ΚΙΝΗΣΕΙΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2018

Πολύ είναι το νερό που έχει τρέξει ήδη στο αυλάκι των Προεδρικών, παρά τα περί αντιθέτου λεγόμενα

Ανήκεστος παρουσιάζεται ο κατακερματισμός του ενδιάμεσου χώρου, πάρα την προσωρινή σύμπλευση στο εθνικό θέμα

Μόνο πρόωρη δεν είναι η συζήτηση για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, αφού, πίσω από κλειστές πολιτικές και κομματικές πόρτες, έχουν ήδη δρομολογηθεί σε σημαντικό βαθμό οι διεργασίες, με όλα σχεδόν τα κόμματα να βρίσκονται σε φάση είτε λήψης οριστικών αποφάσεων είτε υλοποίησης ειλημμένων σχεδιασμών. Οι ζυμώσεις αναπτύσσονται σε πολλαπλά επίπεδα, ενώ η υπό διαμόρφωση εικόνα της προεδρικής εκλογής προοιωνίζεται σημαντικές μετατοπίσεις του πολιτικού σκηνικού, κατά την πορεία προς και μετά τον Φεβρουάριο 2018.

Από πλευράς Κυβέρνησης, παρότι, δημοσία, επιχειρείται να εμπεδωθεί το μήνυμα ότι τα προέχοντα αυτήν τη στιγμή είναι η επιτυχής διαχείριση του Κυπριακού, η επίταση της μετάβασης της οικονομίας έξω από τον επιτηρησιακό κλοιό και η μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, εν τούτοις, θεωρείται δεδομένο ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, εκτός «απροόπτου», θα διεκδικήσει επανεκλογή του στις προεδρικές εκλογές του 2018.

Κι αυτό το «απρόοπτο» αφορά ενδεχόμενη αποκήρυξη της πολιτικής του σ’ ένα πιθανό δημοψήφισμα για λύση του Κυπριακού, καθώς, εν τοιαύτη περιπτώσει, ο Νίκος Αναστασιάδης, εκ των πραγμάτων, δεν θα έχει άλλη επιλογή, από το να γράψει, εκεί, τον επίλογο της πλούσιας και πολύχρονης πολιτικής καριέρας του.

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές καλά γνωρίζουσες τους προβληματισμούς του Προέδρου, η «γνήσια επιθυμία του για λύση δεν σημαίνει και την αποδοχή οιασδήποτε λύσης, η οποία να είναι εθνικά επιβλαβής και η οποία δεν πρόκειται να περάσει από τη βάσανο της κρίσης του κυπριακού λαού, σ’ ένα ενδεχόμενο δημοψήφισμα». Άλλως ειπείν, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης «δεν πρόκειται να ρισκάρει ούτε το μέλλον του τόπου ούτε τη δική του πολιτική καριέρα, εάν δεν είναι πλήρως πεπεισμένος ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για λύση του Κυπριακού θα είναι εθνικά ωφέλιμη και θα γίνει αποδεκτή από την πλειοψηφία του λαού».

Εδώ ανοίγουν οι άλλοι δύο δρόμοι για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προς τις προεδρικές εκλογές: Είτε να απευθυνθεί στον κυπριακό λαό έχοντας ανά χείρας μια πατριωτική απόρριψη μιας ασύμφορης λύσης, συνοδευόμενη με το επιχείρημα ότι ο ίδιος, με τους χειρισμούς του, έφερε πιο κοντά από ποτέ το Κυπριακό κοντά σε συμφωνία λύσης, αλλά, λόγω των απαράδεκτων αξιώσεων της άλλης πλευράς, η προσπάθεια δεν τελεσφόρησε, είτε να πορευθεί προς την κάλπη του 2018 «νικητής και δικαιωμένος» από ένα ενδεχόμενο δημοψήφισμα και με «τρόπαιο» τη λύση του κυπριακού προβλήματος, έπειτα από δεκαετίες αποτυχιών.

Το ΑΚΕΛ

Στο ΑΚΕΛ, απώτερος στρατηγικός στόχος είναι «η αποτροπή δεύτερης συνεχόμενης προεδρικής θητείας του ΔΗΣΥ», καθώς, όπως εκτιμούν οι επιτελείς της Εζεκία Παπαϊωάννου, μια ενδεχόμενη επανεκλογή του Νίκου Αναστασιάδη στην Προεδρία της Δημοκρατίας θα επιτείνει τον «πολιτικό απομονωτισμό» του κόμματος, δυσχεραίνοντας, ακόμα περισσότερο, τη δύσκολη, εκ των πραγμάτων, προσπάθεια ανάκαμψης και επανασυσπείρωσής του.

Εκτιμήσεις που εντάσσουν στη γενικότερη εξίσωση των μελλοντικών προοπτικών του κόμματος της κυπριακής αριστεράς τη σοβαρή εκλογική αποτυχία των Βουλευτικών του περασμένου Μαΐου, αλλά και τα μονίμως λιμνάζοντα απόνερα της αριστερής διακυβέρνησης 2008-2013. Τα οποία, σύμφωνα με τις αναλύσεις της Εζεκία Παπαϊωάννου για τα αίτια της εκλογικής ήττας των προεδρικών εκλογών, αποτελούν, σε συνδυασμό με την επιλογή του υποψηφίου του κόμματος, την κύρια αιτία για την απώλεια της εξουσίας. Αυτό, προφανώς, χωρίς εδραίες συμμαχίες με άλλες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί.

