ΣΕ ΜΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΑΠΑΝΤΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Γ.Γ. ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΖΕΤΑΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΙ «ΕΝΑΓΩΝΙΑ» ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗ, ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ, ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΚΟΥΡΔΙΚΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 25ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΚΑΙ, ΦΥΣΙΚΑ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ, ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΩΝ ΣΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Η δι’ επιστολών επικοινωνία ανάμεσα στον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον Γ.Γ. δεν πρέπει να προσλαμβάνεται ως εφαλτήριο ή αφετηρία νέων ζυμώσεων, αφού αυτή ήταν μάλλον «διευκρινιστικού χαρακτήρα», ενώ και η ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία πόρρω απέχει από το να προσφέρει τους αναγκαίους, αλλά και επαρκείς, όρους για επανέναρξη, πάνω σε εδραία βάση, της διαδικασίας στο Κυπριακό

Εξαιρετικά αμφίβολο, έως απίθανο, εμφανίζεται το ενδεχόμενο διασάλευσης της παρατηρούμενης στασιμότητας στο Κυπριακό, μετά το αδιέξοδο στο Κραν Μοντανά.

Μπορεί η επί θύραις μετάβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στα μέσα του τρέχοντος μήνα -μαζί με την παράλληλη παρουσία του Τ/κ ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί-, να προαλείφει το σκηνικό μιας νέας κινητικότητας, σε μια προσπάθεια ρηγμάτωσης του παρατηρούμενου αδιεξόδου, ωστόσο, οι προοπτικές κάθε άλλο παρά ευοίωνες εμφανίζονται, ώστε να υπάρξει εφέλκυση της διακοπείσας διαδικασίας προς τα εμπρός.

Είναι γεγονός πως, σε καθαρά επίπεδο εντυπώσεων, η ανταλλαγή επιστολών ανάμεσα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, και τον Γ.Γ. των Η.Ε., Αντόνιο Γκουτέρες, στις 4 και 18 Αυγούστου, για τα διαδραματισθέντα στο Κραν Μοντανά και για τις προοπτικές επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας, συνέβαλε στο να διαμορφωθεί η εικόνα μιας εν σπαργάνοις νέας πρωτοβουλίας, με ορόσημο και επιταχυντή την 72η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, που θα πραγματοποιηθεί στις 16 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη.

Παρ’ όλα αυτά, όπως διατείνονται καλά ενημερωμένες διπλωματικές πηγές, η δι’ επιστολών επικοινωνία ανάμεσα στον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον Γ.Γ. δεν πρέπει να προσλαμβάνεται ως εφαλτήριο ή αφετηρία νέων ζυμώσεων, αφού αυτή ήταν μάλλον «διευκρινιστικού χαρακτήρα», ενώ και η ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία πόρρω απέχει από το να προσφέρει (όλους) τους αναγκαίους, αλλά και επαρκείς, όρους για επανέναρξη, πάνω σε εδραία βάση, της διαδικασίας στο Κυπριακό.

Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, παραμένει αδιευκρίνιστο το κατά πόσον ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα ανταπαντήσει ή όχι στην επιστολή του Αντόνιο Γκουτέρες της 18ης Αυγούστου, κάτι που θα πράξει αφού σταθμίσει όλα τα περιρρέοντα δεδομένα και, κυρίως, την προστιθέμενη, πολιτικά, αξία μιας τέτοιας ενέργειας.

Αφού, αφενός, επί της ουσίας, έχει διατυπώσει, με αναντίλεκτη σαφήνεια, τις θέσεις της ε/κ πλευράς όσον αφορά τα διαδραματισθέντα στο ελβετικό θέρετρο αλλά και τις προοπτικές και προϋποθέσεις επανέναρξης του διαλόγου, κυρίως, δε, έχει διατρανώσει, εκ νέου, τη βούληση και ετοιμότητα της Λευκωσίας να προσέλθει σ’ έναν νέο, ουσιαστικό κύκλο διαπραγμάτευσης, με στόχο την οριστική επίλυση του κυπριακού προβλήματος εντός του πλαισίου που καθόρισε ο Γ.Γ. του διεθνούς οργανισμού.

