ΞΕΚΑΘΑΡΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

Η μαρωνιτική κοινότητα, το 1960, επέλεξε να ανήκει στην ελληνική κοινότητα της Κύπρου για χίλιους δύο λόγους, και πρέπει να συνεχίσει να ανήκει στην ελληνική κοινότητα της Κύπρου, αφού και ο κόσμος της αυτό θέλει, λέει ο Γ. Μούσας

«Δεν μπορώ να φανταστώ τη μαρωνιτική κοινότητα χωρίς τα χωριά της. Θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν και πάντα σε συνεννόηση με την κυπριακή Κυβέρνηση, για να πετύχουμε όσο το δυνατόν περισσότερα για τα μαρωνίτικα χωριά μας»

«Η μαρωνιτική κοινότητα έχει συγκεκριμένη στρατηγική και θεωρεί ότι η επιστροφή στα χωριά της είναι μονόδρομος και ευτυχώς προς αυτήν την κατεύθυνση έχει την πλήρη στήριξη της κυπριακής Κυβέρνησης και των πολιτικών κομμάτων», δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Γιαννάκης Μούσας, εκπρόσωπος της Θρησκευτικής Ομάδας των Μαρωνιτών στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Παράλληλα, ανέφερε, «είναι εκ των ων ουκ άνευ η συνεννόηση και με τις τουρκοκυπριακές "αρχές", αφού τα μαρωνίτικα χωριά βρίσκονται στα κατεχόμενα και σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να υπάρχει μια συνεννόηση, για να πετύχουμε την προώθηση των στόχων μας». «Άρα», είπε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ΚΥΠΕ, «η προσπάθεια για επιστροφή στα χωριά μας γίνεται σε πλήρη συνεννόηση και με την πλήρη στήριξη της κυπριακής Κυβέρνησης, αλλά παράλληλα υπάρχει και αυτή η σχέση με τις τ/κ "αρχές"».

«Οι θέσεις μας είναι ξεκάθαρες»

Σε ερώτηση για τη θέση του στο Κυπριακό, είπε ότι «οι θέσεις μας είναι ξεκάθαρες, δεν επιδέχονται καμίας παρερμηνείας, καμίας σκιάς, ούτε γκρίζων ζωνών, ούτε αστερίσκων». «Η μαρωνιτική κοινότητα το 1960 επέλεξε να ανήκει στην ελληνική κοινότητα της Κύπρου για χίλιους δύο λόγους και πρέπει να συνεχίσει να ανήκει στην ελληνική κοινότητα της Κύπρου, αφού και ο κόσμος της αυτό θέλει», συνέχισε, προσθέτοντας ότι «πρέπει να γίνει σεβαστή η βούληση των Μαρωνιτών, θέλουμε να συνεχίσουμε να ανήκουμε στην ελληνική κοινότητα της Κύπρου, και διοικητικά και ασφαλώς και γεωγραφικά».

Το πρόβλημα, εξήγησε, είναι ότι τα χωριά σήμερα βρίσκονται στις κατεχόμενες περιοχές άρα οι εδαφικές αναπροσαρμογές που θα γίνουν στο πλαίσιο της λύσης, θα πρέπει να περιλαμβάνουν και τα μαρωνίτικα χωριά, τα οποία πρέπει να επιστραφούν όλα, μαζί και οι περιουσίες τους μέχρι και τις θαλάσσιες περιοχές στην ε/κ συνιστώσα πολιτεία.

Ανέφερε ότι είχαν επαφές με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, την τ/κ ηγεσία, την Τουρκία, το Βατικανό, την Ελλάδα, τη Γαλλία και με όλους τους εμπλεκομένους στο Κυπριακό αλλά και με τον Λίβανο, στους οποίους ανέλυσαν τις θέσεις τους. Ελπίζουμε, είπε, πως θα γίνει σεβαστή η θέση μας, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι αυτές οι επαφές δεν έχουν να κάνουν σε τίποτε με τις σχέσεις των Μαρωνιτών με την τ/κ κοινότητα.

Το αποτέλεσμα των επαφών

Ερωτηθείς σχετικά με το αποτέλεσμα των επαφών του, είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας «το βλέπει πάρα πολύ θετικά και κατά την τελευταία του επίσκεψη στην εκκλησία του Αγίου Μάρωνα τοποθετήθηκε και δημόσια, ότι θεωρεί απόλυτα δικαιολογημένο το αίτημα της κοινότητας όπως ανήκει γεωγραφικά και διοικητικά στην ε/κ συνιστώσα πολιτεία». «Τα Ηνωμένα Έθνη βλέπουν με συμπάθεια το αίτημά μας, αλλά δεν τοποθετούνται επισήμως, ενώ η η τ/κ κοινότητα αφήνει το θέμα ανοιχτό», όπως είπε. «Εμείς διεκδικούμε και θα διεκδικούμε μέχρι και το τελευταίο δευτερόλεπτο τα δίκαιά μας», τόνισε στο ΚΥΠΕ.

Τα μαρωνίτικα χωριά

Ο κ. Μούσας αναφέρθηκε στη συνέχεια στα τέσσερα κατεχόμενα μαρωνίτικα χωριά, λέγοντας ότι τα τρία ανήκουν στην επαρχία Κερύνειας και είναι ο Κορμακίτης, ο Ασώματος και η Καρπάσια και ένα στην επαρχία Λευκωσίας, που είναι η Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας. «Μέχρι και το 1974 οι Μαρωνίτες ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία συγκεντρωμένοι στα χωριά αυτά», είπε και πρόσθεσε ότι «το μεγαλύτερο χωριό είναι ο Κορμακίτης, ακολουθεί ο Ασώματος και η Αγία Μαρίνα και μετά η Καρπάσια».

Παράλληλα, ανέφερε ότι οι Μαρωνίτες διατηρούσαν και κάποια προσκυνήματα, που είναι το Μαρκί, η Καμπυλή, η Μονή του Προφήτη Ηλία, ο Άγιος Αντώνιος (στην Κυθρέα) και ο Άγιος Ρωμανός (στο Βουνό). «Μετά το 1974, η συντριπτική πλειοψηφία των Μαρωνιτών έχει προσφυγοποιηθεί, το χωριό Αγία Μαρίνα έγινε στρατόπεδο, ενώ εγκλωβισμένοι, μέχρι πρόσφατα, παρέμεναν μόνο στα άλλα τρία χωριά», συμπλήρωσε, σημειώνοντας ότι τα τελευταία πέντε χρόνια στον Ασώματο δεν υπάρχουν εγκλωβισμένοι, αφότου απεβίωσε η τελευταία εγκλωβισμένη.

Η σημερινή κατάσταση

Ερωτηθείς για τη σημερινή κατάσταση, είπε ότι τώρα υπάρχουν περίπου δέκα εγκλωβισμένοι στην Καρπάσια και περίπου 100 στον Κορμακίτη, ενώ πρόσθεσε ότι «υπάρχει, όμως, πλέον και το σχέδιο που επιτρέπει την επανεγκατάσταση στα χωριά». Στην Καρπάσια, σύμφωνα με τον κ. Μούσα, άλλα δέκα άτομα έχουν επανεγκατασταθεί και άλλα 150 στον Κορμακίτη, διευκρινίζοντας ότι σήμερα υπάρχουν περίπου 250 μόνιμοι κάτοικοι στα χωριά τους, ενώ στον Ασώματο και στην Αγία Μαρίνα έχουν πρόσβαση μόνο στις εκκλησίες τους.

Πώς αναπτύσσεται

Σε ερώτηση σχετικά με τα έργα υποδομής της μαρωνιτικής κοινότητας, ανέφερε ότι, «μαζί με την κυπριακή Κυβέρνηση υλοποιούμε έργα και προγράμματα, τα οποία στηρίζουν και τον αγώνα μας για επιστροφή στα χωριά μας και τη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών για τις ανάγκες της νέας γενιάς της κοινότητας». Αναφέρθηκε σε έργα υποδομών τόσο στις ελεύθερες περιοχές όσο και στα κατεχόμενα, λέγοντας ότι αυτά αφορούν είτε αθλητικά πάρκα, είτε αίθουσες πολλαπλών δραστηριοτήτων.

Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στον σχεδιασμό ενός αθλητικού πάρκου στην Ανθούπολη, το οποίο παρά το γεγονός ότι έμεινε «παγωμένο» για 30 χρόνια γίνονται προσπάθειες, για να αρχίσει η υλοποίησή του, είπε.

«Αυτό είναι το κεντρικό έργο υποδομής για την κοινότητά μας. Εδώ και εννέα μήνες εργαζόμαστε για ένα ολοκληρωμένο σχεδιασμό και έχει δημιουργηθεί το μάστερ πλαν για το έργο. Υπάρχει, ωστόσο, ένα σοβαρό πρόβλημα που δημιουργείται λόγω της μη απαλλοτρίωσης δρόμου για τη μετάβαση στο τεμάχιο, όπου θα ανεγερθεί το κέντρο», εξήγησε.

