπολέμησή της. Οκτώ στους δέκα, μάλιστα, εκτιμούν ότι τα επίπεδα διαφθοράς αυξάνονται, λόγω των θεσμικών αντιπαραθέσεων που παρατηρούνται. Οι Κύπριοι εντοπίζουν παντού γύρω τους κρούσματα χρηματισμού, με τα πολιτικά κόμματα να κρατούν τα σκήπτρα. Αξιοσημείωτο ήταν πως ως διεφθαρμένη χαρακτηριζόταν και η δικαστική εξουσία, ιδιαίτερα, δε, από τη στιγμή που η ατιμωρησία θεωρείται ο μεγαλύτερος παράγοντας αύξησης της διαφθοράς.

Δυσπιστία για το ΓεΣΥ

Με το ΓεΣΥ ασχολήθηκε δημοσκόπηση που παρουσιάστηκε στις 4 Ιουνίου. Σύμφωνα με τα ευρήματα, μόνον το ένα τρίτο των Κυπρίων γνώριζαν πολύ ή αρκετά σε εκείνο το στάδιο τι είναι το ΓεΣΥ, ενώ οι μισοί πολίτες πίστευαν ότι δεν πρόκειται να εφαρμοστεί σχέδιο υγείας στην Κύπρο. Εάν, πάντως, τελικά υπάρξει ΓεΣΥ, το 52% θεωρούν ότι σε αυτό θα πρέπει να συνεισφέρουμε οικονομικά όλοι και το 58% προτιμούν να είναι πολυασφαλιστικό.

Ανησυχητικά ευρήματα

Φως σε ένα ζήτημα ταμπού επιχείρησε να ρίξει η δημοσκόπησή μας στις 22 Οκτωβρίου και τα ευρήματα ήταν ανησυχητικά, καθώς ένας στους τέσσερεις Κυπρίους δήλωσαν ότι γνωρίζουν κάποιο θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης από τον περίγυρό τους. Μάλιστα, μόνον το 1% θεωρούν πως δεν είναι εκτεταμένο το φαινόμενο στο νησί μας, με το 71% των πολιτών να πιστεύουν ότι τα κρούσματα σεξουαλικής παρενόχλησης έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Οι πολίτες έκριναν ανεπαρκείς τις ποινές που επιβάλλονται για σεξουαλική παρενόχληση, καθώς το 28% πιστεύουν πως είναι μάλλον επιεικείς και το 35% πολύ επιεικείς.

Υπέρ του νέου συστήματος

Στις 25 Ιουνίου, οι πολίτες ερωτήθηκαν αναφορικά με το νέο σύστημα διορισμού εκπαιδευτικών, με το 72% να τάσσεται υπέρ. Η στάση των συντεχνιών κρίθηκε αρνητικά στο ζήτημα αυτό αλλά και ευρύτερα, καθώς το ποσοστό που έχει αρνητική γνώμη γι’ αυτές ξεπερνούσε το 60%. Ο χαμηλός βαθμός ικανοποίησης που καταγράφεται για το εκπαιδευτικό σύστημα, ωστόσο, δεν αποδίδεται στις συντεχνίες, αλλά, κυρίως, στο Υπουργείο Παιδείας και την Κυβέρνηση.

Πιστεύουν, αλλά δεν νηστεύουν

Στις 26 Φεβρουαρίου, η «Σ» παρουσίασε δημοσκόπηση με θέμα τη Σαρακοστή. Όπως φάνηκε, αν και οι περισσότεροι Κύπριοι δηλώνουν ότι αισθάνονται πολύ ή αρκετά κοντά στην Εκκλησία, η πλειοψηφία δεν τηρούν σε τακτική βάση την εκκλησιαστική παράδοση της νηστείας, καθώς τηρούν την περίοδο των νηστειών μόνον ένας στους τέσσερεις.