ΕΙΝΑΙ ΝΩΡΙΣ ΝΑ ΚΡΙΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΠΟΥ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ΟΙ ΝΕΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΗΡΘΑΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Σύμφωνα με τον Χρίστο Πέτρου, θα πρέπει να έχουμε ένα και αδιαίρετο FIR, μια Κεντρική Εποπτική Αρχή Αερομεταφορών και μια Κεντρική Υπηρεσία Αεροναυτιλίας

Η αναδιάρθρωση του Τμήματος Πολιτικής Αεροπορίας είναι επείγουσα

Ο τομέας των αερομεταφορών είναι μεγάλης σημασίας για όλες τις χώρες και αποτελεί ισχυρό εργαλείο κυριαρχίας, οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής συνεργασίας. Για την Κύπρο η σημασία αυτή είναι ακόμη πιο μεγάλη λόγω του ότι η Κύπρος είναι νησί, είναι τουριστικός προορισμός και φιλοδοξεί να γίνει ενεργειακό και επιχειρηματικό κέντρο. Επιπρόσθετα, και σε αντίθεση με άλλες χώρες, οι αερομεταφορές στην Κύπρο έχουν και σοβαρές πολιτικές πτυχές, αφού στα κατεχόμενα λειτουργεί το παράνομο αεροδρόμιο και κέντρο ελέγχου.

Στην Κύπρο δεν έχουμε πολλούς όπως τον κ. Χρίστο Πέτρου με τριάντα χρόνια πείρα στις αερομεταφορές σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, αφού διετέλεσε επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων στο Eurocontrol με έδρα τις Βρυξέλλες, θέση από την οποία είχε την ευκαιρία να συνεργαστεί με τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΕΕ, του ICAO και τις εθνικές Αρχές όλων των 38 κρατών μελών του EurocontroΙ.

Ο κ. Πέτρου, αφότου επέστρεψε στην Κύπρο το 2009, είναι Εκτελεστικός Διευθυντής του «Μεσογειακού Ιδρύματος Ασφάλειας Πτήσεων» και της «Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Επιμορφωτικών και Εκπαιδευτικών Οργανισμών Αεροπορίας», που ιδρύθηκε πρόσφατα στην Κύπρο.

Κύριε Πέτρου, ποιες κατά την άποψή σας είναι οι κυριότερες προκλήσεις του τομέα των αερομεταφορών στην Κύπρο;

Να ξεκαθαρίσουμε ότι όταν λέμε αερομεταφορές, εννοούμε το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας (ΤΠΑ), τις αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια, ως επίσης και τις παρεμφερείς δραστηριότητες όπως αεροπορική εκπαίδευση, επενδύσεις, έρευνα, περιφερειακή συνεργασία κ.λπ.

Το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας έχει δύο βασικούς ρόλους: ο πρώτος ρόλος αφορά την εποπτεία των αεροδρομίων και των αεροπορικών εταιρειών όσον αφορά την ασφάλεια, την επιχειρησιακή κατάσταση και την αδειοδότηση, και ο δεύτερος την παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας στο FIR Λευκωσίας.

Όσον αφορά το πρώτο, αν και επιτελείται υπό τις συνθήκες ένα ικανοποιητικό έργο, θα μπορούσε να βελτιωθεί με την πρόσληψη επιπρόσθετου προσωπικού, που να εξυπηρετεί καλύτερα τις αεροπορικές εταιρείες και να προσφέρει κίνητρα σε νέες εταιρείες που επιθυμούν να εγγραφούν στην Κύπρο.

Σχετικά με το δεύτερο, δηλαδή τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, αν και η Κύπρος διαθέτει άριστους επαγγελματίες, οι επιδόσεις όσον αφορά καθυστερήσεις δεν ήταν και τόσο ικανοποιητικές για αρκετά χρόνια, αν και το 2016 έχουν βελτιωθεί σημαντικά. Επίσης η τεχνική υποδομή όσον αφορά ραντάρ, σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και άλλα βοηθήματα, αν και ικανοποιητικά, χρήζουν πάντοτε βελτίωσης.

Οι φτωχές επιδόσεις που παρατηρήθηκαν αναφορικά τις καθυστερήσεις οφείλονται κυρίως στο πεπαλαιωμένο θεσμικό πλαίσιο του Τμήματος Πολιτικής Αεροπορίας, το οποίο δεν επιτρέπει ευελιξία, μακροπρόθεσμο προγραμματισμό και ικανοποίηση των πραγματικών αναγκών σε προσωπικό και τεχνολογική υποδομή.

