«ΞΙΝΟ» ΤΟ ΑΠΟΨΙΝΟ ΜΕΝΟΥ, ΓΕΜΑΤΟ ΥΠΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ, ΕΚΒΙΑΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

Συνομιλίες άνευ προϋποθέσεων και επαναβεβαίωση των μέχρι τώρα συγκλίσεων περιλαμβάνει το καλάθι των «θέλω» του Αναστασιάδη

Στο τραπέζι που έστησαν τα Ηνωμένα Έθνη, στο εγκαταλελειμμένο λόγω Τούρκου εισβολέα ξενοδοχείο του Λήδρα Πάλας, το οποίο μετέτρεψαν σε αρχηγείο τους, θα αποφασιστεί το μέλλον του Κυπριακού. Εκεί όπου απόψε Πρόεδρος Αναστασιάδης και Μουσταφά Ακιντζί θα βρεθούν συνδαιτυμόνες σε άλλο ένα περιβόητο δείπνο, υπό τον μόνιμο πλέον οικοδεσπότη Έιντε. Με τη διαφορά ότι το μενού αυτής της συνάντησης δεν θα είναι ελαφρύ, αλλά βαρύ και δυσκολοχώνευτο και λόγω κλίματος τον τελευταίο ένα και πλέον μήνα, αλλά και λόγω ουσίας, η οποία στιγματίζεται από μια πρωτοφανή στρεψοδικία της τ/κ πλευράς. Εξ ου και διπλωμάτης με πείρα έλεγε στη «Σημερινή» ότι είναι ένα δείπνο, στο οποίο θα πρέπει να ξεσκονίσουμε την «αλφαβήτα» του Κυπριακού.

Διαδικασία και ουσία

Οι συνδαιτυμόνες μεταβαίνουν απόψε στο Λήδρα Πάλας με πολύ διαφορετικές ατζέντες. Και σίγουρα με πολύ διαφορετικές στοχεύσεις, που δύσκολα θα βρουν σημείο επαφής, το οποίο να λειτουργήσει και ως συνδετικός κρίκος για μια νέα αναβαθμισμένη προοπτική.

Μουσταφά Ακιντζί:
Πρώτιστο μέλημά του η διαδικασία και τα χρονοδιαγράμματα όπως ο ίδιος τα ερμηνεύει και τα θέτει, ωσάν να υπάρχουν. Έχοντας στην προμετωπίδα του τη γνωστή θέση ότι οι συνομιλίες δεν πρέπει να είναι ανοικτού τέλους και να διαρκέσουν επ’ άπειρον, φιλοδοξεί και ευελπιστεί έστω και τώρα να καθορίσει έναν έστω άτυπο οδικό χάρτη που, κατά τις δηλώσεις του, θα περιλαμβάνει ουσιώδεις διαπραγματεύσεις εντός Απριλίου και Μαΐου για οριστική κατάληξη.

Παράλληλα, θα επιχειρήσει να θέσει εκ νέου τα προαπαιτούμενά του για να προχωρήσει η διαδικασία σε εδαφικό και ασφάλεια, πρώτον για την αποτελεσματική συμμετοχή και δεύτερον για τις τέσσερις ελευθερίες, κάνοντας τη «δουλειά» της Άγκυρας. Έσχατη, βέβαια, επιδίωξη, η οποία αποκρούεται μετά βδελυγμίας από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, είναι να διασυνδέσει το δείπνο με αποφάσεις για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης για την Παιδεία, ώστε να δικαιολογήσει την απαράδεκτη αντίδρασή του σε ένα ήσσονος σημασίας γεγονός και τη συνακόλουθη αποχώρησή του από τις συνομιλίες.

Πρόεδρος Αναστασιάδης:
Ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη η γραμμή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Πρώτον, να πραγματοποιηθούν συνομιλίες άνευ όρων και προϋποθέσεων. Δεύτερον, ο διάλογος να συνεχιστεί απ' εκεί που έμεινε (ως απάντηση στην τουρκοκυπριακή στρεψοδικία που αναλύεται δίπλα). Τρίτον, να αφαιρεθούν από το τραπέζι τα όποια ζητήματα δεν έχουν να κάνουν με την ουσία του Κυπριακού και με το συμφέρον του συνόλου των Κυπρίων, Ε/κ και Τ/κ (αίτημα για 4 ελευθερίες Ε.Ε). Και σίγουρα διεξαγωγή του διαλόγου χωρίς αυτός να εγκλωβίζεται είτε σε φυσικά είτε σε τεχνητά χρονοδιαγράμματα, με την υπόμνηση ότι ο χρόνος δεν είναι πρόβλημα αν υπάρξει διαφοροποίηση απαράδεκτων θέσεων που δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές.

