Πρόκειται για ένα κρατικό μόρφωμα ιδιαίτερης δομής, λειτουργίας και προσανατολισμού, αφού η Πιονγιάνγκ διαθέτει ένα καθεστώς όχι απλώς ολοκληρωτικής δικτατορίας, αλλά, πολύ περισσότερο, μία κρατική οντότητα που είναι απομονωμένη από όλο σχεδόν τον κόσμο, δεν δίνει λογαριασμό σε κανέναν και επίσης δεν λαμβάνει υπ' όψιν της τους κανόνες

Το διεθνές σύστημα είναι άναρχο μεν, διαθέτει όμως στοιχειώδεις θεσμούς συνεννόησης των κρατών που αναφέρονται κυρίως στην εμπέδωση ενός συστήματος διεθνούς ασφάλειας, που προφυλάσσει την ανθρωπότητα από την πυρηνική καταιγίδα. Η αναρχία του διεθνούς συστήματος συνίσταται στο γεγονός πως παρά την ύπαρξη θεσμών και δομών συνεργασίας, το κάθε κράτος λειτουργεί αυτεξούσια και είναι σε θέση, εφόσον κρίνει πως τα συμφέροντά του το επιβάλλουν και η δύναμή του το επιτρέπει, να ενεργήσει μόνο, μερικές φορές παρά ή και αντίθετα προς τους κανόνες της διεθνούς συνεργασίας και νομιμότητας.

Μια τέτοια συμπεριφορά προβάλλει η Τουρκία όλες τις τελευταίες δεκαετίες απέναντι στην Κύπρο και την Ελλάδα, η οποία χρησιμοποιεί την ισχύ απέναντι στο δίκαιο. Εν προκειμένω ισχύει το δίκαιο της ισχύος και όχι η ισχύς του δικαίου, πράγμα καθόλου παράξενο για την πρακτική του διεθνούς παιχνιδιού.

Η Βόρειος Κορέα διαθέτει πυρηνικά όπλα. Το πρόβλημα δεν εξικνείται στη διαπίστωση αυτή, αλλά συνίσταται σε μία εφιαλτική πραγματικότητα που παραπέμπει στην ακτινογράφηση του καθεστώτος της Βορείου Κορέας, το οποίο είναι εκτός πάσης αντιλήψεως κρατικής οντότητας σύγχρονης διεθνούς μορφής, όπως τη γνωρίζουμε στην παγκόσμια κοινότητα. Πρόκειται για ένα κρατικό μόρφωμα ιδιαίτερης δομής, λειτουργίας και προσανατολισμού, αφού η Πιονγιάνγκ διαθέτει ένα καθεστώς όχι απλώς ολοκληρωτικής δικτατορίας, αλλά, πολύ περισσότερο, μία κρατική οντότητα που είναι απομονωμένη από όλο σχεδόν τον κόσμο, δεν δίνει λογαριασμό σε κανένα, φυσικά πολύ περισσότερο στον λαό της και επίσης δεν λαμβάνει υπ' όψιν της τους κανόνες οι οποίοι διέπουν τη διεθνή κοινωνία.

Η Βόρειος Κορέα, που ιδρύθηκε μετά τον πόλεμο της Κορέας στις αρχές της δεκαετίας του 1950, αποτελεί ένα στυγνό δικτατορικό ολοκληρωτικό καθεστώς, το οποίο έχει καταφέρει να αναπτύξει πυρηνική τεχνολογία σε βαθμό που να είναι σε θέση να απειλήσει την ευρύτερη περιοχή της Άπω Ανατολής, ιδιαιτέρως μάλιστα την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, που αποτελούν μήτρες του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Η ανησυχία συνίσταται στο γεγονός ότι το καθεστώς αυτό, που είναι, όπως είπαμε, μια ανεξάρτητη σταθερά του διεθνούς συστήματος, διαθέτει μια κρατική οντότητα που μπορεί να κινηθεί απρόβλεπτα και χωρίς να λάβει υπ' όψιν της τις συνθήκες της διεθνούς πολιτικής και της παγκόσμιας οικονομίας, δηλαδή μπορεί να αντιδράσει προληπτικά ενόψει αναμενόμενου πυρηνικού πλήγματος εις βάρος της από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή είναι μια εξαιρετικά δύσκολη, ασυνήθιστη και απειλητική στιγμή για την παγκόσμια οικονομία και πολιτική.

