Πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία παρουσιάζει έρευνα της Eurostat. Η έρευνα έχει δημοσιευτεί το 2015 και παρουσιάζει διαχρονικά στοιχεία όσον αφορά την προσέλευση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο σε επίπεδο εθνικών εκλογών, κυρίως Βουλευτικών, όσο και σε επίπεδο Ευρωεκλογών, ενώ ταυτόχρονα εστιάζει και σε θέματα εμπιστοσύνης σε θεσμούς.

Πρωτιά στην πτώση

Το πρώτο στοιχείο λοιπόν που προκύπτει είναι το γεγονός ότι ο συνολικός μέσο όρος προσέλευσης σε εθνικές εκλογές αλλά και σε Ευρωεκλογές, όλων των χωρών μαζί, παρουσιάζει πτώση από το 1990 και μετά. Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος προσέλευσης σε εθνικές εκλογές, από το 77% που ήταν το 1990, έχει μειωθεί στο 68% το 2013, ενώ στις Ευρωεκλογές από το 57% έχει μειωθεί στο 43%.

Βλέποντας κανείς τις κάρτες ανά χώρα, οι οποίες παρουσιάζουν διαχρονικά στοιχεία από το 2000 και μετά, φαίνεται ότι χώρες όπως η Μάλτα, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο παρουσιάζουν υψηλότερη προσέλευση διαχρονικά τόσο σε εθνικές αλλά και σε Ευρωπαϊκές Εκλογές, ενώ χώρες όπως η Ρουμανία, η Κροατία και η Βουλγαρία παρουσιάζουν πολύ χαμηλή προσέλευση. Ενδιαφέρον όμως είναι το γεγονός ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Τσεχία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Κροατία παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη πτώση σε εθνικές εκλογές, ενώ η Κύπρος καταγράφει και τη μεγαλύτερη πτώση σε επίπεδο Ευρωεκλογών.

Επισημαίνεται ότι στις Βουλευτικές του 2006 η αποχή στην Κύπρο είχε καταγραφεί στο 11%, ενώ απ' εκεί και πέρα στις Βουλευτικές του 2011 και 2016 είχε ανέβει στο 21% και 33% αντίστοιχα. Ταυτόχρονα σημειώνεται ότι η Κύπρος είχε καταγράψει αποχή στις Ευρωεκλογές του 2004 στο 27,5%, ενώ στις Ευρωεκλογές του 2009 και 2014 η αποχή σκαρφάλωσε στο 41% και 56% αντίστοιχα. Συνεπώς, έτσι εξηγείται και η γενική πτώση της Κύπρου σε σύγκριση με άλλες χώρες. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μετά το 2000 η Κύπρος έχει πληγεί από την οικονομική κρίση, άρα αυτός μάλλον είναι ο πρώτος κοινωνικοοικονομικός λόγος, ταυτόχρονα μετά την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρχε χαλάρωση στη νομοθεσία, κάτι που ενδεχομένως ώθησε μέρος του εκλογικού σώματος στην αποχή.

Χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς

Όσον αφορά την εμπιστοσύνη σε θεσμούς, στην έρευνα αξιολογούνται η εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα, στο νομικό σύστημα και στην Αστυνομία. Αυτό που προκύπτει είναι η πολύ χαμηλή εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα, του οποίου ο μέσος όρος καταγράφεται στο 3.5 με μέγιστο το 10, ενώ η εμπιστοσύνη στο νομικό σύστημα και στην Αστυνομία αξιολογούνται με 4.6 και 6 αντίστοιχα. Είναι προφανές ότι η εμπιστοσύνη στην Αστυνομία είναι σαφώς υψηλότερη σε σχέση με τους άλλους θεσμούς, κάτι που προκύπτει και σε επίπεδο χωρών. Σε όλα τα κράτη μέλη η Αστυνομία τυγχάνει μεγαλύτερης εμπιστοσύνης, ενώ τη μικρότερη εμπιστοσύνη λαμβάνει το πολιτικό σύστημα.

Σε επίπεδο χωρών, Σλοβενία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Ιταλία, Βουλγαρία, Κύπρος είναι χώρες στις οποίες το πολιτικό σύστημα τυγχάνει πολύ χαμηλής εμπιστοσύνης, σε αντίθεση με χώρες όπως η Φινλανδία, η Δανία, η Σουηδία, η Μάλτα και η Ολλανδία, στις οποίες το πολιτικό σύστημα τυγχάνει μεγαλύτερης εμπιστοσύνης. Αναλύοντας κανείς τις αξιολογήσεις στις διάφορες υποομάδες του πληθυσμού, φαίνεται ότι η εμπιστοσύνη σχετίζεται με το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο.

Δηλαδή, άτομα με χαμηλότερο εισόδημα και χαμηλότερη μόρφωση εμπιστεύονται λιγότερο τους τρεις προαναφερθέντες θεσμούς, ενώ όσο αυξάνεται το εισόδημα και η μόρφωση, αυξάνεται και η εμπιστοσύνη. Άτομα με υψηλότερα εισοδήματα, άρα και με υψηλότερη μόρφωση, λόγω και των αυξημένων δεξιοτήτων τους έχουν και την ικανότητα να λαμβάνουν τις δικές τους αποφάσεις και γενικά να ικανοποιούν τις προσδοκίες τους, άρα τείνουν να εμπιστεύονται περισσότερο.

ΔΡ ΝΑΣΙΟΣ ΟΡΕΙΝΟΣ
Εκλογικός Αναλυτής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου