ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΡΑΝ ΜΟΝΤΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ

ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΑΡΧΙΖΕΙ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ AKINCI ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΛΕΥΡΑ. ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΛΥΣΗ, Η ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΘΑ ΧΑΣΕΙ ΠΟΛΛΑ? ΑΛΛΑ Η ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΗ ΘΑ ΧΑΣΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΤΗΣ… ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΚΑΛΑ Ο MUSTAFA AKINCI

Η απόδοση των ευθυνών για το αδιέξοδο αποκλειστικά στην ελληνοκυπριακή πλευρά και οι αναφορές στο αδύνατο της επίτευξης ομοσπονδιακής λύσης στράφηκαν, με το πέρασμα του χρόνου, ενάντια στον Τουρκοκύπριο ηγέτη. Με περιορισμένη πια πολιτική στήριξη, αφού τα κόμματα που τάσσονται υπέρ της λύσης παρουσιάζουν απώλειες, άρχισε πλέον να χάνει και την ηθική στήριξη

Ο Mustafa Akinci περιέπεσε σε σημαντικά λάθη μετά το Κραν Μοντανά. Το ναυάγιο των συνομιλιών τον βρήκε να αναλώνεται σε δηλώσεις που αμφισβητούν τη δυνατότητα επίτευξης μιας ομοσπονδιακής λύσης στην Κύπρο. Αναφέρθηκε στην «ύστατη προσπάθεια» της γενιάς του για ομοσπονδιακή λύση και ισχυρίστηκε ότι εφεξής οι νεότερες γενιές θα αποφασίσουν για τη μορφή της λύσης.

Διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές, μπορούμε να διακρίνουμε τον υπαινιγμό του Τουρκοκύπριου ηγέτη: Οι συνομιλίες στη βάση ενός ομοσπονδιακού κρατικού μοντέλου δεν έχουν νόημα. Συν τοις άλλοις, ο Akinci δακτυλοδεικτεί την ελληνοκυπριακή πλευρά ως τη μοναδική υπαίτιο της αποτυχίας εξεύρεσης λύσης, ρίχνοντάς της και την ευθύνη για τη μεγάλη κάμψη του ηθικού των δυνάμεων που πιστεύουν στη λύση.

Ο Akinci είναι ένας συναισθηματικός άνθρωπος και οι συγκεκριμένες δηλώσεις πιθανόν να οφείλονται στη μεγάλη του απογοήτευση. Ωστόσο, θα έπρεπε να εκτιμήσει καλύτερα τους αποδέκτες. Στο άκουσμα των δηλώσεων, οι δυνάμεις που ανέκαθεν εναντιώνονταν στην ομοσπονδιακή λύση κινητοποιήθηκαν και άρχισαν να μιλούν για τη χρεοκοπία του ομοσπονδιακού μοντέλου κράτους.

Ήμουν ένας από τους πρώτους επικριτές της στάσης του Akinci. Ο λαός τον επιφόρτισε με το καθήκον να εργαστεί για μια ομοσπονδιακή λύση. Αν πιστεύει ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει ή στην περίπτωση που ακολουθήσει μιαν άλλη πολιτική κατεύθυνση, τότε θα πρέπει να παραιτηθεί. Μάλιστα, του υπενθύμισα το παράδειγμα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.

Ο Πρόεδρος Μακάριος, στις αρχές του 1968, έκανε έναν διαχωρισμό ανάμεσα στο εφικτό και το ευκταίο, δηλώνοντας ότι η καρδιά του επιθυμεί την Ένωση, αλλά υπό τις δεδομένες συνθήκες αυτή είναι αδύνατη. Ευθύς ως μίλησε για την ανάγκη προστασίας της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραιτήθηκε και προκήρυξε εκλογές, θέτοντας την πολιτική στροφή του στην κρίση του λαού.

Τις δηλώσεις Akinci επέκριναν και άλλοι, για τους οποίους η ομοσπονδιακή λύση είναι η μοναδική ρεαλιστική επιλογή στις δεδομένες συνθήκες.

