ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΚΤ ΜΑΡΙΟ ΝΤΡΑΓΚΙ ΜΕ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

Με πυξίδα το εμπιστευτικό υπόμνημα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο διέρρευσε και δημοσιοποιήθηκε πέρυσι το καλοκαίρι, οι βουλευτές θα ρωτήσουν τον κεντρικό τραπεζίτη της ΕΕ για το κούρεμα και την πώληση των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα

Σίγουρα έχουν πολλά να πουν ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι και οι Κύπριοι βουλευτές, όταν θα συναντηθούν νωρίς το καλοκαίρι στη Βουλή των Αντιπροσώπων, μετά την αποδοχή προσκλήσεως που του έγινε από τον Πρόεδρο της Βουλής, Δημήτρη Συλλούρη, για να επισκεφθεί το νησί μας.

«Η προεργασία για την επίσκεψη έχει ήδη γίνει», είπε στην εφημερίδα μας ο Πρόεδρος της Βουλής, «και τώρα συζητούμε τον χρόνο, κατά τον οποίο ο κεντρικός τραπεζίτης της ΕΕ θα έρθει στη χώρα μας».

Σε συσκέψεις των αρχηγών η προετοιμασία

Πληροφορίες μας αναφέρουν ότι η επίσκεψη τοποθετείται μέσα στο πρώτο εξάμηνο φέτος και πιο συγκεκριμένα τον ερχόμενο Ιούνιο. Τα της επισκέψεως συζητήθηκαν ήδη σε συσκέψεις των αρχηγών των κομμάτων με τον Πρόεδρο της Βουλής, ενώ η συζήτηση θα συνεχισθεί και σε επόμενες συνεδρίες. Προσπάθεια είναι να διευθετηθούν τα πάντα με τρόπο άψογο και να προσεχθεί και η τελευταία λεπτομέρεια για την επίσκεψη.

Βουλευτές με τους οποίους η εφημερίδα μας επικοινώνησε, εξέφρασαν ιδιαίτερη ικανοποίηση για την επίσκεψη, αφού θα έχουν την ευκαιρία να τα πουν τετ α τετ με τον κεντρικό τραπεζίτη και να ζητήσουν απαντήσεις σε ερωτήματα, τα οποία αιωρούνται εδώ και πέραν των τριών χρόνων, για τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κύπρο και ιδιαιτέρως για το κούρεμα των καταθέσεων, αλλά και για τη συνεχή ενίσχυση της πρώην Λαϊκής Τράπεζας με έκτακτη ρευστότητα (ELA), τη στιγμή που η τράπεζα δεν ήταν σε θέση να αποπληρώσει τις οφειλές της.

Τα θέματα που μας πόνεσαν πολύ

Αρκετοί βουλευτές θεωρούν ότι η περίοδος προσφέρεται, για να συζητηθούν θέματα, τα οποία «πόνεσαν πολύ» την Κύπρο.

«Τώρα που η πολλή σκόνη έχει κάτσει», είπαν χαρακτηριστικά στη «Σ», «θεωρούμε ότι είναι πιο εύκολο να έχουμε τις απαντήσεις, τις οποίες πάντα ζητούσαμε, αλλά δεν παίρναμε. Τρία χρόνια μετά και με τις εμπειρίες που έχουμε αποκτήσει, αλλά και τις πληροφορίες που έχουμε πάρει στο μεταξύ για όλα όσα έγιναν στις δύο συνεδρίες του Γιούρογκρουπ, τον θλιβερό Μάρτη του 2013, έχουμε περισσότερη "σοφία" να απαιτήσουμε απαντήσεις, οι οποίες θα ξεκαθαρίσουν το τοπίο έστω και τώρα».

Οι ίδιες πηγές προσέθεσαν πως θα ζητήσουν από τον Μάριο Ντράγκι να σχολιάσει όσα αποκαλύπτονται και σε υπόμνημα/σημείωμα της ίδιας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ημερομηνίας 27/1/2013, σύμφωνα με το οποίο δύο σημαντικά για τη χώρα μας γεγονότα ήταν γνωστά σε πολλούς πολύ πριν πέσουν σαν κεραμίδα στο κεφάλι μας: το κούρεμα των καταθέσεων και η «πώληση» των κυπριακών τραπεζών που δραστηριοποιούντο στην Ελλάδα. Και για τα δύο υπήρχαν σενάρια και οδικός χάρτης από την ΕΚΤ αν όχι και αποφάσεις, πολλούς μήνες πριν εμείς νοιώσουμε στο πετσί μας τι ακριβώς σήμαιναν.

Το υπόμνημα των αξιωματούχων της ΕΚΤ

Το υπόμνημα φέρει τον τίτλο «Ο διαχωρισμός των καταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα», έχει συνταχθεί από τέσσερεις αξιωματούχους της ΕΚΤ και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια πώς ακριβώς θα γινόταν η πώληση των καταστημάτων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα. Αυτό και μόνο καταρρίπτει και τον μύθο ότι η πώληση έγινε άρον άρον υπό την πίεση του χρόνου, επειδή ήταν μια απόφαση της τελευταίας στιγμής.

Όλοι θυμόμαστε ότι περίπου οι τρεις τράπεζες στην Κύπρο δεν είχαν καν ερωτηθεί αν ήθελαν να πουλήσουν τα καταστήματά τους στην Ελλάδα. Απλώς τούς ανακοινώθηκε ότι έπρεπε να πουλήσουν ό,τι είχαν εκεί. Όπως αφέθηκε τότε να νοηθεί, η απόφαση είχε ληφθεί υπό το βάρος των γεγονότων του Μαρτίου του 2013. Το υπόμνημα, όμως, της ΕΚΤ άλλα λέει: «Ο σχεδιασμός είχε γίνει μήνες πριν κι εγκρίθηκε από την ΕΚΤ επίσης μήνες πριν».

