ΕΓΓΡΑΦΟ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ

Διόλου κλειστό δεν πρέπει να θεωρείται το ζήτημα των 4 ελευθεριών για τους Τούρκους υπηκόους. Ανησυχίες προκαλούν πρόνοιες της «Λευκής Βίβλου» για Ε.Ε. πολλών ταχυτήτων. Σημείωμα του Υπουργείου Οικονομικών προς το Προεδρικό

«Εύκολα εφαρμόσιμη η παραχώρηση των ελευθεριών από την ΕΕ, μόνο για την Κύπρο, γιατί δεν υπάρχουν φυσικά σύνορα με τη Κοινότητα»

Έσχατο όριο η σύγκλιση Χριστόφια-Ταλάτ, την οποία ο Ακιντζί όμως υιοθετεί αλά καρτ

Δεν μένει με δεμένα τα χέρια το Προεδρικό στο ζήτημα των τεσσάρων ελευθεριών για Τούρκους υπηκόους, που θέτει στο τραπέζι η τ/κ πλευρά και η Άγκυρα. Η οχύρωση πίσω από την Ε.Ε. παρέχει επαρκές πλαίσιο, τουλάχιστον επί του παρόντος, ωστόσο εκφράζονται ανησυχίες ως προς την τελική θέση της Κοινότητας, κυρίως μετά τη δημοσίευση της «Λευκής Βίβλου», που επιτρέπει την ύπαρξη χωρών μελών με διαφορετικές ταχύτητες. Κάτι που αναδεικνύει σε έγγραφό του το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο εστάλη προσφάτως στο Προεδρικό.

Δεδομένης, δε, της θέσης των Βρετανών, που για ίδια συμφέροντα θα ήθελαν ικανοποίηση του τουρκικού αιτήματος, αλλά και της φιλοτουρκικής στάσης γνωστών χωρών της Ε.Ε., σε συνδυασμό με το ισχυρό τουρκικό λόμπι στις Βρυξέλλες, οι ανησυχίες είναι υπαρκτές - ταυτόχρονα όμως και με κατάλληλη προετοιμασία εύκολα αντιμετωπίσιμες. Η δε επιμονή Έιντε να θέτει το ζήτημα υπό τη μορφή «διμερών διευκολύνσεων» στις συναντήσεις του διεθνώς, κινητοποιεί το Προεδρικό που προετοιμάζεται καταλλήλως, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού και το προηγούμενο της σύγκλισης Χριστόφια-Ταλάτ για το ίδιο ζήτημα.

Ανησυχίες απομόνωσης

Η επιστολή του Υπουργείου Οικονομικών προς το διπλωματικό γραφείο του Προέδρου της Δημοκρατίας, τέλη Μαρτίου, ως αποτέλεσμα των συζητήσεων που είχαν γίνει σε ευρεία σύσκεψη αρχές Φεβρουαρίου, αναδεικνύει μία έντονη ανησυχία. Η οποία είναι το εν γένει δικαίωμα απομόνωσης από τον πυρήνα της Ε.Ε. κρατών μελών, όπως αυτό ενισχύεται από τη «Λευκή Βίβλο» για το μέλλον της κοινότητας, που δημοσίευσε ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Και σε περίπτωση που περάσει η άποψη για διμερείς διευκολύνσεις, θα είναι εύκολο αυτές να απομονωθούν στην Κύπρο και να καταστεί η Δημοκρατία μέλος διαφορετικής κατηγορίας.

Αναφέρει συγκεκριμένα το Υπουργείο Οικονομικών: «Ο σοβαρότερος κίνδυνος εστιάζεται στο γεγονός ότι, σε περίπτωση που η Ε.Ε. συγκατατεθεί στην παραχώρηση των τεσσάρων ελευθεριών σε υπηκόους της Τουρκίας, αυτή ΠΕΡΑΝ ΠΑΣΗΣ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑΣ θα περιοριζόταν στην εμβέλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, λόγω του ότι η ΕΕ θα επιδιώξει τον περιορισμό οποιωνδήποτε αρνητικών κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών εξελίξεων στην υπόλοιπη Ευρώπη».

Και συνεχίζει: «Εφόσον η Κύπρος αποτελεί απόμακρο μέρος της ΕΕ χωρίς σύνορα, είναι πρακτικά και εύκολα εφαρμόσιμη η παραχώρηση αυτή - των 4 ελευθεριών μόνο στην εμβέλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή η άποψη για την πιθανή απομόνωση κρατών-μελών, περιλαμβανομένης και της Κύπρου, από τον πυρήνα της Ε.Ε., ενισχύεται και από την παρουσίαση της «Λευκής Βίβλου της ΕΕ για το μέλλον της Ευρώπης» την 1η Μαρτίου 2017, από τον Πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, όπου γίνεται λόγος για μία διαφορετική Ευρώπη, όπου όσοι θέλουν και μπορούν θα προχωρούν με γρηγορότερους ρυθμούς και όσοι δεν θέλουν ή δεν μπορούν θα μένουν πίσω, δηλαδή μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων».