Αντι-ομοσπονδιακό κλίμα

Στο μεταξύ, οι πολέμιοι της λύσης κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα αντι-ομοσπονδιακό κλίμα. Ιδιαίτερα τα κόμματα, οι θεσμοί και οι οργανώσεις που πρόσκεινται στη Δεξιά άρχισαν σε υψηλούς τόνους να αναθεματίζουν την ομοσπονδιακή λύση. Κάποιοι αναφέρονται σε χωριστό τουρκικό κράτος, ενώ άλλοι άρχισαν να μιλούν για μοντέλο Γιβραλτάρ: αυτονομία της τουρκοκυπριακής κοινότητας στα εσωτερικά της και διασύνδεση με την Τουρκία στις εξωτερικές υποθέσεις. Υπάρχουν και αυτοί που κάνουν λόγο ακόμα και για προσάρτηση.

Αυτή η ατμόσφαιρα, με τον καιρό, άρχισε να λειτουργεί εις βάρος του Akinci.

Η απόδοση των ευθυνών για το αδιέξοδο αποκλειστικά στην ελληνοκυπριακή πλευρά και οι αναφορές στο αδύνατο της επίτευξης ομοσπονδιακής λύσης στράφηκαν, με το πέρασμα του χρόνου, ενάντια στον Τουρκοκύπριο ηγέτη. Με περιορισμένη πια πολιτική στήριξη, αφού τα κόμματα που τάσσονται υπέρ της λύσης παρουσιάζουν απώλειες, άρχισε πλέον να χάνει και την ηθική στήριξη.

Οι εξελίξεις που ακολούθησαν το Κραν Μοντανά δεν περιορίστηκαν σε αυτό. Λόγω της εσφαλμένης στάσης του Akinci, οι υπέρμαχοι της διχοτόμησης εθνικιστές, με αναπτερωμένο πια το ηθικό, σταδιακά πολιτογράφησαν ακόμα περισσότερους εποίκους και σκλήρυναν τη στάση τους σε κάθε επίπεδο της ζωής. Απτόητοι, παραβίασαν το δικαίωμα των Ελληνοκυπρίων στη θρησκευτική λατρεία και προχώρησαν σε προσβλητικές πρακτικές έναντι των Ελληνοκύπριων εγκλωβισμένων της Καρπασίας. Δραττόμενοι της ευκαιρίας που τους προσφέρει η «κυβέρνηση» ?zg?rg?n-Denktas, κάνουν τα πάντα για να ζορίσουν τον Akinci και να τον απομονώσουν.

Συνολικά 19 βουλευτές κατέθεσαν στη Βουλή πρόταση υπέρ της απόσυρσης της ομοσπονδιακής λύσης ως βάσης για διαπραγμάτευση. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης δεν έκρυψε την ενόχλησή του για το εν λόγω εγχείρημα, το οποίο ξεκίνησε χωρίς αυτός να ερωτηθεί, και δυσαρεστημένος επεσήμανε την ανάγκη να ενημερώνεται για τις οποιεσδήποτε πρωτοβουλίες στη Βουλή σχετικά με το κυπριακό πρόβλημα: «Δυστυχώς, κανείς δεν συζήτησε μαζί μου το συγκεκριμένο ζήτημα».

Ευθύνες Akinci

ΟAkinci, ένεκα της εσφαλμένης στάσης του, φέρει μερίδιο ευθύνης για τα όσα συνέβησαν.

