Εν μέσω έντονου προβληματισμού γίνεται σήμερα η προσπάθεια για επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ του Προέδρου Αναστασιάδη και του κατοχικού ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί, στο πλαίσιο του περιβόητου δείπνου που οργανώνει ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε. Στο Ρινγκ αυτής της εβδομάδας φιλοξενούμε τον βουλευτή του ΔΗΣΥ Ανδρέα Κυπριανού και τη βουλευτή του ΔΗΚΟ Χριστιάνα Ερωτοκρίτου.

Ερωτήσεις

1) Πώς μπορεί να γίνει εφικτή η ομαλή επανέναρξη των συνομιλιών όταν η τ/κ πλευρά ζητά εκ προοιμίου οπισθοχώρηση των θέσεων της ε/κ πλευράς (εκ περιτροπής, εγγυήσεις, παραμονή στρατού);

2) Είναι εφικτή η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μέσα στους επόμενους δυο μήνες όπως δηλώνει ο Ακιντζί και ελπίζει ο κ. Έιντε;

3) Τι θα πρέπει να πράξει ο Πρόεδρος σε ενδεχόμενη πρόκληση των Τούρκων στην κυπριακή ΑΟΖ κατά τη διάρκεια των επερχόμενων γεωτρήσεων;

Ανδρέας Κυπριανού
Βουλευτής ΔΗΣΥ

1) Αυτό το οποίο σήμερα έχουμε ενώπιόν μας είναι το κοινωνικό δείπνο, που θα γίνει με πρωτοβουλία του ΟΗΕ μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Μουσταφά Ακιντζί. Τα πράγματα είναι εξαιρετικά δύσκολα και δεν αφήνουν ιδιαίτερα περιθώρια αισιοδοξίας, γιατί η τουρκική πλευρά φαίνεται να υπαναχωρεί από τις συγκλίσεις που είχαν επιτευχθεί, προσπαθεί να θέσει νέα απαράδεκτα θέματα στο τραπέζι, όπως οι τέσσερεις ευρωπαϊκές βασικές ελευθερίες για τους Τούρκους υπηκόους, αλλά μετά από δύο σχεδόν χρόνια διαπραγματεύσεων προσπαθεί να θέσει στο τραπέζι τη συζήτηση ΜΟΕ. Από την άλλη βλέπουμε έναν παροξυσμό προκλήσεων από τουρκικής πλευράς, ο οποίος δυναμιτίζει το κλίμα στην προσπάθεια επανέναρξης ουσιαστικού διαλόγου.

Η δική μας πλευρά με καθαρότητα, εντιμότητα, αξιοπιστία και αξιοπρέπεια δηλώνει πάντα έτοιμη για τη συνέχιση μιας ειλικρινούς προσπάθειας με στόχο την επίτευξη συνολικής λύσης, όμως αυτό δεν εξαρτάται από εμάς, αλλά κυρίως από την πολιτική βούληση της Τουρκίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι για να υπάρξει κατάληξη σε συμφωνία, η οποία θα τεθεί ενώπιον του λαού, αυτή θα πρέπει να ικανοποιεί τις εύλογες ανησυχίες του, κυρίως σε θέματα διάρκειας, λειτουργικότητας και βιωσιμότητας της λύσης.

2) Με βάση τα δεδομένα τα οποία υπάρχουν, όχι. Ο κ. Ακιντζί αντί να προσπαθεί ανεπιτυχώς να θέσει χρονοδιαγράμματα, καλό θα ήταν να γνωρίζει ότι με τις απαράδεκτες και μαξιμαλιστικές του θέσεις για τουρκικές εγγυήσεις, παραμονή στρατευμάτων, τεσσάρων ευρωπαϊκών ελευθεριών για τους Τούρκους υπηκόους, αλλά και με την υπαναχώρησή του από τις συγκλίσεις που είχαν επιτευχθεί, βάζει ο ίδιος ανυπέρβλητα προβλήματα στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης.
Πολλοί θεωρούν ότι η σκλήρυνση των τουρκικών θέσεων τους τελευταίους μήνες αλλά και η αποχώρηση του Μουσταφά Ακιντζί από την τράπεζα των διαπραγματεύσεων έχουν να κάνουν με την προσπάθεια της συνταγματικής αλλαγής στην Τουρκία στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου. Το πώς θα πολιτευθεί η τουρκική ηγεσία, ανάλογα και με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Τουρκία, δεν μπορεί κανένας να το προβλέψει και όποιος τολμήσει περπατά σε τεντωμένο σχοινί, αλλά εμείς οφείλουμε, και αυτό γίνεται, να εξετάζουμε όλα τα πιθανά σενάρια και να προετοιμαζόμαστε κατάλληλα.

3) Η προσπάθεια του Νίκου Αναστασιάδη για επανένωση και απελευθέρωση του τόπου μέσω διαπραγματεύσεων δεν έχει αφήσει σε καμία περίπτωση την Κύπρο ανοχύρωτη στις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις και απειλές. Είναι καλά γνωστό ότι, παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, η Κυπριακή Δημοκρατία ενδυνάμωνε στρατηγικές συμμαχίες, ενίσχυσε την αμυντική διπλωματία, αλλά και προχώρησε στον τρίτο γύρο αδειοδότησης φέρνοντας πετρελαϊκούς κολοσσούς στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου και δημιουργώντας στρατηγική σύγκλισης συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την ίδια στιγμή, μέσα από τη σοβαρή, υπεύθυνη και αξιόπιστη πολιτική της Κυβέρνησης και του Ν. Αναστασιάδη, κεφαλαιοποιεί τον ρόλο της Κύπρου ως χώρας σταθερότητας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά ταυτόχρονα με βάση τις ίδιες στρατηγικές συμμαχίες και της Ελλάδας ως χώρας σταθερότητας στα Βαλκάνια. Η Κύπρος είναι πολιτικά, στρατηγικά και συμμαχικά οχυρωμένη και θεωρώ ότι η Τουρκία θα διαπράξει σφάλμα τεραστίων διαστάσεων αν επιχειρήσει αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε μια τέτοια περίπτωση όμως δεν θα είναι αντιμέτωπη μόνο με την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και με τους συμμάχους μας και τα στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.

