ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΓΓΕΛΜΑΤΑ «ΕΛΠΙΔΑΣ ΓΙΑ ΛΥΣΗ», ΣΤO «ΕΛΛΕΙΨΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 2016»

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ ΤΟ ΝΕΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΧΕΙ ΒΑΛΕΙ ΤΕΛΕΙΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΕΠΕΔΕΙΞΕ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ ΣΤΙΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ

Τον Νοέμβριο ο Ακιντζί έλεγε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «Νίκο, τελειώσαμε, πάω να κοιμηθώ». Μέσα σε 8 μήνες κατοχικός ηγέτης και Τουρκία κατάφεραν να πετύχουν το «τέλειο ναυάγιο»

Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει. Τσακίζει; Στην πολιτική, διαμορφώνει συνειδήσεις, δίνει αποχρώσεις κυβερνητικών αποφάσεων, κρύβει πράγματα ή «βαφτίζει» καταστάσεις. Επειδή, λοιπόν, πολιτική και μιντιακή δημόσια σφαίρα πάνε μαζί, μετά από σχεδόν οκτώ μήνες εντατικών συνομιλιών σε Μον Πελεράν, Γενεύη και Κραν Μοντανά και μετά από διαγγέλματα, συνεντεύξεις και ομιλίες, οι πολιτικοί όροι του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη για το τι έγινε όλο αυτό το χρονικό διάστημα παρουσιάζουν με σκληρή γλώσσα, το «ζουμί» της υπόθεσης με φόντο την ουσία των πραγμάτων και των διαπραγματεύσεων.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης την περασμένη Δευτέρα, μιλώντας στους αποδήμους, παραδέχθηκε ότι δεν υπήρξε καμία πρόοδος σε κανένα από τα καυτά θέματα και δέχθηκε να πάει στο Κραν Μοντανά με στόχο να διαφανούν επιτέλους οι προοπτικές λύσης του Κυπριακού, οι πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας. Τι μέλλει γενέσθαι απ' εδώ και μπρος θα το μάθουμε μετά τις επαφές που θα έχει ο κ. Αναστασιάδης στη Νέα Υόρκη αλλά και τα μαντάτα που θα έρθουν από τις έρευνες στον «Ονησίφορο». Για την ώρα, πάμε να κάνουμε μιαν αναδρομή στους πολιτικούς όρους που ακούσαμε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να επιχειρήσουμε μια αποκωδικοποίηση και σύγκριση.

Οι όροι-κλειδιά

Πολλές φορές ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε αναφέρει ότι, για να προχωρήσει σε μία διάσκεψη, θα έπρεπε πρώτα να υλοποιηθούν κάποιοι συγκεκριμένοι όροι. Για να θυμηθούμε μερικούς:

Στο Μον Πελεράν στις 22 Νοεμβρίου η διάσταση απόψεων στο θέμα του αριθμού των Ελληνοκυπρίων προσφύγων που θα επιστρέψουν, σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού, ήταν η αιτία που δεν απέδωσαν οι διαπραγματεύσεις Αναστασιάδη - Ακιντζί. Οι συζητήσεις επί των κριτηρίων γίνονταν για ένα τρίμηνο. Τα τρία κριτήρια όπου θα έπρεπε να υπάρχει συμφωνία για να πάμε σε πολυμερή διάσκεψη ήταν το εδαφικό ποσοστό, η επιστροφή προσφύγων και οι ακτογραμμές. Τελικά συμφωνία στην ουσία δεν υπήρξε σε κανένα.

Ωστόσο, λίγες ημέρες μετά την 1η Δεκεμβρίου, ο κ. Αναστασιάδης δέχθηκε την πολυμερή. Και διαβεβαίωσε ότι, πριν από την πραγματοποίηση της διάσκεψης για την Κύπρο, θα προηγηθεί:

* Εντατική και ουσιαστική συζήτηση επί όλων των εκκρεμούντων θεμάτων με αλληλένδετο τρόπο, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων του εδαφικού.

* Η τουρκική πλευρά έχει αποδεχθεί και δεσμευθεί ότι αποτελεί προϋπόθεση αυτής της διαδικασίας η κατάθεση χάρτη για το εδαφικό σε συγκεκριμένη ημερομηνία.

Το αποτέλεσμα της Γενεύης ήταν να κατατεθεί ένας χάρτης και να κρυφτεί, ενώ ουσιαστικά δεν υπήρξε καμία ουσιαστική συζήτηση.

Στο Κραν Μοντανά

Όροι τέθηκαν και πριν πάμε στη διάσκεψη του Κραν Μοντανά. Το περιεχόμενο του εγγράφου που θα ετοίμαζε ο αποχωρήσας Ειδικός Σύμβουλος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, ως αποτέλεσμα των επαφών που θα είχε στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Τουρκία, θα ήταν κλειδί για τη Διάσκεψη της Γενεύης. Ο κ. Έιντε, θα έπρεπε να βρει εκείνα τα σημεία συγκλίσεων που θα επέτρεπαν στους «πέντε» να καθίσουν στο τραπέζι της Διάσκεψης στη Γενεύη. Το έγγραφο ετοιμάστηκε, το Προεδρικό αρχικά το χειροκρότησε, αλλά μετά, όταν το ξαναδιάβασε, το έστειλε στον κάδο των σκουπιδιών. Όμως η διάσκεψη πραγματοποιήθηκε κανονικά με το γνωστό αποτέλεσμα.