Φαίνεται να έχει κατανοήσει το λάθος του, αφού εδώ και καιρό άρχισε δειλά-δειλά να αναφέρεται ξανά στην ομοσπονδιακή λύση ως τη μόνη ρεαλιστική επιλογή. Σε μια πρόσφατη ομιλία του σε πανεπιστήμιο στην Κωνσταντινούπολη έκανε λόγο, για πρώτη φορά μετά το Κραν Μοντανά, για λύση στο πλαίσιο των παραμέτρων των Η.Ε.: «Εμείς δεν έχουμε εγκαταλείψει τις συνομιλίες, ούτε την αναζήτηση λύσης. Η πλευρά μας δεν έριξε τις παραμέτρους των Η.Ε. στον κάλαθο των αχρήστων. Δεν κάναμε αυτό το λάθος και δεν έχουμε πρόθεση να το κάνουμε. Ούτε έχουμε πρόθεση να παρατείνουμε ανώφελα για άλλα 50 χρόνια τις συνομιλίες που ήδη συνεχίζονται εδώ και 50 χρόνια».

Η υιοθέτηση των παραμέτρων των Η.Ε. από τον Akinci συνιστά ένα θετικό πρώτο βήμα, ωστόσο υπάρχουν προβληματικά στη συγκεκριμένη δήλωση. Κατ' αρχήν, αν δεν καταλήξουν οι «εδώ και 50 χρόνια» συνομιλίες, η ευθύνη δεν θα βαραίνει αποκλειστικά την ελληνοκυπριακή πλευρά. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι από το 1974 μέχρι το 2004 ο Denktas δεν συνομιλούσε με στόχο την ομοσπονδιακή λύση.

Θα πρέπει, επίσης, να έχουμε κατά νουν ότι ο Γ.Γ. των ΗΕ κατέστησε αμφότερες τις πλευρές υπεύθυνες για το πρόσφατο αδιέξοδο στις συνομιλίες. Ανεξάρτητα από τις αντιρρήσεις του Ak?nc?, σημασία έχει ότι για τον Γ.Γ. η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν έπραξε όσα της αναλογούσαν, ώστε να επιτευχθεί η λύση.

Πέραν αυτού, ο Ak?nc? δεν πρέπει να ξεχνά το εξής: Ο ίδιος θα συνεχίσει να συνομιλεί όχι για άλλα 50, αλλά για μόλις 2 χρόνια ακόμα. Είναι αδύνατον να κερδίσει τις επόμενες εκλογές.

Επομένως, το καλύτερο που μπορεί να κάνει είναι να εγκαταλείψει την απόδοση ευθυνών στην ελληνοκυπριακή πλευρά και να στραφεί το συντομότερο σε τροχιά λύσης, ώστε να διασώσει το μέλλον της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Διότι και ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά ότι χωρίς τη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους διακινδυνεύεται η ύπαρξη των Τουρκοκυπρίων!

Εδώ, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ακόμα ένα σημείο: Ο Ak?nc? συνεχίζει να διατείνεται ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν αποδέχεται την πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων και τον διαμοιρασμό των εξουσιών, δημιουργώντας σύγχυση στην τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Ανάγκη κοινά αποδεκτών εισηγήσεων

Είναι καταγεγραμμένο στα έγγραφα των Η.Ε. ότι ο Νίκος Αναστασιάδης στο Κραν Μοντανά είπε ναι τόσο στην αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στα ομοσπονδιακά όργανα, όσο και στην εκ περιτροπής Προεδρία. Όμως, η ελληνοκυπριακή κοινότητα δεν πρόκειται να αποδεχθεί την πολιτική ισότητα, αν αυτή συνοδεύεται από τις τουρκικές εγγυήσεις. Ως εκ τούτου, δεν αρκεί απλώς η αποδοχή των παραμέτρων του ΟΗΕ από τον Ak?nc?. Το εσωτερικό των παραμέτρων θα πρέπει να συμπληρώνεται με κοινά αποδεκτές εισηγήσεις.

Την επομένη των εκλογών αρχίζει μια νέα περίοδος δοκιμασίας για τον Ak?nc? και την ελληνοκυπριακή πλευρά. Στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί λύση, η ελληνοκυπριακή πλευρά θα χάσει πολλά? αλλά η τουρκοκυπριακή θα χάσει τα πάντα, ακόμα και την ύπαρξή της… Και αυτό θα πρέπει να το γνωρίζει καλά ο Mustafa Ak?nc?.