Απαντητική επιχειρηματολογία

Αν και έχει ήδη γίνει γνωστή η επιχειρηματολογία-απάντηση της Λευκωσίας για το εν λόγω θέμα, μέσω και της επιστολής Αναστασιάδη στον Πρόεδρο της Κομισιόν για το εν λόγω ζήτημα, στο έγγραφο του ΥΠΟΙΚ καταγράφονται γλαφυρά οι συνέπειες από ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Και αφορούν, αναφέρεται, στα εξής:
«Θα οδηγήσει σε κατάργηση και ουσιαστικά προσάρτηση της Ομόσπονδης Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία και ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνει δεκτό.

Τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε αναπόφευκτα στον αποκλεισμό της Κυπριακής Δημοκρατίας από την ΕΕ και συγκεκριμένα από την ενιαία αγορά και το Σένγκεν, για περιορισμό της ελεύθερης διακίνησης προϊόντων, υπηρεσιών και υπηκόων της Τουρκίας στην υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτό θα επηρέαζε αναπόφευκτα και την ελεύθερη διακίνηση στην ενιαία αγορά και προϊόντων/υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επίσης, η ελεύθερη διακίνηση και εγκατάσταση Τούρκων πολιτών στο έδαφος της Δημοκρατίας θα αλλοίωνε πλήρως τη δημογραφική σύνθεση του νησιού, επηρεάζοντας τις πολιτισμικές και θρησκευτικές ισορροπίες».

Μονομερής απόρριψη

Τα πιο πάνω δένουν σαν καλοστημένο παζλ και δικαιολογούν την εσχάτως διατυπωθείσα θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, μετά μάλιστα τη συνάντηση με τον ΓΓ του ΟΗΕ, ότι κανένας, συμπεριλαμβάνοντας και την Ε.Ε. (κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία) δεν μπορεί να μας επιβάλει να αποδεχθούμε έναν τέτοιο συμβιβασμό. Το ύφος και οι λέξεις που χρησιμοποίησε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών ότι αναγνωρίζει το έντονο παρασκήνιο, αλλά έχει και την αναγκαία αποφασιστικότητα.

Είχε πει συγκεκριμένα: «Δεν είναι θέμα ούτε του όποιου διαμεσολαβητή, ούτε ακόμη και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν υπάρχει κίνδυνος για τον Ελληνισμό της Κύπρου από την εφαρμογή μιας αξίωσης, που μπορεί να αλλοιώσει τη δημογραφική σύνθεση του πληθυσμού ή να θέσει σε κίνδυνο τον Ελληνισμό, δεν θα υπαγορεύσει κανένας τρίτος είτε την αποδοχή είτε τον συμβιβασμό επ’ αυτού. Επομένως, δεν είναι ανάγκη να ρωτούμε τι λένε οι τρίτοι. Στο τέλος είναι ο κυπριακός Ελληνισμός που θα αποφασίσει μέσα από δημοψήφισμα».

Ασπίδα ο Χριστόφιας;

Τα δεδομένα ως έχουν περιγραφεί καθιστούν σχεδόν βέβαιο ότι το ζήτημα των τεσσάρων ελευθεριών με τον έναν ή άλλον τρόπο θα απασχολήσει τον νέο γύρο συνομιλιών, είτε στο προσκήνιο είτε στο παρασκήνιο. Σε αυτό λοιπόν το πλαίσιο, η «Σημερινή» είναι σε θέση να γνωρίζει ότι η διαπραγματευτική ομάδα δεν έχει κάτσει «κλούβα», κρυβόμενη πίσω από την αν μη τι άλλο ξεκάθαρη θέση της Ε.Ε., όπως τελευταίως έχει επαναληφθεί μετά τη συνάντηση Γιούνκερ-Αναστασιάδη.

Αντίθετα, στο πλαίσιο της προετοιμασίας θέσεων, που ποτέ δεν σταμάτησε, έχει εξεταστεί και με τη βοήθεια νομικών αλλά και εμπλεκομένων την τότε περίοδο, η περιβόητη σύγκλιση της περιόδου των διαπραγματεύσεων Χριστόφια-Ταλάτ -για την οποία η κυβέρνηση της Αριστεράς είχε δεχθεί φοβερή κριτική- ώστε να διαπιστωθεί αν θα μπορούσε να τύχει συζήτησης ή αποδοχής, από τη στιγμή που ο Ακιντζί πλαγίως την επικαλείται.

