Ο ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΟΥΣΚ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕ ΧΘΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ

Εάν η Μεγάλη Βρετανία τηρήσει όλες τις δεσμεύσεις που θ' αναλάβει έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε και μόνο τότε θα τεθεί επί τάπητος η μελλοντική σχέση των δύο πλευρών, ξεκαθαρίζει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Αμοιβαία διάθεση εποικοδομητικής προσέγγισης των διαπραγματεύσεων για έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση διακρίνει το Λονδίνο στην πρώτη του αντίδραση μετά τις ανακοινώσεις Τουσκ

Τις κατευθυντήριες γραμμές της διαπραγμάτευσης για το Brexit παρουσίασε χθες ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, 48 ώρες -όπως άλλωστε είχε δεσμευτεί- μετά την ενεργοποίηση του Άρθρου 50 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κείμενο εννέα σελίδων αποτελεί στην ουσία «μαστίγιο και καρότο» για τη Μεγάλη Βρετανία.

Σύμφωνα με το προσχέδιο των διαπραγματεύσεων που θα εγκρίνουν οι «27» ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων της Ε.Ε. στη Σύνοδο της 29ης Απριλίου αποκλείεται η κατ’ επιλογήν και τομεακή συμμετοχή της Βρετανίας στην κοινή αγορά, παρά μόνο εάν οι Βρετανοί τηρήσουν τις ίδιες δεσμεύσεις συμμετοχής με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, ειδικά σε ό,τι αφορά τις λεγόμενες τέσσερεις ελευθερίες. Όπως διευκρινίζεται, ταυτόχρονα, η διαπραγμάτευση με το Ηνωμένο Βασίλειο θα γίνει σε δύο διαφορετικές φάσεις, όπου πρώτα θα οριστούν οι κανόνες αποχώρησης και μετά η μελλοντική σχέση με την Ε.Ε.

Οι κατευθυντήριες γραμμές

Βάσει των όσων αναφέρονται στο κείμενο, σκοπός των διαπραγματεύσεων είναι να διευθετηθούν οι υποχρεώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου που απορρέουν από τη συμμετοχή του στην Ε.Ε. και να παρασχεθούν εγγυήσεις σε πολίτες και βιομηχανίες ως προς το καθεστώς και τις συνέπειες που θα έχουν, όταν η αποχώρηση τεθεί σε ισχύ. Ειδικότερα, στην παράγραφο 8 του σχετικού κειμένου του Συμβουλίου οι «27» ζητούν όπως το καθεστώς Ευρωπαίων και Βρετανών που ζουν ο ένας στο έδαφος του άλλου να οριστεί με αμοιβαίες διασφαλίσεις και εγγυήσεις.

Στη συνέχεια, να προσδιοριστεί το καθεστώς σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, η συμμετοχή τους σε ευρωπαϊκά προγράμματα, η διευθέτηση των οικονομικών υποχρεώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Ε.Ε., η αποχώρηση των ευρωπαϊκών οργάνων και οργανισμών από τη Βρετανία, η αποφυγή ενός σκληρού συνόρου μεταξύ Αγγλίας και Ιρλανδίας και η ρύθμιση του καθεστώτος των πολιτών που ζουν στο έδαφος των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο. Για τη δικαιοδοσία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η Ε.Ε. διευκρινίζει ότι αυτή παραμένει όσο η Βρετανία συνεχίζει να είναι μέλος, ενώ θα πρέπει να οριστούν επιπλέον μεταβατικές διατάξεις και για το μέλλον.

Η μελλοντική σχέση

Σε σχέση με τη μελλοντική σχέση Βρετανών και Ευρωπαίων, αυτή μπορεί να συζητηθεί μόνο όταν ξεκαθαρίσουν όλα τα παραπάνω και δεσμεύονται να προσφέρουν στενή συνεργασία σε πολλούς τομείς από πιθανή συμμετοχή στην κοινή αγορά μέχρι και θεματική συνεργασία, όπως για παράδειγμα τη φορολογία και την τρομοκρατία.

Υπενθυμίζεται πως με την προχθεσινή επιστολή της προς τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Βρετανίδα Πρωθυπουργός Τερέζα Μέι ζητούσε επισήμως με την επιστολή ενεργοποίησης της διαδικασίας του Άρθρου 50 να διεξαχθούν παράλληλα οι διαπραγματεύσεις για τους όρους και τις τεχνικές λεπτομέρειες του Brexit με τις διαπραγματεύσεις για τη νέα εμπορική σχέση.

