ΜΕ ΣΥΓΚΡΑΤΗΜΕΝΗ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΟΖ

Σε συνέντευξη στη «Σημερινή», ο Γιώργος Λακκοτρύπης αναφέρεται στις τελευταίες άκρως ενθαρρυντικές εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας και τις οικονομικές προοπτικές που διανοίγονται στο μέλλον

Σε έξι μήνες, στη Λευκωσία, η επόμενη τετραμερής συνάντηση των Υπουργών Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας

«Θα ήθελα να τονίσω εμφαντικά ότι παρ' όλη την αισιοδοξία για τις προοπτικές της κυπριακής ΑΟΖ και την αποφασιστικότητά μας να προχωρήσουμε με αυτοπεποίθηση στα επόμενα βήματα, θα πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι, έως ότου οι γεωτρήσεις μάς καταδείξουν με ακρίβεια την ύπαρξη ή μη φυσικού αερίου», δηλώνει σε συνέντευξη στη «Σημερινή» ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης.

«Προκηρύσσοντας τον 3ο Γύρο την κατάλληλη στιγμή, αμέσως μετά την ανακάλυψη του αιγυπτιακού κοιτάσματος ‘Ζορ’», αναφέρει ο Υπουργός, «πετύχαμε να προσελκύσουμε στην ΑΟΖ μας κάποιες από τις μεγαλύτερες εταιρείες του τομέα, με τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία, αλλά και σημαντικό οικονομικό βάθος».

Και προσθέτει: «Συμφωνήσαμε, δε, μαζί τους την υλοποίηση ενός πολύ ικανοποιητικού ερευνητικού προγράμματος, βάσει του οποίου θα πραγματοποιηθούν δώδεκα συνολικά γεωτρήσεις στα τεμάχια 6, 8 και 10. Βέβαια, ερευνητικές γεωτρήσεις θα πραγματοποιηθούν επίσης σε ήδη αδειοδοτημένα τεμάχια, αρχής γενομένης από τη γεώτρηση «Ονησίφορος» στο τεμάχιο 11, εντός του ερχόμενου Ιουλίου, από την κοινοπραξία των Total και Eni».

Σε 6 μήνες, στη Λευκωσία

Ο Γιώργος Λακκοκρύπης επισημαίνει στην εφημερίδα μας ότι, μετά και την τετραμερή στο Τελ Αβίβ, η επόμενη συνάντηση των Υπουργών Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας προγραμματίζεται να γίνει στη Λευκωσία, σε περίπου έξι μήνες. «Να τονίσω εδώ ότι το νέο κρίσιμο ορόσημο, στη μεταξύ μας συνεργασία, αφορά στην έναρξη της συζήτησης για τους όρους της διακρατικής συμφωνίας των τεσσάρων χωρών, η οποία και απαιτείται για την κατασκευή του αγωγού EastMed», επισημαίνει.

Ερωτηθείς, πότε θα γίνουν αισθητά στην τσέπη των πολιτών τα οικονομικά οφέλη από την εκμετάλλευση των φυσικών μας πόρων, ο κ. κ. Λακκοτρύπης απάντησε, ότι η εμπορική εκμετάλλευση του φυσικού μας αερίου, που σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα κατατεθειμένα σχέδια των εταιρειών θα αρχίσει μεταξύ του 2020 με 2022, θα αφορά, κυρίως, σε εξαγωγές.

«Σε πρώτη φάση, το φυσικό αέριο στην εγχώρια αγορά προορίζεται να αντικαταστήσει ως καύσιμο το βαρύ μαζούτ στους ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς. Ήδη, οι υφιστάμενοι σταθμοί της ΑΗΚ έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν και με φυσικό αέριο. Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν, πέραν από τις προφανείς θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η προσπάθεια είναι να επέλθει επίσης μείωση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος», είπε ο Υπουργός Ενέργειας, ο οποίος κάνει λόγο και για πολλαπλασιασμό θέσεων εργασίας στο μέλλον. Ακολουθεί αυτούσια η συνέντευξη με τον Γιώργο Λακκοτρύπη.

«Νιώθουμε αισιόδοξοι»

Οι τελευταίες εξελίξεις που σημειώθηκαν στα ενεργειακά της Κύπρου είναι άκρως ενθαρρυντικές. Δημιουργείται όμως και αίσθηση στον κόσμο ότι στο μέλλον το νησί μας θα μετατραπεί σε νέο Ντουμπάι ή Κατάρ της Μεσογείου. Ισχύει κάτι τέτοιο, ή θεωρείτε υπερβολική μια τέτοια προσδοκία;

Είναι πολύ νωρίς για να μιλούμε για κάτι τέτοιο, αφού αυτό που έχει σημασία στο τέλος είναι οι επιβεβαιωμένες ποσότητες υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ μας. Προς αυτήν την κατεύθυνση, λοιπόν, κύριος στόχος μας και κατά τον 3ο Γύρο Αδειοδότησης, ήταν η διασφάλιση τής όσο το δυνατόν πιο διεξοδικής εξερεύνησης της κυπριακής ΑΟΖ, μέσω φιλόδοξων ερευνητικών προγραμμάτων, για εντοπισμό υδρογονανθρακικών αποθεμάτων.

