ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΛΑΝΟ ΟΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΧΑΜΗΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ

Πονοκέφαλο προκαλούν στο Προεδρικό τα δεδομένα σε Τουρκία και κατεχόμενα. Η λογική συντήρησης απλώς του διαλόγου ξεθωριάζει και οι σκέψεις για αλλαγή πλεύσης εντείνονται

Κρίσιμη η αυριανή σύνοδος του Εθνικού Συμβουλίου, που καλείται να αποκωδικοποιήσει εξελίξεις και προοπτικές

Στην αυριανή πλέον κρίσιμη σύνοδο του Εθνικού Συμβουλίου, που πραγματοποιείται στη σκιά τόσο των αποτελεσμάτων του τουρκικού δημοψηφίσματος -τα οποία ενέτειναν αντί να μειώσουν τις ανησυχίες- αλλά και της επανέναρξης των συνομιλιών που δείχνουν να πνέουν τα λοίσθια, στρέφονται τα βλέμματα όλων. Πολιτειακή και πολιτική ηγεσία καλούνται να αποκωδικοποιήσουν δύσκολα δεδομένα, ώστε να έχουν μια καθαρή και ει δυνατόν κοινή αντίληψη για το πού οδηγούνται τα πράγματα στο Κυπριακό, δεδομένων των εξελίξεων στη γειτονική Τουρκία, τη στάση του Ερντογάν και τη σύμπνοια με αυτόν του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.

Την ίδια ώρα θα πρέπει να συνεκτιμήσουν το πού οδηγούνται οι συνομιλίες για το Κυπριακό, μετά και τη συνάντηση της Πέμπτης, η οποία κατέδειξε ουσιαστικά το αυτονόητο, ότι δηλαδή με την παρούσα μορφή και τις υφιστάμενες τουρκικές και τ/κ θέσεις, πνέουν τα λοίσθια.

Προβληματισμός και στρατηγική

Η συνάντηση των ηγετών της περασμένης Πέμπτης υπήρξε μία από τα ίδια, ωστόσο σημειολογικά έχει δώσει πλέον ένα ξεκάθαρο στίγμα ότι οι προοπτικές κατάληξης εκμηδενίζονται με γοργούς ρυθμούς, ελέω της στάσης του κατοχικού ηγέτη, ο οποίος στα δύο πλέον σημαντικά ζητήματα, της αποτελεσματικής συμμετοχής της τ/κ συνιστώσας στα όργανα λήψης αποφάσεων αλλά και στο τουρκικό αίτημα για τις τέσσερεις βασικές ελευθερίες -το οποίο για σκοπούς καλύτερης επικοινωνίας βαφτίζουν τώρα ίση μεταχείριση Ελλήνων και Τούρκων- παραμένει πεισματικά αμετακίνητος.

Ισχυρίστηκε, μάλιστα, προσπαθώντας να δημιουργήσει επικοινωνιακές εικόνες, ότι όλοι οι διεθνείς παίκτες, Ηνωμένων Εθνών και ΕΕ συμπεριλαμβανομένων, κατανοούν τις θέσεις αυτές, κάτι που δεν κάνει η ε/κ πλευρά. Σε μια συγκεκαλυμμένη έναρξη επίρριψης ευθυνών (blame game), το οποίο επί του παρόντος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, για τους δικούς του λόγους, αποφεύγει, όπως ο διάβολος το λιβάνι. Στο πλαίσιο τούτο είναι σαφές, σύμφωνα με πληροφορίες της «Σ», ότι ο προβληματισμός στο Προεδρικό έχει κτυπήσει κόκκινο και τα θέματα στρατηγικής βρίσκονται υψηλά στην ατζέντα, όσο ο στόχος για λύση απομακρύνεται…

Η αλήθεια της σύσκεψης

Προ της τελευταίας συνάντησης των ηγετών υπήρξε στο Προεδρικό ευρεία σύσκεψη της διαπραγματευτικής ομάδας με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, παρουσία μάλιστα του Γενικού Εισαγγελέα. Και η εκτενής συζήτηση αποκάλυψε πολλές από τις πραγματικότητες, αλλά και τις «ενδόμυχες» σκέψεις του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο οποίος, χωρίς περιστροφές, μαθαίνει η «Σ», έθεσε τα πράγματα στην ορθή τους βάση, ότι δηλαδή «η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη, αλλά η προσπάθεια θα συνεχιστεί» και ότι η πραγματικότητα είναι πως «η πρόοδος που επιτεύχθηκε εξαντλήθηκε στους πρώτους τρεις μήνες της διαπραγμάτευσης, και κατόπιν τα πάντα έχουν σταλώσει σε θέσεις και απόψεις που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές και ανεκτές».