Το παιχνίδι της αποτροπής που διεξάγεται μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Κιμ Γιονγκ Ουν είναι εκτός του πλαισίου και των κανόνων της συνήθους αποτρεπτικής στρατηγικής, που οδηγεί σε πυρηνική ισορροπία δυνάμεων, γιατί ακριβώς όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος απειλεί τη Βόρειο Κορέα με πυρηνικό πλήγμα, αυτή η απειλή δεν λειτουργεί αποτρεπτικά για τους Βορειοκορεάτες απαραιτήτως, αλλά ενισχύει την τάση τους να απαντήσουν υπακούοντας στο σαμψωνικό σύνδρομο.

Εάν επιβεβαιωθεί αυτή η στρατηγική των αμοιβαίων πληγμάτων, δεν θα έχουμε εξόντωση και καταστροφή της Βορείου Κορέας απλά, αλλά, πιθανότατα, το προληπτικό πλήγμα με το οποίο θα κινηθεί η Βόρειος Κορέα δεν θα φέρει τον πυρηνικό όλεθρο στον κόσμο, θα έχει όμως ως συνέπεια αδήριτη και προφανή την κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας.

Αυτό γιατί, βασικά, η Ιαπωνία και η Νότιος Κορέα συνιστούν βασικούς πυλώνες της παγκόσμιας οικονομίας, οι οποίοι εάν πληγούν θα επιφέρουν αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλο το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Υπάρχει μια κυριαρχία στο σύγχρονο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, του οποίου κύριοι στυλοβάτες, μεταξύ άλλων, είναι η Γερμανία, οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ιαπωνία, η Νότιος Κορέα και η Ρωσία.

Επομένως, εάν η Αμερική πλήξει τη Βόρειο Κορέα και η χώρα αυτή, ως αναμένεται μετά βεβαιότητος, αντιδράσει με πλήγματα στον εγγύς περίγυρό της, δηλαδή στην Ιαπωνία και στη Νότιο Κορέα, το κόστος για την παγκόσμια οικονομία και τη διεθνή πολιτική θα είναι μεγάλο. Δεν ξέρουμε εν προκειμένω πώς θα αντιδράσουν η Κίνα και η Ρωσία σε αυτό το ενδεχόμενο, γιατί σε τέτοιες περιπτώσεις δεν μπορεί κανείς να προβλέψει με ακρίβεια τις εξελίξεις σε ό,τι αφορά την απειλή της κλιμάκωσης ως προς τους συμμετέχοντες και τη θέλησή τους να χρησιμοποιήσουν όλα τα στη διάθεσή τους μέσα. Ο κίνδυνος του ελέγχου της κλιμάκωσης αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα σε τέτοιες περιπτώσεις.

Τώρα η ανθρωπότητα βρίσκεται ενώπιον ενός εφιαλτικού σεναρίου, το οποίο παρακολουθεί περίπου αμήχανα ως και μη πιστεύοντας το ενδεχόμενο μιας τέτοιας εξέλιξης. Όμως, επειδή στην πολιτική και δη στη διεθνή πολιτική των μεγάλων δυνάμεων, ο παράγοντας της ισχύος και της ηγεμονικής αντίληψης των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα προσδιορίζει τη δράση τους, θα πρέπει να εκτιμά κανείς πως η τωρινή ηγεσία των ΗΠΑ, έχοντας ως προτεραιότητά της την ηγεμονία της Αμερικής και την αξιοπιστία της αποτροπής της, μπορεί και να οδηγηθεί στην επιλογή αυτού του εξαιρετικά επικίνδυνου ανωτέρω αναφερθέντος σεναρίου.

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών
Για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,
Πάντειο Πανεπιστήμιο