Σαφώς οι εξελίξεις μας επιτρέπουν να νιώθουμε αισιόδοξοι. Προκηρύσσοντας τον 3ο Γύρο την κατάλληλη στιγμή, αμέσως μετά την ανακάλυψη του αιγυπτιακού κοιτάσματος «Ζορ», πετύχαμε να προσελκύσουμε στην ΑΟΖ μας κάποιες από τις μεγαλύτερες εταιρείες του τομέα, με τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία, αλλά και σημαντικό οικονομικό βάθος. Συμφωνήσαμε, δε, μαζί τους την υλοποίηση ενός πολύ ικανοποιητικού ερευνητικού προγράμματος, βάσει του οποίου θα πραγματοποιηθούν δώδεκα συνολικά γεωτρήσεις στα τεμάχια 6, 8 και 10.

Βέβαια, ερευνητικές γεωτρήσεις θα πραγματοποιηθούν επίσης σε ήδη αδειοδοτημένα τεμάχια, αρχής γενομένης από τη γεώτρηση «Ονησίφορος» στο τεμάχιο 11, εντός του ερχόμενου Ιουλίου, από την κοινοπραξία των Total και Eni.

Θα ήθελα να τονίσω, πάντως, εμφαντικά ότι παρ' όλη την αισιοδοξία για τις προοπτικές της ΑΟΖ και την αποφασιστικότητά μας να προχωρήσουμε με αυτοπεποίθηση στα επόμενα βήματα, θα πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι, έως ότου οι γεωτρήσεις μας καταδείξουν με ακρίβεια την ύπαρξη ή μη φυσικού αερίου.

Έργο στρατηγικής προτεραιότητας

Ποια τα επόμενα βήματα για τον αγωγό EastMed σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο, μετά και την τετραμερή στο Ισραήλ;

Στη συνάντηση στο Τελ Αβίβ, με τη συμμετοχή και του Ευρωπαίου Επιτρόπου Κλιματικής Δράσης και Ενέργειας κ. Canete, συμφωνήθηκε η διεξαγωγή τακτικών συναντήσεων τόσο σε τεχνικό όσο και σε υπουργικό επίπεδο. Η επόμενη τετραμερής συνάντηση, μάλιστα, των Υπουργών Ενέργειας Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας, προγραμματίζεται να γίνει στη Λευκωσία σε περίπου έξι μήνες.

Να τονίσω εδώ ότι το νέο κρίσιμο ορόσημο, στη μεταξύ μας συνεργασία, αφορά στην έναρξη της συζήτησης για τους όρους της διακρατικής συμφωνίας των τεσσάρων χωρών, η οποία και απαιτείται για την κατασκευή του αγωγού EastMed.

Κοινή μας θέση είναι ότι ο αγωγός, που θα διασχίζει τις ΑΟΖ του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας και θα καταλήγει στην Ιταλία, είναι έργο στρατηγικής προτεραιότητας για την εξαγωγή προς την Ευρώπη μέρους των αποθεμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Ως εκ τούτου, δεδομένης και της προκαταρκτικής τεχνικής μελέτης (pre-feed), που κατέδειξε ότι ο αγωγός είναι τεχνικά εφικτός και εμπορικά βιώσιμος, έχουμε συμφωνήσει να στηρίξουμε τις προσπάθειες χρηματοδότησης, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, των λεπτομερών, πλέον, μελετών που απαιτούνται (feed).

Το κόστος κατασκευής ενός σταθμού υγροποίησης φτάνει μέχρι και τα 12 δις ευρώ. Από τις τελευταίες επαφές που είχατε με τους ενεργειακούς κολοσσούς, αλλά και με διεθνείς και ευρωπαίους παράγοντες, εμφανίστηκαν πρόθυμοι επενδυτές;

Το τερματικό υγροποίησης, το οποίο έχουμε συμπεριλάβει και στο ρυθμιστικό σχέδιο ανάπτυξης του Ενεργειακού Κέντρου στο Βασιλικό, αποτελεί όντως μια τεράστια επένδυση που, όπως εύστοχα επισημαίνετε, μπορεί να φθάσει να αναλογεί σε μεγάλο ποσοστό του ΑΕΠ της Κύπρου. Είναι, άρα, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο που απαιτείται να είμαστε διπλά και τριπλά προσεκτικοί όσον αφορά στη διασφάλιση της εμπορικής βιωσιμότητας ενός έργου αυτού του μεγέθους, κυρίως για να μην οδηγήσουμε την κυπριακή οικονομία σε νέες περιπέτειες.