Μάλιστα, όπως μαθαίνουμε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπήρξε σε κάποια στιγμή ξεκάθαρος, αφού πρώτα έγιναν όλοι κοινωνοί της τουρκοκυπριακής στρεψοδικίας σε σειρά σημαντικών συγκλίσεων, ότι όπως έχουν τα πράγματα δεν μπορεί να φέρει ένα τέτοιο σχέδιο ενώπιον του λαού.

Οι πολύ χαμηλές προσδοκίες του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν σαφείς, όταν από μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας και σε ό,τι αφορά το ζήτημα της αποτελεσματικής συμμετοχής (που συζητείται εδώ και καιρό χωρίς πρόοδο) υπήρξε εισήγηση για μετάκληση εμπειρογνωμόνων προς ενίσχυση των θέσεών μας, ότι οι τ/κ θέσεις θα δημιουργήσουν ένα δυσλειτουργικό μόρφωμα. Η απάντησή του ήταν ότι δεν πρόκειται να ξοδεύουμε λεφτά για να πείσουμε για τα αυτονόητα, δείχνοντας την απογοήτευσή του για τη στάση της άλλης πλευράς.

Ώρα αποφάσεων

Όπως εξυφαίνεται τόσο από τις συζητήσεις στη διαπραγματευτική ομάδα όσο και από τις συγκλίνουσες πληροφορίες για τον προβληματισμό που αναπτύσσεται στο Προεδρικό, έχει φτάσει πολύ πιο κοντά η ώρα λήψης σημαντικών αποφάσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως αρμοδίως πληροφορούμαστε, ακόμη και ο Γενικός Εισαγγελέας τοποθετήθηκε επί των πολιτικών εξελίξεων, εκφράζοντας άποψη ότι αν τα αδιέξοδα συνεχίζονται και διευρύνονται, θα πρέπει η ε/κ πλευρά να γίνει ακόμη πιο αποκαλυπτική, ώστε να γνωρίζει ο ε/κ λαός τις πραγματικότητες.

Πάντως η χάραξη μιας νέας στρατηγικής και η πιθανή αλλαγή στόχων δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική, αν δεν μπει στην εξίσωση ο αστάθμητος παράγοντας Ερντογάν. Κάτι που συζητήθηκε στη σχετική σύσκεψη, σε σχέση πάντα με το πώς θα διαχειριστεί τη νέα τάξη πραγμάτων. Όπως μαθαίνουμε σχετικά, το ερώτημα που αυτή τη στιγμή αιωρείται και που συνδέεται άμεσα με το Κυπριακό, αφορά στο κατά πόσο ο νεοσουλτάνος της Άγκυρας αποφασίσει να πάει σε πρόωρες εκλογές ή αν θα προχωρήσει κανονικά με τις εκλογές του 2019.

Συνεπώς, έλεγαν πηγές που συμμετείχαν στη συζήτηση, αν ο Τούρκος Πρόεδρος αποφασίσει να στήσει πρόωρα κάλπες -που φαντάζει πιθανό- τότε, δεδομένης και της διχασμένης τουρκικής κοινωνίας, αποκλείεται να προβεί σε οποιαδήποτε κίνηση στο Κυπριακό. Στο αντίθετο, δε, σενάριο δεν είναι δεδομένο ότι θα αλλάξει στάση, αν και θα παραμείνει ανοικτό το παράθυρο και θα διαφανεί από τις ίδιες τις διαπραγματεύσεις και τις τρεις εναπομείνασες συναντήσεις στις 2, 11 και 17 Μαΐου.

Το ορόσημο των γεωτρήσεων

Στην εξίσωση της αυριανής συνάντησης του Εθνικού Συμβουλίου βρίσκονται βεβαίως και οι ήδη καταγγελθείσες από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τουρκικές προκλήσεις στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η κάθοδος του «Μπαρμπαρός» ανοικτά της Αμμοχώστου δημιουργεί δεδομένα που θα πρέπει να τύχουν ανάλυσης και αντίδρασης, με το σενάριο διακοπής των συνομιλιών να είναι στον ορίζοντα, έστω και αν η επίσημη θέση της Λευκωσίας είναι να κρατά χαμηλούς τόνους.

Η δέσμευση, που επαναλήφθηκε πολλές φορές από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ότι έχει δώσει δείγματα γραφής για την αντίδρασή του, όπως το 2014, δημιουργούν μια κοινή βάση, ωστόσο φαίνεται ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει πρόσφορο έδαφος για αποχώρηση από τις συνομιλίες, λόγω του φόβου απόδοσης ευθυνών, όπως ακριβώς πήγε να γίνει με την προσχηματική αποχώρηση από το τραπέζι του διαλόγου για δύο μήνες του Μουσταφά Ακιντζί.