Με βάση λοιπόν πολύ συγκεκριμένη πληροφόρηση της «Σ», η εν λόγω σύγκλιση θεωρείται επαρκής, αν επιβεβαιωθεί ως έχει (με όρους, προϋποθέσεις και αναλογία) από την τ/κ πλευρά. Ωστόσο, αυτό δεν είναι τόσο απλό όσο ακούγεται, καθώς ο κατοχικός ηγέτης, όπως γνωρίζει η διαπραγματευτική ομάδα, την επικαλείται αντλώντας όμως στοιχεία της αλά καρτ και πιο συγκεκριμένα ενώ λέει ότι το θέμα των 4 ελευθεριών δεν είναι νέο και από την περίοδο 2012 έχει συμφωνηθεί, από την άλλη δεν αποδέχεται ένα σημαντικό στοιχείο της.

Ότι δηλαδή η απόλαυση των τεσσάρων ελευθεριών Τούρκων υπηκόων θα γίνεται με αναλογία 4:1 με τους Έλληνες υπηκόους και συνδυάζεται και με το 4:1 στις υπηκοότητες που έχει ήδη συμφωνηθεί μεταξύ Αναστασιάδη-Ακιντζί, αλλά η τ/κ πλευρά έχει υπαναχωρήσει. Την ίδια ώρα ο κατοχικός ηγέτης, ενώ στο εδαφικό λέει ότι το σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε, άρα ο χάρτης του δεν μπορεί να είναι ο ίδιος, από την άλλη επιλέγει από το απορριφθέν σχέδιο μία πρόνοια για την ειδική μεταχείριση Ελλάδας-Τουρκίας, ξεχνώντας ότι τότε η Κύπρος δεν ήταν μέλος της Ε.Ε.

Αυτούσια η σύγκλιση

Για σκοπούς ρεπορτάζ, καταγράφουμε αυτούσια τη σύγκλιση Χριστόφια-Ταλάτ, που καταγράφεται στο γνωστό έγγραφο Ντάουνερ και η οποία εντάσσεται κάτω από το κεφάλαιο «Αλλοδαποί, Μετανάστευση, Άσυλο και Υπηκοότητα» στη σελίδα 68. Υπό τον υπότιτλο «Τέσσερεις ελευθερίες» αναφέρεται ως σύγκλιση το εξής:

«Η ε/κ πλευρά συμφωνεί επί της αρχής την απόλαυση των τεσσάρων ελευθεριών από Τούρκους υπηκόους. Η ε/κ πλευρά έχει εκφράσει την ανάγκη προδιαβούλευσης για το πιο πάνω θέμα με την Ελλάδα. Και οι δύο ηγέτες θα καλέσουν από κοινού την ΕΕ να αναλάβει πρωτοβουλία για τη διεκπεραίωση της αναγκαίας προεργασίας, για το πώς η Ε.Ε. μπορεί να αποδεχθεί μια τέτοια ρύθμιση. Η έκκληση θα γίνει μέσω της αποστολής καλών υπηρεσιών του ΓΓ των Η.Ε. Αυτή η ρύθμιση θα γίνει με τρόπο που δεν θα αλλοιώνει τη δημογραφική αναλογία μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Το πιο πάνω τελεί υπό την αίρεση κατάληξης σε συμφωνία για τους Τούρκους υπηκόους/εποίκους που θα αποχωρήσουν από τον Βορρά πριν από τη λύση».

Προβληματισμός για αναλογία λόγω «υπηκοοτήτων»

Στον απόηχο του έντονου παρασκηνίου που βρίσκεται σε εξέλιξη για το θέμα των τεσσάρων ελευθεριών της Ε.Ε. για τους Τούρκους υπηκόους, η ε/κ πλευρά, ενόψει και της συνάντησης της Τρίτης, προβληματίζεται έντονα και για τη δημογραφική αλλοίωση που προωθεί ο λεγόμενος «αναπληρωτής πρωθυπουργός» των κατεχομένων Σερντάρ Ντενκτάς, που προανήγγειλε την παραχώρηση λεγόμενης υπηκοότητας σε 7.200 Τούρκους υπηκόους.

Η πράξη-πρόκληση εντείνει το πρόβλημα και διαμορφώνει δεδομένα τα οποία συγκρούονται με συμφωνημένες συγκλίσεις, όπως αυτό της πληθυσμιακής αναλογίας. Δεδομένης, δε, της θέσης Ντενκτάς, ότι οι «υπηκοότητες» ενδέχεται να ανέλθουν στις 27.000 (αριθμό για τον οποίο πίεζε τέλη του 2016 ο Ερντογάν) τότε ο δρόμος των συνομιλιών καθίσταται ακόμη πιο δύσβατος.