Το αίτημα αυτό, όμως, απορρίφθηκε αμέσως από τη Γερμανίδα Καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ και τον Γάλλο Πρόεδρο, Φρανσουά Ολάντ, οι οποίοι διεμήνυσαν ότι πρώτα πρέπει να συμφωνηθούν οι όροι του διαζυγίου και έπειτα να αρχίσουν οι συνομιλίες για το μέλλον. Ως εκ τούτου, το προσχέδιο των κατευθυντήριων γραμμών προτείνει οι συνομιλίες για τη νέα εμπορική σχέση να είναι μέρος μίας «σταδιακής προσέγγισης», που θα απαιτεί επαρκή πρόοδο επί των όρων του Brexit.

Κομμένα τα παζάρια

Σε συνέντευξη Τύπου από τη Μάλτα, μερικά λεπτά μετά την ανακοίνωση των κατευθυντηρίων γραμμών, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Τουσκ ξεκαθάρισε ότι η παράλληλη έναρξη των διαπραγματεύσεων για τους δύο σκοπούς, όπως έχουν ζητήσει οι Βρετανοί, «δεν θα συμβεί». Ως προς το τι θα συνιστά «επαρκή πρόοδο», ο κ. Τουσκ και ο Πρωθυπουργός της Μάλτας Τζόσεφ Μάσκατ διευκρίνισαν ότι αυτό θα κριθεί αποκλειστικά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Ο κ. Τουσκ εξέφρασε την ελπίδα ότι πρόοδος θα έχει συντελεστεί έως το φθινόπωρο. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως ιδιαίτερη σημασία ως προς αυτό αποδίδουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στη συμφωνία επί των χρημάτων που θα πρέπει να καταβάλει η Βρετανία πριν από την έξοδό της, έναντι μελλοντικών υποχρεώσεων που έχει αναλάβει.

Σημειώνεται, εξάλλου, πως, όπως ανέφερε και ο κ. Τουσκ, οι «27» δεν θα επιδιώξουν μία τιμωρητική συμφωνία για τη Βρετανία. «Το Brexit είναι αρκετή τιμωρία από μόνο του», υπέδειξε και ανακοίνωσε ότι θα επισκεφθεί την Βρετανίδα Πρωθυπουργό πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των «27».

Ικανοποίηση από Λονδίνο

Τα όσα ανακοινώθηκαν από την Μάλτα αφήνουν ευχαριστημένο το Λονδίνο, το οποίο διακρίνει αμοιβαία διάθεση εποικοδομητικής προσέγγισης των διαπραγματεύσεων για το Brexit. Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ, σχολιάζοντας τις κατευθυντήριες γραμμές της Ε.Ε., είπε: «Πρόκειται για σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών και προσβλέπουμε στην έναρξη των διαπραγματεύσεων όταν αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές θα έχουν επισήμως συμφωνηθεί από τα 27 κράτη μέλη.

Είναι σαφές ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν να προσεγγίσουν αυτές τις συνομιλίες εποικοδομητικά και όπως είπε αυτή την εβδομάδα η Πρωθυπουργός, επιθυμούν να διασφαλίσουν μία βαθιά και ειδική συνεργασία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ε.Ε.», είπε ο εκπρόσωπος. Καλή θέληση για μια νέα ειδική συνεργασία μεταξύ Βρετανίας και Ε.Ε. διαπιστώνει και ο Υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον.

«Νομίζω ότι τώρα πραγματικά προχωρούμε μπροστά. Υπάρχει πολλή καλή θέληση, πολλή προθυμία να επιτευχθεί αυτό που η Πρωθυπουργός έχει πει ότι θέλει να πετύχει, δηλαδή μία ομαλή μετάβαση και μία βαθιά και ειδική συνεργασία μεταξύ μία δυνατής Ε.Ε. και μιας δυνατής Βρετανίας», δήλωσε ο κ. Τζόνσον.

Η αντίπερα όχθη

Σε διαφορετικό μήκος κύματος και επικριτική για τη βρετανική κυβέρνηση ήταν, ωστόσο, η πρώτη αντίδραση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών. «Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές δείχνουν τη δύναμη της Ε.Ε. σε αυτές τις διαπραγματεύσεις και την επιπολαιότητα της κυβέρνησης που έχει απομονωθεί από τους Ευρωπαίους εταίρους. Οι όροι είναι ξεκάθαροι: όχι συμφωνία ανά τομέα, όχι διμερείς διαπραγματεύσεις, όχι νέα εμπορική συμφωνία μέχρι να συμφωνηθούν οι όροι αποχώρησης από την Ε.Ε.», αναφέρει ανακοίνωση του κόμματος.

Την ίδια ώρα, οι πρώτες αντιδράσεις Βρετανών σχολιαστών κάνουν λόγο για «καρότο και μαστίγιο». Επισημαίνουν ότι η βρετανική κυβέρνηση θα καλωσορίσει την προσφορά για έναρξη των συνομιλιών για τη μελλοντική εμπορική σχέση εντός της διετίας, αλλά από την άλλη πλευρά θα αισθανθεί πίεση να αποδεχθεί αιτήματα των Ευρωπαίων ώστε να επιτευχθεί η «επαρκής πρόοδος» στις συνομιλίες για το διαζύγιο που ζητά ο Ντόναλντ Τουσκ.