Το 2006, με δική μου προτροπή προς τον τότε Πρόεδρο, το Υπουργικό Συμβούλιο πήρε απόφαση για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου του Τμήματος Πολιτικής Αεροπορίας, στη βάση του μοντέλου που υπάρχει στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Αν και στα αρχικά στάδια το έργο προχώρησε σε μεγάλο βαθμό, δυστυχώς υπήρξαν σοβαρές καθυστερήσεις για διάφορους αχρείαστους λόγους, με κυριότερο το πάγωμα της πρωτοβουλίας από την προηγούμενη Κυβέρνηση. Η προσπάθεια επανήλθε στο προσκήνιο από την παρούσα Κυβέρνηση και βρίσκεται τώρα στο τελικό στάδιο, αναμένοντας έγκριση του σχετικού νομοσχεδίου από τη Βουλή.

Όσον αφορά τα αεροδρόμιά μας και τις νέες αεροπορικές εταιρείες, ποια είναι η εκτίμησή σας;

Για τα αεροδρόμιά μας δεν μπορώ παρά να εκφέρω θετικά σχόλια. Επιχειρησιακά, οργανωτικά και από πλευράς ασφάλειας είναι σε πολύ καλή κατάσταση και δεν έχουν τίποτε να ζηλέψουν από τα υπόλοιπα αεροδρόμια της Ευρώπης. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο που όλο και περισσότερες αεροπορικές εταιρείες τα χρησιμοποιούν και ο αριθμός επιβατών αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.

Σχετικά με τις νέες αεροπορικές εταιρείες που είναι τώρα εγγεγραμμένες στην Κύπρο, αν και άρχισαν με καλούς οιωνούς, είναι ακόμη νωρίς να προβλέψει κανείς την εξέλιξή τους. Ο ανταγωνισμός μεταξύ αεροπορικών εταιρειών είναι τόσο μεγάλος και δεδομένης της φιλελευθεροποίησης των αερομεταφορών στην ΕΕ, θα πρέπει κανείς να περιμένει 1-2 χρόνια για να εκτιμήσει την κατάστασή τους.

Τόσο εσείς όσο και κρατικοί αξιωματούχοι αναφέρεστε συχνά στους κινδύνους στην ασφάλεια πτήσεων, ως αποτέλεσμα των ενεργειών της Τουρκίας και του ψευδοκράτους.

Όπως είναι γνωστό, η Τουρκία δεν συνεργάζεται με το Κέντρο Ελέγχου Πτήσεων Λευκωσίας, όπως προβλέπεται από τους σχετικούς Κανονισμούς του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) και της ΕΕ. Επιπρόσθετα, το παράνομο κέντρο ελέγχου στα κατεχόμενα παρεμβαίνει στις πτήσεις που χρησιμοποιούν το FIR Λευκωσίας.

Η κατάσταση αυτή, ως επίσης και η λειτουργία του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου και οι συνεχείς παραβιάσεις του FIR Λευκωσίας από την τουρκική πολεμική αεροπορία, αναπόφευκτα δημιουργούν προβλήματα στην ασφάλεια πτήσεων. Τα προβλήματα αυτά αναγνωρίζονται από την Κυβέρνησή μας, που προβαίνει πολύ συχνά σε παραστάσεις εκεί που πρέπει. Απασχολούν επίσης και τους αρμόδιους διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς.

Ως ένα σημαντικό θέμα, οι αερομεταφορές σίγουρα αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στις συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού.

Πολύ σωστά αναφέρατε ότι οι αερομεταφορές είναι πράγματι ένα σοβαρό θέμα και ανάλογα με το ποιες διευθετήσεις θα συμφωνηθούν σε τυχόν επίλυση του Κυπριακού, δυνητικά θα υπάρξουν σοβαρές επιπτώσεις.

Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι οι διευθετήσεις που θα συμφωνηθούν δεν αφορούν μόνο τις δύο κοινότητες, αλλά και τους αρμόδιους Διεθνείς Οργανισμούς, οι οποίοι έχουν αυστηρούς κανονισμούς που πρέπει να εφαρμόζονται από όλα τα κράτη.

Δεν πρέπει επίσης να αγνοείται το γεγονός ότι η Τουρκία πάντοτε εποφθαλμιούσε μέρος του κυπριακού FIR και ότι υπέγραψε τρία πρωτόκολλα συνεργασίας με το ψευδοκράτος όσον αφορά τις αερομεταφορές, και ιδιαίτερα τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. Επομένως, κατά κάποιον τρόπο, το θέμα των αερομεταφορών αποτελεί μέρος των διεθνών πτυχών του Κυπριακού και όχι μόνο το κεφάλαιο της διακυβέρνησης.

