Η Βόρειος Κορέα αποτελεί ένα κακότεχνο απομεινάρι του παλαιού σοβιετικού συστήματος, στην πιο σκληρή, αυταρχικά δομημένη μορφή του. Πρόκειται για ένα ολοκληρωτικό σύστημα απόλυτης κυριαρχίας, που ο Ουν το εξουσιάζει, όχι ως κόμμα, αλλά ως ομάδα επιβολής, με κάθε τρόπο, της θέλησής του στη χώρα
Τραμπ εναντίον Βορείου Κορέας διαγράφουν τη διαδρομή μιας πιθανής παγκόσμιας τραγωδίας. Πρόκειται για δύο κράτη, κυρίως όμως ηγετικές ομάδες, δύο καθέτως και οριζοντίως διαφορετικών πολιτικών συστημάτων, που έχουν ως μόνο κοινό χαρακτηριστικό τους γνώρισμα την κατοχή πυρηνικών όπλων. Οι ηγεσίες των δύο αυτών χωρών δείχνουν αποφασισμένες να χρησιμοποιήσουν την πυρηνική ισχύ η μία εναντίον της άλλης, χωρίς να υπολογίζουν τις επιπτώσεις για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια. Αναφερόμαστε εν προκειμένω σε δύο απολύτως διαφορετικά και αντίθετα πολιτικά συστήματα, ένα ολοκληρωτικό πολιτικό σύστημα, όπως η Βόρειος Κορέα, και μια δημοκρατία, όπως οι ΗΠΑ, των οποίων όμως ηγούνται πολιτικοί με δεδομένη τη θέλησή τους να προκαλέσουν τέτοια πλήγματα ο ένας στον άλλο, που να επιφέρουν πιθανότατα καταστροφικές συνέπειες διεθνούς εμβέλειας.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, φυσικά, δεν είναι ανεξέλεγκτος, ούτε μπορεί αυθαιρέτως να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα χωρίς την έγκριση των αρμοδίων οργάνων, κυρίως της νομοθετικής εξουσίας, όπως είναι το Κογκρέσο, όμως, το γεγονός ότι ο Κιμ Γιονγκ Ουν είναι απολύτως ανεύθυνος και απρόβλεπτος στις ενέργειές του, αυτό και μόνο το στοιχείο εκβιάζει τη βούληση της αμερικανικής ηγεσίας, που δεν δείχνει ιδιαίτερα διστακτική σε ετοιμότητα ανταπόδοσης.
Το σκηνικό θυμίζει την κρίση της Κούβας του 1962. Τότε αναπτύχθηκαν σοβιετικοί πύραυλοι στην Κούβα, που προκάλεσαν μια διελκυστίνδα πυρηνικής αντιπαραθετικής αποτροπής μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, που αποτελούσε το δίδυμο παγκόσμιας ηγεμονικής κυριαρχίας ανάμεσα στον υπαρκτό σοσιαλισμό και τον καπιταλισμό, μια διελκυστίνδα που εν τέλει έληξε με νίκη των ΗΠΑ. Η Σοβιετική Ένωση υποχρεώθηκε να αποσύρει τους πυραύλους από την Κούβα, πράγμα που προκάλεσε πλήγμα στο διεθνές γόητρο της τότε υπερδύναμης. Ο πυρηνικός ανταγωνισμός που έλαβε τον διευρυμένο χαρακτήρα ανταγωνισμού πολιτικών συστημάτων, σοσιαλισμού - καπιταλισμού, ολοκληρώθηκε νικηφόρα για τη Δύση, μετά τη σοβιετική περεστρόικα του Γκορμπατσόφ, αποτέλεσμα της οποίας ήταν η διάλυση της ΕΣΣΔ.
Η Βόρειος Κορέα αποτελεί ένα κακότεχνο απομεινάρι του παλαιού σοβιετικού συστήματος, στην πιο σκληρή, αυταρχικά δομημένη μορφή του. Πρόκειται για ένα ολοκληρωτικό σύστημα απόλυτης κυριαρχίας, που ο Ουν το εξουσιάζει, όχι ως κόμμα, αλλά ως ομάδα επιβολής, με κάθε τρόπο, της θέλησής του στη χώρα. Το πρόβλημα εν προκειμένω συνίσταται στην ως ανωτέρω ανεξέλεγκτη δομή του βορειοκορεατικού καθεστώτος, αλλά και στην ταυτόχρονα επιθετική φιλοσοφική πολιτική νοοτροπία του Προέδρου Τραμπ.
Η Βόρειος Κορέα στις διεθνείς της σχέσεις είναι απομονωμένη, έχει σχέσεις μόνο με την Κίνα, η οποία και την επηρεάζει, όχι μόνο γενικώς, αλλά και ειδικώς στην περίπτωση της σύγκρουσης της Πιονγιάνκ με την Ουάσιγκτον. Φαίνεται πως η Κίνα έχει πείσει την ηγεσία της Βορείου Κορέας να μην προχωρήσει στα καταστροφικά για την ειρήνη και ασφάλεια σχέδιά της, επιτρέποντας στην ανθρωπότητα προς στιγμήν να αναπνεύσει. Παρά ταύτα, η Βόρειος Κορέα ως πυρηνική δύναμη θα εξακολουθήσει να αποτελεί απειλή για τον κόσμο, ακριβώς γιατί είναι εκτός ρυθμίσεων και ισορροπιών του διεθνούς συστήματος.
Διερωτάται κανείς πώς θα μπορέσει να εντάξει μια τέτοια χώρα ολοκληρωτικών δομών μονοκρατικής αυταρχικής κυριαρχίας στο διεθνές σύστημα, δεδομένων όχι μόνο των απομονωτικών τάσεων του καθεστώτος, αλλά και της απουσίας οποιασδήποτε θέλησής του να συνεργαστεί με τα υπόλοιπα κράτη του κόσμου, να εξέλθει από τη διεθνή απομόνωση και να ενταχθεί στη διεθνή κοινότητα κρατών.
Ο φόβος των καθεστώτων αυτού του είδους συνήθως αφορά στην ενδεχόμενη σταδιακή προσαρμογή τους σε συνθήκες ομαλότητας και συνεργασίας με τα άλλα κράτη του κόσμου, πράγμα που επηρεάζει εξελικτικά αυταρχικά καθεστώτα προς μια μορφή φιλελευθεροποίησης και σταδιακής αλλοίωσης της καθεστωτικής τους δομής. Αυτό συνέβη και με το σοβιετικό καθεστώς στο παρελθόν, συνέβη και με την Κίνα, εσχάτως μάλιστα και με την Κούβα. Το άνοιγμα σε παράθυρο ελευθερίας, έστω και στοιχειώδους, μεταβάλλεται σε μεγάλη πόρτα εισόδου του ανέμου της αλλαγής και της εκδημοκρατικοποίησης καθεστώτων αυταρχικών ή δικτατοριών. Πρόκειται για μια νομοτέλεια, η οποία λειτουργεί ανεπιστρεπτί.
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής
Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών
για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Πάντειο Πανεπιστήμιο