Σημειώνεται επίσης ότι οι όροι για τη συμφωνία επί μίας μεταβατικής περιόδου μετά το Brexit θα είναι δύσκολο να γίνουν δεκτοί από τους ευρωσκεπτικιστές.

Θέλει ανεξαρτησία η Σκοτία

Σε μία άλλη εξέλιξη, χθες επιδόθηκε στη Βρετανίδα Πρωθυπουργό η επιστολή της Πρώτης Υπουργού της τοπικής κυβέρνησης της Σκοτίας Νίκολα Στέρτζιον, με την οποία το Λονδίνο καλείται να επιτρέψει την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτητοποίηση της Σκοτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο. «Σε αυτές τις πολύ αλλαγμένες συνθήκες ο λαός της Σκοτίας πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιλέξει το μέλλον του», σημειώνει η επιστολή σε μιαν αναφορά στην ψήφο υπέρ του Brexit, η οποία δεν βρήκε σύμφωνο το 62% των Σκοτσέζων.

«Εν συντομία, να ασκήσουμε το δικαίωμά μας στην αυτοδιάθεση», προσθέτει η ηγέτιδα του Εθνικού Κόμματος Σκοτίας (SNP). Ταυτόχρονα, η κ. Στέρτζιον σημειώνει ότι η στιγμή για την έναρξη της διαδικασίας για το δημοψήφισμα είναι κατάλληλη, ώστε αυτό να διεξαχθεί μεταξύ του Οκτωβρίου του 2018, όταν θεωρητικά θα έχουν συμφωνηθεί οι όροι του Brexit και της άνοιξης του 2019, λίγο πριν υλοποιηθεί το Brexit. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως η Τερέζα Μέι έχει ήδη απορρίψει το αίτημα διαμηνύοντας ότι «τώρα δεν είναι η ώρα», με τις διαπραγματεύσεις για την έξοδο από την Ε.Ε. σε εξέλιξη.

Μ. Κιντ: «Να προστατεύσουμε το σήμερα»

Εν τω μεταξύ, ο Ύπατος Αρμοστής της Βρετανίας στην Κύπρο Μάθιου Κιντ τόνισε χθες πως το Ηνωμένο Βασίλειο πιστεύει ότι το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για την έξοδο της χώρας από την Ε.Ε., σε σχέση με την Κύπρο, θα πρέπει να προστατεύει αυτό που υπάρχει σήμερα, το οποίο τόσο η Βρετανία όσο και η Κύπρος αλλά και τα υπόλοιπα κράτη μέλη αξιολογούν ως σημαντικό.

Επιπλέον, διεμήνυσε ότι η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. αλλά όχι την Ευρώπη σημαίνει επίσης ότι το Λονδίνο θα συνεχίσει να εκτιμά, ίσως περισσότερο, τις διμερείς του σχέσεις με κράτη μέλη. «Από τη δική μου την πλευρά εδώ στην Κύπρο, γνωρίζουμε ότι οι διαπραγματεύσεις είναι πολύ σημαντικές για την Κύπρο λόγω των στενών σχέσεων που υπάρχουν, σε ό,τι αφορά την οικονομία, τον τουρισμό αλλά επίσης και θέματα παιδείας καθώς και τη διαμονή πολιτών των δύο χωρών σε Βρετανία και Κύπρο», είπε στο ΚΥΠΕ, όταν κλήθηκε να παρουσιάσει τη θέση του Λονδίνου για το Brexit σε σχέση με την Κύπρο.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, εξήγησε, «θα επιθυμεί να εργαστεί με την Κύπρο στο πλαίσιο των διαπραγματευτικών του θέσεων, και των διαπραγματεύσεων με τους ‘27’ γιατί πιστεύουμε ότι το αποτέλεσμα μπορεί και θα πρέπει να είναι τέτοιο που θα προστατεύει αυτό που έχουμε σήμερα, το οποίο είναι σημαντικό και για εμάς και για τους ‘27’», επεσήμανε, εξηγώντας ότι αυτό το αποτέλεσμα θα μπορεί να αποτυπωθεί σε ένα είδος μιας νέας βαθιάς ειδικής εταιρικής σχέσης που δεν υπάρχει σήμερα πουθενά στον κόσμο μεταξύ οποιασδήποτε ομάδας χωρών αλλά που θα μπορεί να αναπτυχθεί ανάμεσα στους «28», αφού όλοι ξεκινούμε με τόσα πολλά κοινά στοιχεία που θα θέλουμε να προστατεύσουμε και να αναπτύξουμε.