Ο σχεδιασμός για το κούρεμα έγινε το καλοκαίρι του 2012

Πέραν, όμως, από τα προσχεδιασθέντα για την πώληση των τραπεζών έναντι πινακίου φακής, πώληση η οποία οδήγησε τους Κύπριους καταθέτες και ευρύτερα την κυπριακή οικονομία σε απώλειες δισεκατομμυρίων, από το υπόμνημα φαίνεται ότι και ο σχεδιασμός για το κούρεμα των καταθέσεων είχε γίνει πολύ πριν και συγκεκριμένα από το καλοκαίρι του 2012. Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που είχε κατατεθεί τότε στη Βουλή νομοσχέδιο για την ενοποίηση των τραπεζικών ιδρυμάτων που ουσιαστικά πρότεινε το νομικό πλαίσιο για το bail in, τη διάσωση με ίδια μέσα, το κούρεμα, δηλαδή, όπως συνηθίσαμε να το λέμε.

Τετελεσμένο γεγονός

Στο υπόμνημα, το οποίο βασικά γράφτηκε για να αναλυθεί το αποτέλεσμα της πώλησης των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα, γίνεται αναφορά στο bail in στην Κύπρο ως τετελεσμένο, περίπου, γεγονός. Αναφέρεται, για παράδειγμα, ότι οι τρεις κυπριακές τράπεζες στην Ελλάδα έχουν («είχαν» τότε) καταθέσεις ύψους πέραν των 6 δισεκατομμυρίων ευρώ, από τα οποία τα 3,7 δις δεν είναι («ήταν») εξασφαλισμένα και άρα υπόκεινται σε κούρεμα (bail in), αν αυτό εφαρμοσθεί στις μητρικές τους στην Κύπρο.

Για να αποτραπούν εκροές στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το υπόμνημα, ο στόχος της πώλησης των κυπριακών τραπεζών ήταν η αποτροπή εκροών καταθέσεων από την Ελλάδα σε περίπτωση χρεοκοπίας της Λαϊκής Τράπεζας ή εφαρμογής bail in. Επί λέξει αναφέρονται τα εξής:

«Ο στόχος που επιδιώκεται με τον προτεινόμενο διαχωρισμό είναι η αποτροπή εκροών καταθέσεων στην Ελλάδα σε περίπτωση (i) χρεοκοπίας της CPB CY, ή (ii) ενός bail-in των καταθετών στην CBP CY. Ο κίνδυνος ότι το bail in των καταθέσεων στην Ελλάδα θα μπορούσε να επεκταθεί στις εγχώριες ελληνικές τράπεζες και να προκαλέσει εκροές καταθέσεων είναι υψηλός.. Ο διαχωρισμός των τραπεζικών δραστηριοτήτων της Λαϊκής Τράπεζας στην Ελλάδα (από τη Λαϊκή στην Κύπρο) είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην εύθραυστη τραπεζική αγορά στην Ελλάδα».

Η δημοσιοποίηση

Να θυμίσουμε ότι το υπόμνημα απεκάλυψε δημοσίως πέρυσι το καλοκαίρι ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αθανάσιος Ορφανίδης στη διάρκεια της παρουσίασης της έκδοσης του Κέντρου Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος, «The Cyprus Bail In: Policy Lessons from the Cyprus Economic Crisis». Εκτός, όμως, από την αποκάλυψη του σημειώματος, ο Αθανάσιος Ορφανίδης είχε τονίσει με έμφαση ότι το κούρεμα καταθέσεων μπορούσε άνετα να αποφευχθεί, ενώ αίσθηση προκάλεσε και μια έκφραση που χρησιμοποίησε, πολύ έξω από το λεκτικό, στο οποίο μας έχει συνηθίσει να ακούμε από τα χείλη του. Χαρακτήρισε όσα έγιναν στην Κύπρο σε σχέση με το κούρεμα, «κομπίνα», ενώ απαντώντας σε ερώτηση από παριστάμενο, όπως φάνηκε πολύ καλό γνώστη των πραγμάτων, μίλησε για «καθαρή υπόθεση απάτης».

Συγκεκριμένα όταν ρωτήθηκε, αν με βάση τα όσα αναφέρονται στο υπόμνημα της ΕΚΤ μπορεί οποιοσδήποτε κουρεμένος καταθέτης να προσφύγει στη δικαιοσύνη απαιτώντας αποζημιώσεις λόγω εξαπάτησης, ο κ. Ορφανίδης απάντησε επί λέξει:

«Με βάση το αμερικανικό δίκαιο όλα όσα έγιναν τότε στην Κύπρο συνιστούν μια καθαρή υπόθεση απάτης. Με βάση το αγγλικό δίκαιο δεν μπορώ να απαντήσω, γιατί δεν είμαι νομικός».

*Υπενθυμίζεται ότι ο Μάριο Ντράγκι βρέθηκε στην Κύπρο τον Μάρτιο του 2015, όταν η χώρα μας επελέγη για την τακτική μηνιαία συνεδρία του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Είχε τότε συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με τη διοικητή της Κεντρικής Χρυστάλλα Γιωρκάτζη, καθώς και με άλλους αξιωματούχους της Κυπριακής Δημοκρατίας.