Έσπεν Μπαρθ Έιντε:
Στο περιορισμένο περιθώριο κινήσεών του ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε θεωρείται δεδομένο ότι θα επιχειρήσει, έστω διά της πλαγίας, να αναβαθμίσει, είτε φανερά είτε συγκεκαλυμμένα, τον ρόλο που διαδραματίζει. Αναζητεί δικαίωμα κατάθεσης ιδεών ως τροφή για σκέψη στα σημεία εκείνα όπου ο διάλογος έχει εξαντληθεί, χωρίς να υπάρχει περιθώριο συμβιβασμού. Έχει στη φαρέτρα του και τη δημόσια εκφρασθείσα θέση του ΑΚΕΛ για non - paper που δεν θα υφίστανται αν δεν γίνουν αμοιβαίως αποδεκτά, ωστόσο η αποδοχή ενός τέτοιου ρόλου από την ε/κ πλευρά θεωρείται απομακρυσμένη. Αξίζει απλώς να σημειωθεί ότι, μετά την παρουσία του στις Βρυξέλλες ως κομιστή της τουρκικής αξίωσης για τις 4 ελευθερίες, δέχθηκε διπλωματικώς επίπληξη από στενό συνεργάτη του Προέδρου Αναστασιάδη.

Πριν ή μετά…
Ένα από τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα είναι το πότε θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις επί της ουσίας, από τη στιγμή που υπάρχουν στον ορίζοντα δύο εμπόδια, όπως αυτά θεωρούνται από την κάθε πλευρά. Το θέμα της πρότασης νόμου ΔΗΣΥ για τα περί Ενωτικού Δημοψηφίσματος και από την άλλη το κομβικής σημασίας τουρκικό δημοψήφισμα για τις συνταγματικές αλλαγές. Και μπορεί από τη μια ο Μουσταφά Ακιντζί να δηλώνει πως είναι έτοιμος για συνομιλίες ακόμη και πριν από το δημοψήφισμα, φτάνει, λέει, να «διορθωθεί το λάθος», από την άλλη, όμως, είναι σαφές ότι η Λευκωσία δεν θέλει με τίποτα να δικαιώσει την παραπλανητική ρητορική του. Ως εκ τούτου, πιθανότερο είναι οι διαπραγματεύσεις, και λόγω Πάσχα, να αρχίσουν μετά το τουρκικό δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου.

Μέσες άκρες οι αναμενόμενες αποφάσεις του δείπνου ενδέχεται να κινηθούν στους εξής πυλώνες:

* Εκατέρωθεν δεσμεύσεις και επανάληψη της βάσης λύσης του Κυπριακού που θα είναι διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, που θα βάζει στο περιθώριο τις φωνές που ακούστηκαν για δήθεν πολιτικές ένωσης κ.λπ.

* Οδηγίες προς τους διαπραγματευτές των δύο κοινοτήτων Αντρέα Μαυρογιάννη και Οζντίλ Ναμί να καταλήξουν σε ένα κοινό τρίπτυχο, το οποίο θα αποτυπώνει αμοιβαία τις συγκλίσεις, μικρές διαφωνίες και τεράστιες διαφορές σε όλα τα κεφάλαια.

* Συζήτηση από τους διαπραγματευτές και οριστικοποίηση ενός συγκεκριμένου πλάνου συναντήσεων με καθορισμένη μεθοδολογία για την κάθε μία συνάντηση που θα ασχολείται με τα ουσιώδη και σημαντικά και όχι τα επιμέρους.

* Έναρξη ουσιωδών διαπραγματεύσεων, οι οποίες, αν αποδώσουν το προσδοκώμενο, θα ανοίξουν τον δρόμο για συνέχιση της διάσκεψης για την Κύπρο που είχε διακοπεί στη Γενεύη.

