ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ Τ/Κ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Ο ΚΟΥΝΤΡΕΝΤ ΟΖΕΡΣΑΪ

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΕΣ, ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΔΕΝ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ, ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ, ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΤΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙ ΘΥΡΑΙΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ, ΑΦΟΥ ΔΙΑΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΜΕ ΕΝΤΟΝΟ ΤΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΤΙΓΜΑ

Όπως διαμορφώνονται αυτήν τη στιγμή οι εκλογικοί συσχετισμοί, θεωρείται απίθανο να υπάρξει αυτοδυναμία από οιοδήποτε κόμμα, αλλά θα προκύψει, εκ νέου, κυβέρνηση συνασπισμού, με διαφοροποιημένους, ωστόσο, αυτήν τη φορά, τους κυβερνητικούς εταίρους

ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ
Α) Χουσεΐν Οζγκιουργκιούν. Β) Κουντρέντ Οζερσάι. Γ) Τουφάν Ερχιουρμάν. Δ) Τζεμάλ Οζγιγίτ. Ε) Σερντάρ Ντενκτάς.

ΠΡΟΘΕΣΗ ΨΗΦΟΥ
ΚΕΕ 31,1%
ΡΤΚ 22,3%
ΚΟΜΜΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ 21,2%
ΚΚΔ 11,2
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 6, 3%

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑΤΑ
Κυπριακό 32, 8%
Υγεία 28, 1%
Ακρίβεια 24, 3%
Ανεργία 21, 4%

Στον αστερισμό των πρόωρων εκλογών κινείται η τ/κ κοινότητα, μέσα σε κλίμα ιδιαίτερα υψηλής πόλωσης και έντονων αντιπαραθέσεων ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις.

Οι εκλογές στο ψευδοκράτους, οι οποίες αναμένεται να αναδιαμορφώσουν, ενδεχομένως και δραστικά, την πολιτική γεωγραφία των κατεχομένων, διεξάγονται λίγους μήνες μετά την κατάρρευση της διαπραγματευτικής διαδικασίας για το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά, γεγονός που, σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, προβλέπεται, κατά το μάλλον ή ήττον, να επικαθορίσει τη συμπεριφορά των Τ/κ ψηφοφόρων ενώπιον της κάλπης.

Σύμφωνα, μάλιστα, με πολιτικούς αναλυτές, το Κυπριακό δεν αναμένεται να αποτελέσει το κυρίαρχο πολιτικό διακύβευμα στην επί θύραις εκλογική αναμέτρηση, αφού διαφαίνεται να κυριαρχούν ζητήματα που αφορούν την κοινωνική πολιτική, την ανάπτυξη της οικονομίας και πτυχές της εσωτερικής διακυβέρνησης, με έντονο το ιδεολογικοπολιτικό στίγμα.

Εκλογές εσωστρέφειας

Όπως επισημαίνει ο Καθηγητής στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών και Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Νιαζί Κιζιλγιουρέκ, παρατηρείται μια εντεινόμενη εσωστρέφεια της τ/κ κοινότητας όσον αφορά το κυπριακό πρόβλημα μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στην Ελβετία, η οποία «έχει σκοτώσει και τις ελάχιστες προσδοκίες των Τ/κ για λύση στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται από τα ψηφίσματα των ΗΕ». Γεγονός που ενισχύει την πολιτική ρητορική αλλά και την επιρροή εκείνων των δυνάμεων που στρέφονται εναντίον της συγκεκριμένης λύσης.

Προς επίρρωσιν αυτής της διαπίστωσης, την περασμένη εβδομάδα, 19 λεγόμενοι βουλευτές υπέβαλαν στην «προεδρία της βουλής» «πρόταση ψηφίσματος», σύμφωνα με την οποία η ομοσπονδία έπαψε πλέον να αποτελεί μοντέλο λύσης στις διαπραγματεύσεις για επίλυση του Κυπριακού.

Σε δημοσιογραφική διάσκεψη, μάλιστα, ο «βουλευτής» του «κυβερνώντος» Κόμματος Εθνικής Ενότητας, Ζορλού Τορέ, στην παρουσία των «βουλευτών» Ερσίν Τατάρ (ΚΕΕ), Χασάν Τάτσοϊ («ανεξάρτητος) και Αχμέτ Κασίφ (Δημοκρατικό Κόμμα), υποστήριξε ότι η «βουλή» πρέπει να λάβει μια νέα απόφαση που να αίρει τις προηγούμενές της αποφάσεις για ομοσπονδία και να τεθεί ενώπιον του λαού μαζί με την Τουρκία ένα νέο όραμα και οδικός χάρτης.

Τούτων δοθέντων, ο εναγκαλισμός της τ/κ κοινότητας με την Τουρκία αναμένεται να καταστεί περισσότερο ασφυκτικός, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον των Τ/κ αλλά και τις προοπτικές επίλυσης του Κυπριακού.

Συνασπισμός με αποχρώσεις

Όπως διαμορφώνονται αυτήν τη στιγμή οι εκλογικοί συσχετισμοί, θεωρείται απίθανο να υπάρξει αυτοδυναμία από οιοδήποτε κόμμα, αλλά θα προκύψει, εκ νέου, κυβέρνηση συνασπισμού, με διαφοροποιημένους, ωστόσο, αυτήν τη φορά, τους κυβερνητικούς εταίρους.

Αν και θεωρείται δεδομένη η επικράτηση των κομμάτων της δεξιάς, με το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ), του ψευδοπρωθυπουργού Χουσεΐν Οζγκιουργκιούν να προβάλλει ως βέβαιος νικητής των εκλογών, εντούτοις, το κομματικό παζλ του κυβερνητικού συνασπισμού αναμένεται να έχει και άλλες αποχρώσεις.

Σταθερή… μεταβλητή σε όλα σχεδόν τα πιθανά σενάρια της επόμενης μέρας για τον σχηματισμό κυβέρνησης αποτελεί το Κόμμα του Λαού, του Κουντρέντ Οζερσάι, ο οποίος κατέρχεται για πρώτη φορά με κομματικό σχηματισμό στις βουλευτικές εκλογές.

Αν και επικεφαλής ενός απολύτως προσωποπαγούς κόμματος, ο τέως διαπραγματευτής της τ/κ κοινότητας προβάλλει ως ο κύριος ρυθμιστικός παράγων τής επαύριον των εκλογών, αφού φέρεται να συμμετέχει σε όλα τα κυρίαρχα μετεκλογικά σενάρια για σχηματισμό κυβέρνησης.

Που είναι: Σχηματισμός κυβέρνησης ανάμεσα στο ΚΕΕ και το Κόμμα του Λαού, και σχηματισμός κυβέρνησης ανάμεσα στο Κόμμα του Λαού και στο Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα του Τουφάν Ερχιουρμάν (για πρώτη φορά το ΡΤΚ κατέρχεται στις εκλογές χωρίς τον ιστορικό του ηγέτη, Μεχμέτ Αλί Ταλάτ). Ως τρίτο πιθανό σενάριο προαλείφεται η συνεργασία ανάμεσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και το Κόμμα Κοινωνικής Δημοκρατίας του Τζεμάλ Οζγιγίτ, πάντοτε, βεβαίως, επί τη βάσει της επαλήθευσης των προβλέψεων για τα αποτελέσματα των εκλογών.

Ο Οζερσάι, παρά μια σχετική υποχώρηση των ποσοστών του, όπως καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις, έχει καταφέρει να εκφράσει ένα μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης των Τουρκοκυπρίων, αλλά και μια μεγάλη μερίδα των νέων και των νέων ψηφοφόρων, εφελκύοντας ψήφους απ' όλους τους χώρους.

Παρότι, για την ώρα, δεν είναι απολύτως σαφές το τι θα πράξει, θεωρείται βέβαιον ότι θα έχει καθοριστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις που θα αναπτυχθούν την επόμενη μέρα.

Κατάρρευση Σερντάρ

Αντίθετα, σε πλήρη εκλογική κατάρρευση φαίνεται να οδεύει το Δημοκρατικό Κόμμα του Σερντάρ Ντενκτάς, το οποίο, σύμφωνα με όλες τις έρευνες πρόθεσης ψήφου, δεν προβλέπεται να «πιάσει» το όριο εισόδου στη βουλή, που είναι το 5%.

Το ΔΚ έχει υποστεί τεράστια φθορά, λόγω των αποτυχημένων «συγκυβερνήσεων» με το ΡΤΚ και το ΚΕΕ παλαιότερα, βλέποντας την εκλογική του δύναμη να εξανεμίζεται, είτε προς την πλευρά του ΚΕΕ και του Κόμματος του Λαού, είτε προς την πλευρά της Αναγέννησης, του κόμματος των εποίκων, το οποίο, μετά την επαναλειτουργία του, διεκδικεί με πολύ μεγάλες πιθανότητες την είσοδό του στη βουλή.

Αυτό αποτελεί έναν εξίσου σημαντικό τελεστή των επικείμενων εκλογών, αφού φιλοδοξεί να συσσωματώσει σε μια ενιαία πολιτική έκφραση τους εποίκους, οι οποίοι, μέχρι σήμερα, διαχέονται σε όλο το διάνυσμα του πολιτικού φάσματος, αν και κλίνουν, περισσότερο, προς τα κόμματα της δεξιάς.