Χριστιάνα Ερωτοκρίτου
Βουλευτής ΔΗΚΟ

1) Αυτές οι απαιτήσεις της τ/κ πλευράς απλώς καθιστούν ανέφικτη την ομαλή επανέναρξη των συνομιλιών. Ούτως ή άλλως, αν πρόκειται να αποδεχτούμε αυτές τις κατοχικές απαιτήσεις, δεν χρειάζονται διαπραγματεύσεις. Απλώς χρειάζεται η συναίνεσή μας. Ελπίζουμε ότι ουδείς Ε/κ διαπραγματευτής διανοείται να αποδεχτεί ή να συζητήσει αυτές τις απαιτήσεις. Δυστυχώς, όμως, η τ/κ πλευρά, χειραγωγώντας τη διαδικασία, κερδίζει επί της ουσίας του Κυπριακού. Χρησιμοποιώντας τη διαδικασία τους τελευταίους μήνες, η τ/κ και η τουρκική πλευρά έχουν πετύχει την πενταμερή, τον αποκλεισμό των πέντε μονίμων μελών του ΣΑ από τις διαπραγματεύσεις, την άνευ κόστους επιμονή τους για μη συζήτηση του εδαφικού και την επιβολή της θέσης τους στις αποφάσεις της Βουλής της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυτές οι «επιτυχίες» της τ/κ και τουρκικής πλευράς ενθαρρύνουν την πρόταξη περαιτέρω απαιτήσεων όπως αυτές που αναφέρετε στην ερώτησή σας. Ουσιαστική επανέναρξη των συνομιλιών, που θα έχουν προοπτική επιτυχίας, μπορεί να επιτευχθεί μόνον όταν η Τουρκία εισπράττει κόστος για την άτεγκτη στάση της. Δυστυχώς, όμως, αντί να διεκδικούμε για την Κύπρο και να δημιουργούμε κόστος για την Τουρκία, την επιβραβεύουμε, όπως ήταν και πρόσφατα η στάση μας που τηρήσαμε στο αίτημά της για αναβάθμιση της Τελωνειακής της Σύνδεσης με την Ε.Ε.

2) Ο στόχος πρέπει να είναι η επιτυχής κατάληξη των διαπραγματεύσεων σε μία λύση που θα είναι λειτουργική και βιώσιμη και θα απαλλάσσει την Κύπρο και τον λαό της από το μακρύ χέρι της Τουρκίας, ώστε να έχει και ελπίδες ότι ο λαός θα την εγκρίνει στο δημοψήφισμα. Ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων χωρίς προοπτική να εγκρίνει ο λαός το προϊόν της διαπραγμάτευσης θα είναι ολέθριο λάθος. Ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με κατάληξη σε αδιέξοδο επίσης δεν μπορεί να μας αφήνει ικανοποιημένους.

Συνεπώς για μας, σημασία έχει ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα και όχι τα χρονοδιαγράμματα που διακαώς και διαχρονικά θέτει η τ/κ και η τουρκική πλευρά. Αν κάποιοι επιθυμούν να τελειώνουν με το Κυπριακό σύντομα, τότε καλό θα ήταν να στραφούν προς την Τουρκία και να της καταστήσουν σαφές ότι πρέπει να αλλάξει τη στάση της. Διαφορετικά, ενόσω συντηρεί την κατοχή και το Κυπριακό θα βρίσκει μπροστά της, και κόστος θα πληρώνει για τη στάση της αυτή, αλλά και η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα βυθιστεί περαιτέρω στον απόλυτο έλεγχο της Τουρκίας, καθιστώντας την μαριονέτα στα χέρια του Ερντογάν.

3) Προληπτικά θα πρέπει να ενεργήσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Πρωτίστως να καταστήσει σαφές ότι η οποιαδήποτε πρόκληση δεν θα αναστείλει, καθυστερήσει ή αναβάλει τις γεωτρήσεις, όπως δυστυχώς συνέβη στο παρελθόν. Να θυμίσω ότι στο παρελθόν η παρουσία της Ρωσίας λειτούργησε υποστηρικτικά προς την πραγματοποίηση γεώτρησης. Η σχέση με χώρες όπως η Ρωσία θα έπρεπε και πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού. Ταυτόχρονα θα πρέπει να προειδοποιήσουμε ότι μία τέτοια παράνομη και προκλητική ενέργεια θα φέρει επιπτώσεις άμεσες στην οποιαδήποτε πορεία ή σχέση, οικονομική ή άλλη, έχει η Τουρκία ή προσδοκά να συνάψει με την Ε.Ε. Το κλίμα και το έδαφος για συμμαχίες αυτήν τη στιγμή είναι θετικό και έπρεπε ήδη να είχαμε κάμει την προεργασία μας από πριν.