Κάποτε ήμασταν ικανοποιημένοι

Στις 13 Ιανουαρίου, αμέσως μετά το τέλος της Διάσκεψης στη Γενεύη, ικανοποιημένος εμφανίστηκε για τις διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, σε δηλώσεις. «Έχω απόλυτη ικανοποίηση για τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στην ίδια λογική και η δήλωση «πρέπει να βλέπουμε το ποτήρι πάντα μισογεμάτο», όπου η επιλογή λέξεων αποτελούσε ένα «χρύσωμα στο χάπι» που θα πρέπει να καταπιούμε για να φαίνεται ότι «βγαίνουν τα κουκκιά».

Σε όλην αυτήν την πορεία ακούστηκαν διάφορες εκφράσεις, που δημιουργούσαν εποικοδομητικές ασάφειες, όπως:

* Η Κύπρος να γίνει ένα κανονικό κράτος.

* Νέο σύστημα εγγυήσεων και ασφάλειας.

* Ποτέ δεν είπαμε να φύγει όλος ο τουρκικός στρατός από την πρώτη μέρα.

* Η ασφάλεια της μίας πλευράς να μην επηρεάζει την άλλη.

Οι υποχωρήσεις

Σε αυτήν την πορεία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όπως ο ίδιος παραδεχόταν, έκανε συνεχώς υποχωρήσεις σε διάφορα ζητήματα που προέκυπταν. Και δεν θα αναφερθούμε στην τελική πρόταση που κατέθεσε ο κ. Αναστασιάδης, η οποία έχει αναλυθεί διεξοδικά όλο αυτό το χρονικό διάστημα από την ημέρα του «ναυαγίου». Για να παραθέσουμε μερικές αναφορές του.

* Στις 23 Νοεμβρίου 2016, ανέφερε ότι «κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων (στο Μον Πελεράν) και ενόψει των δυσκολιών που ανεφύησαν από τουρκικής πλευράς και προς απόδειξη της πολιτικής μου βούλησης να καταλήξουμε σε συμφωνία, αποδέχτηκα όπως, αντί της αρχικής συμφωνίας για καθορισμό με ακρίβεια των κριτηρίων, να καθορίσουμε κριτήρια με ελαφρά απόκλιση, τα οποία όμως θα μας επέτρεπαν να οριστικοποιήσουμε την τελική ρύθμιση».

* Μετά το δείπνο της 1ης Δεκεμβρίου και ενώ μέχρι εκείνη την ημέρα τίποτε δεν προδίκαζε πολυμερή διάσκεψη καθώς δεν υπήρχε συμφωνία στα κριτήρια, όπως ο ίδιος ο κ. Αναστασιάδης έλεγε, τελικώς δέχεται να συμμετάσχει σε πολυμερή διάσκεψη για να μην υπάρξει κίνδυνος ναυαγίου των συνομιλιών.

* Στην ομιλία προς τους Αποδήμους παραδέχθηκε, επίσης, ότι είχε προτείνει «εκεί που θα επηρεάζονται αρνητικά από τις αποφάσεις της κεντρικής κυβέρνησης τα συμφέροντα της τουρκοκυπριακής κοινότητας, θα γινόταν αποδεκτή η θετική ψήφος, αρκεί να υπήρχε και ο ανάλογος αποτελεσματικός μηχανισμός επίλυσης των διαφορών, ώστε να μην παραλύει το κράτος».

Επιλεκτικός στο ποιες προτάσεις του ισχύουν

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στις 5 Ιουλίου υπέβαλε προτάσεις, που, όπως ο ίδιος υποστηρίζει, αντιμετώπιζαν σε μεγάλο βαθμό τις ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων, χωρίς να παραγνωρίζουν τις ευαισθησίες των Ελληνοκυπρίων. Στη δήλωσή του έβαζε ως αστερίσκο αποδοχής των όποιων ευαισθησιών αντιμετώπιζαν οι Τουρκοκύπριοι την κατάργηση των εγγυητικών δικαιωμάτων, του μονομερούς δικαιώματος επέμβασης και της αποχώρησης μέσα σε χρονοδιάγραμμα του κατοχικού στρατού.

Για να σβήσει τη «φιλολογία», όπως τη χαρακτήρισε, ότι ο Πρόεδρος τα έδωσε όλα ή ότι εφόσον κατατέθηκαν στο τραπέζι παραμένουν και είναι δύσκολο να αποσυρθούν, ανέφερε πως βασική προϋπόθεση του εγγράφου ήταν ότι αν δεν επιτευχθεί πρόοδος στα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων, θα θεωρούνται ως μη γενόμενες.

Την ίδια ώρα, όμως, ισχυρίζεται ότι ισχύει η πρόταση που έκανε στις 5 Ιουνίου, ότι «θα ήμουν έτοιμος να συζητήσω, εάν και εφόσον επιτέλους δεχθείτε την κατάργηση εγγυητικών δικαιωμάτων, επεμβατικών δικαιωμάτων, χρονοδιάγραμμα αποχώρησης του κατοχικού στρατού ούτως ώστε έτσι να αισθανόμαστε όλοι ότι επιτέλους ζούμε σε χώρα δική μας και όχι σε χώρα που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα του οποιουδήποτε τρίτου».

Τα μηνύματα στους «φίλους»

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης φαίνεται πως πλέον δείχνει ότι έχει φτάσει τη δική του κόκκινη γραμμή. Γι’ αυτό και με την ομιλία του στους Αποδήμους έστειλε μήνυμα προς Αμερικανούς και Βρετανούς ότι, ουσιαστικά, δεν μπορεί περισσότερο να υποχωρήσει διότι πολύ απλά οι Ε/κ θα πουν «όχι» σε οποιοδήποτε σχέδιο και ούτε ο ίδιος θα μπορεί να το υποστηρίξει, ώστε να γίνει αποδεκτό.