Αφετέρου, το πολύ σύντομο χρονικό διάστημα που θα διαρρεύσει έως τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στο πλαίσιο της οποίας θα υπάρξουν επαφές τόσο με τον κ. Αντόνιο Γκουτέρες όσο και με αξιωματούχους των Η.Ε., φαίνεται να καθιστά εκ του περισσού τη διαβίβαση απαντητικής επιστολής, «καθώς», όπως επισήμανε στη «Σημερινή» της Κυριακής καλά ενημερωμένη πηγή, «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει την ευκαιρία, στις κατ’ ιδίαν επαφές που θα έχει με τον Γ.Γ. αλλά και άλλους αξιωματούχους του οργανισμού, να αναπτύξει και να διασαφηνίσει τις θέσεις της πλευράς μας τόσο για όσα έλαβαν χώρα στο Κραν Μοντανά, όσο και για τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν».

Ως εκ τούτου, διευκρίνισε περαιτέρω, το τι θα πράξει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι κάτι που θ’ αποφασίσει ο ίδιος, με γνώμονα, πάντοτε, τη λυσιτέλεια μιας τέτοιας ενέργειας, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά.

«Κινητικότητα» μετά τις εκλογές

Την ίδια ώρα, οι ίδιες πηγές απέκλειαν, σχεδόν μετά βεβαιότητας, να υπάρξουν οιεσδήποτε εξελίξεις στο μέτωπο του Κυπριακού πριν από τις προεδρικές εκλογές του ερχόμενου Φεβρουαρίου, παρότι «το εθνικό πρόβλημα θα παραμείνει, ως κυρίαρχο θέμα της προεκλογικής αντιπαράθεσης, στην ατζέντα των κομμάτων και των υποψηφίων για την Προεδρία», αλλά «και ως… αποστροφή της διεθνούς ρητορικής».

Και αυτό, για πέντε βασικούς λόγους:

Α) Την πλήρη και «εναγώνια» προσκόλληση, αυτήν την περίοδο, της τουρκικής πολιτικής στο θέμα του κουρδικού δημοψηφίσματος της 25ης Σεπτεμβρίου, το οποίο αναμένεται να σηματοδοτήσει καταλυτικές εξελίξεις για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και, φυσικά, για την ίδια την Τουρκία.

Β) Έναν έτερο, επικαιρικό παράγοντα αναπροσανατολισμού του τουρκικού ενδιαφέροντος, που συνιστούν οι γερμανικές εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου, με τις σχέσεις Άγκυρας και Βερολίνου να βρίσκονται στη χειρότερη καμπή τους εδώ και δεκαετίες

. Γ) Την επικέντρωση, στην παρούσα συγκυρία, του διεθνούς ενδιαφέροντος, αφενός στην ολοένα επιδεινούμενη κρίση στην κορεατική χερσόνησο, με την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Βόρειο Κορέα, ΗΠΑ, Ιαπωνία και Νότιο Κορέα να επαπειλεί την παγκόσμια ειρήνη, και, αφετέρου, στη συνεχώς κλιμακούμενη αστάθεια στην περιοχή της Μέσης και Εγγύς Ανατολής.

Δ) Τη διστακτικότητα των Η.Ε., και δη του ίδιου του Γ.Γ., να προβούν στην ανάληψη οιασδήποτε πρωτοβουλίας εν σχέσει προς το Κυπριακό χωρίς να έχει προλειανθεί επαρκώς το διπλωματικό και διαβουλευτικό έδαφος, ώστε να υπάρχουν εδραίες και ρεαλιστικές προοπτικές θετικής έκβασης μιας ενδεχόμενης νέας προσπάθειας.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως επισήμανε αρμόδια πηγή στην εφημερίδα μας, τα Η.Ε. θεωρούν ότι θα πρέπει να γίνει, αυτήν τη φορά, η δέουσα και κατάλληλη προεργασία, προκειμένου να έχει επιτυχή έκβαση η όποια προσπάθεια αναληφθεί από τη Γενική Γραμματεία. Πρόκειται για ένα θέμα, εξάλλου, που «αγγίζει το κύρος και τις ‘ευαισθησίες’ του ίδιου του ΓΓ», αφού, ήδη, δύο φορές στο αμέσως πρόσφατο παρελθόν (Μον Πελεράν και Κρανς Μοντανά), ένιωσε εκτεθειμένος τόσο από την έλλειψη σοβαρής προετοιμασίας όσο και από την ατελεσφορία της προσπάθειας.