Είπε, ακόμα, ότι για το θέμα αυτό έγινε και μια συνάντηση με τον τέως υπουργό Εσωτερικών Σωκράτη Χάσικο και δημιουργήθηκε μια ομάδα εργασίας, η οποία επεξεργάζεται το θέμα της απαλλοτρίωσης του δρόμου, ενώ μετά την εξασφάλιση των σχετικών αδειών θα γίνουν προσπάθειες και για τη χρηματοδότηση του έργου. Για το θέμα της χρηματοδότησης ο κ. Μούσας είπε ότι «έχουμε τη σθεναρή υποστήριξη του Αθλητικού Οργανισμού Αθλητισμού, ο οποίος θα είναι και ο μεγάλος μας συνέταιρος ουσιαστικά, σε αυτή μας την προσπάθεια και πριν από κάποιες ημέρες είχα μια μακρά συνάντηση με τον πρόεδρο του ΚΟΑ, ο οποίος παραμένει σθεναρά στο πλευρό μας».

Έργα υποδομής στα κατεχόμενα

Σε ερώτηση του ΚΥΠΕ για τα έργα υποδομής στα κατεχόμενα χωριά, είπε ότι «υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει, έχουμε δύο χωριά τα οποία έμειναν πίσω, ο Ασώματος και η Αγία Μαρίνα, επειδή δεν υπήρχαν στα χωριά αυτά εγκλωβισμένοι, ήταν και είναι στρατόπεδα του τουρκικού στρατού οπότε η πρόσβαση δεν είναι εύκολη». «Τον τελευταίο καιρό παρατηρούμε μια χαλάρωση στην Αγία Μαρίνα, την οποία προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε προς όφελος της επιστροφής των κατοίκων του χωριού», είπε, ενώ αναφέρθηκε και στην ολοκλήρωση των εργασιών της αναστύλωσης της εκκλησίας της Αγίας Μαρίνας στο χωριό.

«Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε με την ανάπλαση του κοιμητηρίου της Αγίας Μαρίνας εντός του επόμενου μήνα, και παράλληλα θα ξεκινήσουμε την οικοδόμηση μιας αίθουσας, δίπλα από την εκκλησία», ανέφερε περαιτέρω. Αναφερόμενος στον Ασώματο, είπε «δημιουργούμε και επεκτείνουμε την ήδη υπάρχουσα βάση που είναι η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και ο περιβάλλοντας χώρος και προσπαθούμε σιγά σιγά να δοθεί η συγκατάθεση των κατοχικών "αρχών", για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε και κάποια σπίτια που υπάρχουν στο χωριό και που δεν έχουν κατεδαφιστεί και θα μπορούσαν να δοθούν στον κόσμο, για να ανακαινιστούν για επανεγκατάσταση».

«Αυτά τα δύο χωριά έχουν μείνει πίσω σε σχέση με την Καρπάσια και τον Κορμακίτη», σημείωσε προσθέτοντας ότι, «εκεί υπάρχει μια μορφή ζωής και προσπαθούμε να την αναπτύξουμε και να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες ακόμα και για νέες οικογένειες, για να επιστρέψουν».

Τα προβλήματα των εγκλωβισμένων

Ερωτηθείς σχετικά με τα προβλήματα των εγκλωβισμένων Μαρωνιτών, είπε ότι, γενικά οι συνθήκες διαβίωσης των εγκλωβισμένων βελτιώθηκαν, σε σύγκριση με την περίοδο που ακολούθησε το 1974. Ανέφερε ότι και ο ίδιος ήταν εγκλωβισμένος, ενώ οι γονείς του ζουν ακόμα στον Κορμακίτη. Ο κ. Μούσας είπε στο ΚΥΠΕ ότι «υπάρχουν καλύτερες συνθήκες τώρα από ό,τι ήταν οι συνθήκες, όταν ήμασταν εμείς παιδιά, τότε ήταν δύσκολη η ζωή μας, με πολλούς περιορισμούς, πολλά εμπόδια». Όμως, σύμφωνα με τον Γιαννάκη Μούσα, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα και αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε θέματα ιδιοκτησίας ακίνητης περιουσίας και στα δικαιώματα κληρονόμων.

Σε ερώτηση του ΚΥΠΕ για το ενδεχόμενο μη λύσης του Κυπριακού σε σχέση με το μέλλον της μαρωνιτικής κοινότητας, ο κ. Μούσας τόνισε ότι «η μαρωνίτικη κοινότητα θα συνεχίσει να αγωνίζεται με στόχο τη διατήρηση των χωριών της, την ανάπτυξή τους και την επιστροφή του κόσμου της στα χωριά του. Δεν μπορώ να φανταστώ τη μαρωνιτική κοινότητα χωρίς τα χωριά της. Θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν και πάντα σε συνεννόηση με την κυπριακή Κυβέρνηση, για να πετύχουμε όσο το δυνατόν περισσότερα για τα μαρωνίτικα χωριά μας, γιατί πρέπει να κρατήσουμε τα χωρία μας μέχρι να έρθει η ευλογημένη ημέρα της λύσης του Κυπριακού», υπογράμμισε.