Εν πάση περιπτώσει, ενώ η μεγάλη εμπειρία στον τομέα του LNG, κάποιων από τις αδειοδοτημένες εταιρείες στην ΑΟΖ μας, ενδεχομένως να προσδίδει επιπρόσθετη αξία στην επιλογή του τερματικού υγροποίησης, υπάρχουν βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν πριν από την κατάληξη σε επενδυτική απόφαση. Πρωτίστως, χρειάζονται οπωσδήποτε νέες ανακαλύψεις επιβεβαιωμένων ποσοτήτων φυσικού αερίου στην ΑΟΖ μας.

Εμπορική εκμετάλλευση

Το φυσικό αέριο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για εμπορικούς, επενδυτικούς όσο και για οικιακούς σκοπούς. Πότε θα γίνουν αισθητά στην τσέπη των πολιτών τα οικονομικά οφέλη από την εκμετάλλευση των φυσικών μας πόρων;

Πρέπει να διευκρινίσω, αρχικά, ότι η εμπορική εκμετάλλευση του φυσικού μας αερίου, που σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα κατατεθειμένα σχέδια των εταιρειών θα αρχίσει μεταξύ του 2020 με 2022, θα αφορά, κυρίως, σε εξαγωγές. Αυτό είναι δυνατό να επιτυγχάνεται με δύο τρόπους. Ο πρώτος αφορά στις κατάλληλες υποδομές, όπως τους υποθαλάσσιους αγωγούς προς την Ευρώπη, που θα μπορούν να το μεταφέρουν στην αέρια μορφή του σε διάφορα δίκτυα αγωγών φυσικού αερίου. Ο δεύτερος τρόπος έχει να κάνει με την υγροποίησή του -είτε σε τερματικό στην Κύπρο είτε στα τερματικά της Αιγύπτου ή άλλως πως- και τη μεταφορά του με πλοία σε τερματικά αποϋγροποίησης τόσο στην Ασία όσο και στην Ευρώπη.

Ασφαλώς, μέρος του φυσικού αερίου της Δημοκρατίας θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί, επίσης, στην εγχώρια αγορά του νησιού. Σε πρώτη φάση θα αντικαταστήσει ως καύσιμο το βαρύ μαζούτ στους ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς και, σε μεταγενέστερο στάδιο, με την κατασκευή και ολοκλήρωση του εσωτερικού δικτύου αγωγών, θα χρησιμοποιείται ως καύσιμο στη βιομηχανία.

Τα έσοδα από τις πωλήσεις του φυσικού μας αερίου στις αγορές έχει αποφασιστεί ότι θα διοχετεύονται σε Εθνικό Ταμείο Επενδύσεων, οι αποδόσεις του οποίου θα δημιουργούν αποθεματικό που θα αφορά κυρίως στις μελλοντικές γενεές. Το εν λόγω Ταμείο έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί στο μοντέλο του νορβηγικού Sovereign Wealth Fund και, υπενθυμίζω ότι, ο σχετικός Νόμος και οι Κανονισμοί που διέπουν τη λειτουργία του βρίσκονται ενώπιον της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής.

Να αναμένουμε μελλοντικά μείωση της τιμής του ρεύματος και των καυσίμων, με παράλληλη αύξηση των θέσεων εργασίας στην ενεργειακή βιομηχανία;

Όπως εξήγησα και προηγουμένως, σε πρώτη φάση το φυσικό αέριο στην εγχώρια αγορά προορίζεται να αντικαταστήσει ως καύσιμο το βαρύ μαζούτ στους ηλεκτροπαραγωγούς σταθμούς. Ήδη, οι υφιστάμενοι σταθμοί της ΑΗΚ έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν και με φυσικό αέριο. Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν, πέραν από τις προφανείς θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η προσπάθεια είναι να επέλθει επίσης μείωση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Όσον αφορά στις νέες θέσεις εργασίας, είναι σαφές ότι αυτές θα πολλαπλασιάζονται όσο πετυχαίνουμε να αυξάνονται στο νησί και την ΑΟΖ μας, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και στις υποστηρικτικές υπηρεσίες. Μάλιστα, θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο σε περίπτωση ανακαλύψεων και, βεβαίως, εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, γιατί κάτι τέτοιο θα δεσμεύσει πλέον αυτές τις εταιρείες με τη χώρα μας μακροπρόθεσμα. Αυτός, υπογραμμίζω, είναι και ένας από τους βασικούς μας στόχους και θεωρώ ότι οι τελευταίες εξελίξεις, με τις υπογραφές για τον 3ο Γύρο, έχουν θέσει πολύ καλές βάσεις για να γίνει πραγματικότητα.