Όσον αφορά το θέμα των αερομεταφορών στις συνομιλίες, πιστεύω ότι δεν θα ήταν σοφό να μπούμε σε λεπτομέρειες. Εκείνο που θα μπορούσα να πω, είναι ποιες διευθετήσεις θα ήταν σωστό να συμφωνηθούν και οι οποίες, πιστεύω, είναι και οι θέσεις της δικής μας πλευράς, αλλά και των αρμοδίων διεθνών οργανισμών.

Αυτές θα πρέπει να συνάδουν με συγκεκριμένες αρχές όπως: τη διεθνή νομιμότητα, την κυριαρχία και ενότητα του κράτους, τη λειτουργικότητα και την ασφάλεια πτήσεων. Τούτο σημαίνει: ένα και αδιαίρετο FIR, μια Κεντρική Εποπτική Αρχή Αερομεταφορών και μια Κεντρική Υπηρεσία Αεροναυτιλίας.

Οτιδήποτε έξω από αυτά τα πλαίσια όχι μόνο δεν θα λειτουργήσει, αλλά δεν θα γίνει αποδεκτό από τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς.

Πέστε μας λίγα λόγια για το «Μεσογειακό Ίδρυμα Ασφάλειας Πτήσεων τού οποίου προΐσταστε και στην πραγματικότητα ιδρύσατε.

Το «Μεσογειακό Ίδρυμα Ασφάλειας Πτήσεων» ιδρύθηκε πριν από εφτά χρόνια στην Κύπρο, παρά τις έντονες προσπάθειες της Τουρκίας να το αποτρέψει.

Έκτοτε και με τη στήριξη της Κυβέρνησης, οργανώσαμε ένα μεγάλο αριθμό διεθνών και περιφερειακών συνεδρίων, με συμμετοχή εκατοντάδων παραγόντων από πολλές χώρες και διεθνείς οργανισμούς, τον ΓΓ του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας, τον ΓΔ του Eurocontrol με τους οποίους διατηρούμε άριστες φιλικές σχέσεις.

Επιπρόσθετα, οργανώσαμε σειρά σεμιναρίων για τα επαγγέλματα στις αερομεταφορές, ως επίσης και σεμινάρια για την αεροφοβία. Επίσης υπογράψαμε μνημόνια συνεργασίας με αρκετούς οργανισμούς.

Θα πρέπει επίσης να προσθέσω, ότι πολύ πρόσφατα και σε συνεργασία με άλλους ευρωπαϊκούς οργανισμούς, δημιουργήσαμε στην Κύπρο την «Ομοσπονδία Επιμορφωτικών και Εκπαιδευτικών Οργανισμών για Αεροπορία - ΕΑΤΕΟ», που δυνητικά θα έχει ως μέλη όλα τα ευρωπαϊκά επιμορφωτικά κέντρα και πανεπιστήμια που ασχολούνται με τις αερομεταφορές.

Θα ήθελα να δηλώσω ότι σωστά κάνουμε να επικρίνουμε τυχόν αδυναμίες στις αερομεταφορές και σε άλλους τομείς στην Κύπρο, γιατί τούτο βοηθά στη βελτίωση και στη σωστή μεταρρύθμιση. Από την άλλη, όμως, δεν πρέπει να ξεχνούμε πού ήμασταν το 1974 όταν, μετά την Τουρκική Εισβολή, καταστράφηκαν ολοκληρωτικά το αεροδρόμιό μας, το Κέντρο Ελέγχου, ο εθνικός μας αερομεταφορέας και γενικά όλη η αεροπορική υποδομή, και να κάνουμε μια σύγκριση με το πού είμαστε σήμερα: δύο σύγχρονα αεροδρόμια που τα χρησιμοποιούν πέραν των 80 αεροπορικών εταιρειών, προηγμένα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και ραντάρ, και τουλάχιστον τρεις κυπριακές αεροπορικές εταιρείες.

Επιπρόσθετα, και ίσως το πλέον σημαντικό, να μην ξεχνούμε ότι παρά τις προσπάθειες της Τουρκίας, καταφέραμε να αποτρέψουμε τη νομιμοποίηση του παράνομου αεροδρομίου και κέντρου ελέγχου, και την απώλεια μέρους του κυπριακού FIR, κάτι που θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στην επίλυση του Κυπριακού και την εθνική κυριαρχία μας.