Τα τουμπάρουν όλα

Στον απόηχο των αιτιάσεων που έψαξαν και δημιούργησαν Τουρκία και τ/κ ηγεσία για να διακόψουν τις συνομιλίες, προχώρησαν και στο «τουμπάρισμα» σχεδόν του συνόλου τού μέχρι σήμερα παραχθέντος έργου στις διαπραγματεύσεις. Εξ ου και ένας από τους στόχους του Προέδρου της Δημοκρατίας στην αποψινή, κοινωνικού περιεχομένου συνάντηση, είναι να διασφαλίσει ότι το παραχθέν έργο και συγκλίσεις παραμένουν και δεν θα υπάρξει επανάληψη διαπραγματεύσεων με πισωγύρισμα.

Η τηλεόραση του «Σίγμα» και η «Σημερινή» αποκάλυψαν μια πρωτοφανή οριζόντια στρεψοδικία της τουρκοκυπριακής πλευράς σε σειρά συγκλίσεων, μερικές εκ των οποίων μπορούν να ερμηνευθούν και ως οι θεμέλιοί της επιδιωκόμενης λύσης. Συγκεκριμένα, σε σχετικό έγγραφο -εσωτερικό σημείωμα- (που στηρίζεται στην ανταλλαγή σχολίων με την τ/κ πλευρά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου), που ετοίμασε το γραφείο του Ε/κ διαπραγματευτή για ενημέρωση της διαπραγματευτικής ομάδας και του Προέδρου της Δημοκρατίας με τους Συμβούλους του, καταγγέλλονται, μεταξύ άλλων, όχι μόνο η υπαναχώρηση από σημαντικές συγκλίσεις όπως είναι:

* το domicile (δικαίωμα ελεύθερης εγκατάστασης των Ε/κ προσφύγων που οι περιοχές τους δεν θα εμπίπτουν σε εδαφική αναπροσαρμογή),

* η διατήρηση πληθυσμιακής αναλογίας 4:1 (αναζητούν τρόπους μέσω των αδειών εργασίας να διαταράξουν τις ισορροπίες),

* ο τρόπος διαχείρισης των υπό επιστροφή περιουσιών, δηλαδή να μη διαφέρει από τον τρόπο διαχείρισης των περιουσιών που θα παραμείνουν υπό τ/κ διοίκηση, άρα ο χρήστης να έχει πρώτο δικαίωμα.

Ταυτόχρονα καταγγέλλεται και η ξεκάθαρη και επικίνδυνη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ των δύο κοινοτήτων στα σημεία εκείνα όπου υπάρχουν διαφορές, όπως πχ:

* στο significant improvement (σημαντική βελτίωση περιουσιών),

* το emotional link (συναισθηματικός δεσμός), αλλά και

* το effective participation (αποτελεσματική συμμετοχή στα όργανα λήψης αποφάσεων).

Πέραν, δε, των προαναφερθέντων, η τ/κ πλευρά, σχολιάζοντας το τρίπτυχο που διαβιβάστηκε από την ε/κ πλευρά, άνευ μάλιστα δεσμεύσεως, όπως αναφέρει στα σχετικά email, παρουσιάζεται συγκεκαλυμμένα μεν, ορατά δε να θέτει εκβιαστικά τελεσίγραφα για ικανοποίηση σειράς θέσεών της ώστε να υπάρξει κίνηση (αγορά ελπίδας) στο θέμα της ασφάλειας. Οι θέσεις που ζητούν εκ των προτέρων ικανοποίηση είναι:

* Αποτελεσματική συμμετοχή στα όργανα λήψης αποφάσεων (συγκεκαλυμμένα βέτο).

* Ειδική ρύθμιση στο θέμα των 4 ελευθεριών για εξίσωση Ελλήνων - Τούρκων.

* Αποδοχή της εκ περιτροπής Προεδρίας.

* Αποδοχή του τ/κ χάρτη στο εδαφικό, που μειώνει στο ελάχιστο την επιστροφή προσφύγων.

* Διαχείριση περιουσιών που θα επιστρέψουν με το ίδιο καθεστώς που θα ισχύει για τις περιουσίες που δεν θα επιστρέψουν.