Επί της αρχής, όσον αφορά το μέλλον του ψευδοκράτους, η «Αναγέννηση» υποστηρίζει την προσάρτηση στην Τουρκία. Ωστόσο, δεν θεωρείται δεδομένο ότι όλοι ανεξαιρέτως οι έποικοι την ασπάζονται, αφού πρόκειται για μια σύνθετη και διαφορισμένη, εσωτερικά, πολιτική μάζα, με σημαντικές κοινωνικές και ιδεολογικοπολιτικές αποκλίσεις.

Παρ’ όλα αυτά, ένα από τα κρίσιμα ζητούμενα της μετεκλογικής περιόδου είναι το κατά πόσον η Αναγέννηση θα μπορέσει, ως κομματικός σχηματισμός με παρουσία και λόγο στη βουλή, να συσπειρώσει και να εκφράσει, σε πολιτικό επίπεδο, την κύρια μάζα των εποίκων.

Την ίδια ώρα, το ΚΚΔ, εισερχόμενο στη μετά Μουσταφά Ακιντζί εποχή, υπό την ηγεσία του Τζεμάλ Οζγιγίτ, πλέον, και παρά τους εσωτερικούς τριγμούς που αντιμετωπίζει, εμφανίζεται ικανό να εξασφαλίσει ένα ποσοστό γύρω στο 10 με 11%, που θα του κατοχυρώσει ένα σημαντικό ρόλο στο μετεκλογικό τοπίο.
Εξάλλου, συνασπισμένα κατέρχονται στις εκλογές το Κόμμα Κοινοτικής Λύτρωσης (ΚΚΛ) με το Κόμμα Ενωμένη Κύπρος.

Ο ρόλος της Άγκυρας

Στο πλαίσιο των διαμορφούμενων συσχετισμών, ο ρόλος της Άγκυρας δεν διαφαίνεται ότι θα είναι ιδιαίτερα αισθητός, αφού τα κόμματα τα οποία αποβλέπουν στην ενίσχυση και εμβάθυνση των δεσμών με τη «μητέρα πατρίδα» είναι αυτά τα οποία θα επικρατήσουν.

Άλλωστε, διάφορες εξελίξεις, όπως η πολιτογράφηση των εποίκων, έχουν λειτουργήσει υπέρ των δύο μεγάλων δεξιών κομμάτων, τα οποία φαίνεται να στηρίζονται από μια μεγάλη πλειοψηφία.

Τα κατεχόμενα εξαρτώνται πλήρως, οικονομικά, από την Τουρκία (ίδε, μεταξύ άλλων, νερό, ρεύμα), η οποία εκείνο για το οποίο πρωτίστως ενδιαφέρεται είναι η απαρέγκλιτη υλοποίηση του οικονομικού πρωτοκόλλου που υπέγραψε με το ψευδοκράτος.

Δεν είναι τυχαίον ότι το κύριο θέμα των συναντήσεων ανώτερων Τούρκων αξιωματούχων που επισκέφθηκαν τον τελευταίο καιρό τα κατεχόμενα ήταν η υλοποίηση και περαιτέρω εμβάθυνση του πρωτοκόλλου και δευτερευόντως το Κυπριακό, ενώ ανάλογος προβληματισμός διέπει και την ψευδοκυβέρνηση.

Υπό το φως της εντεινόμενης αυτής στροφής, το μέλλον του Μουσταφά Ακιντζί αλλά και δυνάμεων που υποστήριζαν και υποστηρίζουν τη λύση ΔΔΟ, εμφανίζεται δυσοίωνο.

Όπως εξηγεί ο Νιαζί Κιζιλγουρέκ, η τ/κ κοινότητα μετά το Σχέδιο Ανάν εξέλεξε δύο ηγέτες (Ταλάτ, Ακιντζί), οι οποίοι ήταν υπέρμαχοι της λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα. Τώρα, επισημαίνει, φαίνεται να κλείνει αυτή η περίοδος, με την άνοδο και επικράτηση αποσχιστικών αντιλήψεων στην ίδια τη νέα πολιτική ελίτ της τ/κ κοινότητας, η οποία δεν κτίζει το πολιτικό της μέλλον αλλά ούτε και το μέλλον των Τ/κ πάνω στην προοπτική τής επανένωσης, αλλά του διαχωρισμού.

«Η παρουσία της Τουρκίας ενδυναμώνεται καθημερινά, ενώ μειώνεται η δύναμη των Τουρκοκυπρίων», τονίζει ο κ. Κιζιλγουρέκ, «με κίνδυνο, προϊόντος του χρόνου, να μην έχουμε, πια, μια ιστορικοπολιτική οντότητα/κοινότητα όπως την ξέρουμε, αλλά μια παραφυάδα του τουρκικού έθνους».