Άλλωστε, τα ΗΕ γνωρίζουν ότι, χωρίς ουσιαστική αλλαγή της τουρκικής στάσης στο θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, δεν μπορεί να υπάρξει θετική κατάληξη σ’ έναν ενδεχόμενο νέο διάλογο, ενώ και η τουρκική προσέγγιση για την «επόμενη μέρα» του Κυπριακού παραμένει, προσώρας, η διατυπωθείσα διά χειλέων Μεβλούτ Τσαβούσογλου άμα τη λήξει της διάσκεψης στην Ελβετία, δηλαδή περί νέας διαδικασίας εκτός παραμέτρων του ΟΗΕ, αλλά και, πιο πρόσφατα, του Τ/κ Μ. Ακιντζί, περί ανάγκης διαφοροποίησης της ακολουθουμένης μεθοδολογίας.Θέσεις που, πόρρω απέχουν τόσο από το «πλαίσιο» του ΓΓ, όσο και από τις «δικλίδες» που θέτει η ε/κ πλευρά.

Ε) Την ολοένα επιδεινούμενη, σε βαθμό αποξένωσης, σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, οι παρενέργειες της οποίας θέτουν εν αμφιβόλω, πλέον, την τελωνειακή ένωση ΕΕ-Άγκυρας, με το Βερολίνο αλλά και την Κομισιόν να διαμηνύουν σε όλους τους τόνους πως αυτή δεν μπορεί να προχωρήσει όσο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμμένει στις θρασύτατα «αντιευρωπαϊκές» θέσεις του. Ειρήσθω εν παρόδω πως, στο σημείο αυτό, ξεκάθαρη είναι και η θέση της Λευκωσίας, που ενορχηστρώνεται με τις θέσεις των Ευρωπαίων εταίρων.

Η έκθεση Έιντε

Υπό το πρόσημο των ως άνω, η έκθεση του κ. Έσπεν Μπαρθ Έιντε προς το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για τα πεπραγμένα στο Κραν Μοντανά θα είναι τέτοια που δεν θα επιδεινώνει περισσότερο την κατάσταση στασιμότητας, αποφεύγοντας να επιρρίψει ευθύνες στη μία ή την άλλη πλευρά για το αδιέξοδο, αφού, έπειτα, η προσπάθεια για επάνοδο των δύο πλευρών στην τράπεζα της διαπραγμάτευσης θα είναι εξαιρετικά δυσχερής.

Όπως, άλλωστε, επισήμανε επανειλημμένως ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος τις τελευταίες μέρες, η έκθεση του ειδικού συμβούλου του Γ.Γ. δεν πρόκειται να επιφυλάσσει οιεσδήποτε «εκπλήξεις», ενώ θα αποφεύγει να αποδώσει ευθύνες στα μέρη για τον τερματισμό της διαδικασίας.

«Υπάρχουν συναντήσεις σε επίπεδο τεχνοκρατών στο επίπεδο των διπλωματικών μας αποστολών. Δεν αναμένεται, τουλάχιστον από τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, κάτι το οποίο δεν είναι γνωστό σε σχέση με το τι έγινε στο Κραν Μοντανά και την πρόθεση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία καταγράφεται ξεκάθαρα ότι παραμένει στη διάθεση των πλευρών», ανέφερε σχετικά ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Και «δεν αναμένουμε να επιρριφθεί ευθύνη σε οποιαδήποτε από τις πλευρές», τόνισε. Αλλά, για να χορέψεις ταγκό, χρειάζονται, πάντα, δύο…