Το πρόβλημα, ωστόσο, για το ΑΚΕΛ είναι ότι, παρά το γεγονός πως αποτελεί την κύρια πολιτική δύναμη της αντιπολίτευσης, παρουσιάζει μια εμφανή δυσχέρεια να εξεύρει «προγραμματικού» τύπου συναινέσεις ή συγκλίσεις με τα υπόλοιπα αντιπολιτευόμενα κόμματα, ή έστω με τις κύριες δυνάμεις που συναπαρτίζουν το ενδιάμεσο αντιπολιτευόμενο τόξο, στα μείζονα ζητήματα πολιτικής.

Αφενός στο Κυπριακό, παρά τις όποιες ρητορικές επιφυλάξεις του, αποτελεί, μαζί με τον ΔΗΣΥ, τον κύριο πυλώνα στήριξης της πολιτικής του Προέδρου Αναστασιάδη, ερχόμενο σε κάθετη διαφωνία με τα κόμματα του Κέντρου, αφετέρου, στην οικονομία, δυσχεραίνεται να εξεύρει κοινούς τόπους με τον «κεντρώο νεοφιλελευθερισμό» της κύριας πολιτικής δύναμης του ενδιάμεσου χώρου, του ΔΗΚΟ, ενώ και με τα υπόλοιπα κόμματα εμφανίζεται να έχει κύριες αλλά και δευτερεύουσες ιδεολογικές διαφορές στην προσέγγιση διαφόρων ζητημάτων.

Οι επιλογές

Στο πλαίσιο αυτό, οι εξελίξεις στο εθνικό πρόβλημα, οι οποίες βρίσκονται στο πιο κρίσιμο ίσως σημείο από το 1974 και εντεύθεν, θα αποτελέσουν καθοριστικότατο παράγοντα για τις πολιτικές σταθμίσεις της Εζεκία Παπαϊωάννου, τις αποφάσεις της αλλά και, κυρίως, την πολιτική τελεσφορία αυτών των τελευταίων.

Ο κεντρικός προβληματισμός που αναπτύσσεται αυτήν τη στιγμή στην ανώτατη κομματική πυραμίδα του ΑΚΕΛ διοχετεύεται προς την εξέταση τριών βασικών επιλογών: Πρώτον, να κατέλθει στη διεκδίκηση των προεδρικών εκλογών με μια «καθαρή», τόσο από πολιτική όσο και από ιδεολογική άποψη, πρόταση, διά της υποψηφιότητας του Γενικού Γραμματέα του, γεγονός που θα έστελνε ένα σαφές μήνυμα συσπείρωσης και συνέπειας προς την κομματική βάση (μια επιλογή με σαφή αποβλεπτικότητα δευτέρου γύρου, στο πλαίσιο του οποίου να διενεργηθούν ευρύτερες συνεργασίες), δεύτερον, να επιλέξει την υποστήριξη μιας ισχυρής υποψηφιότητας από τον ενδιάμεσο χώρο, επιδιώκοντας να συζεύξει ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, σε μια ισχυρότερη προοπτική πολιτικής επιτευξιμότητας, και, τρίτον, να προβεί σε επιλογή υποψηφίου με εντονότερα «αριστερά» χαρακτηριστικά, πλην, όμως, όχι κομματικού, που να μπορεί να διασφαλίσει τις προϋποθέσεις μιας ισχυρής κεντροαριστερής πρότασης εξουσίας, αλλά και να εφελκύσει υποστηρίγματα και από τον όμορο κεντρώο χώρο.

Ασφαλώς το ανάπτυγμα των συγκεκριμένων διεργασιών γίνεται υπό το φως και της… επιβαλλόμενης ονοματολογικής συζήτησης, με ονόματα εν δυνάμει υποψηφίων να τίθενται στο τραπέζι του προβληματισμού, τόσο ως προς τη δυνατότητα συνεργασίας όσο και ως προς την εκλόγιμη δυναμική τους.

Ο ενδιάμεσος χώρος

Σύνθετες και πολυεπίπεδες είναι οι ζυμώσεις που συντελούνται στον ευρύτερο ενδιάμεσο χώρο, με στόχο τη διαμόρφωση μιας ισχυρής εναλλακτικής πρότασης εξουσίας, με κύριο άξονα τη συναντίληψη στη στρατηγική διαχείριση του Κυπριακού. Ωστόσο, παρά την εικόνα σύμπλευσης που παρουσίασαν οι δυνάμεις του Κέντρου στις πρόσφατες κρίσιμες εξελίξεις του εθνικού μας θέματος, όπου επιχείρησαν να αρθρώσουν έναν κοινό, κατά το μάλλον ή ήττον, πολιτικό λόγο και να αναλάβουν κοινές στάσεις και δράσεις επ' αυτών των τελευταίων, η προσπάθεια «σύζευξης» ή «ενοποίησης», υπό το πρόσημο μιας ενιαίας εναλλακτικής πρότασης εξουσίας, μόνον εύκολη δεν είναι.

Αντιθέτως, διαφαίνεται να διαπερνάται από διεργασίες αποσυσπείρωσης, λόγω κυρίως των αλληλοσυγκρουόμενων εξουσιαστικών προταγμάτων των ηγεσιών του, σε σχέση με τις Προεδρικές του 2018. Πηγές, καλά γνωρίζουσες τα ραγδαίως συντελούμενα στον ενδιάμεσο χώρο, επισήμαναν στην εφημερίδα μας ότι η προσπάθεια εκλογικής σύμπραξης κάτω από μια κοινή υποψηφιότητα πρέπει να θεωρείται ήδη παρελθόν, υπογραμμίζοντας ότι ο προϊών κατακερματισμός του Κέντρου, που προσωρινώς διεφάνη να αίρεται ενόψει των κρίσιμων εξελίξεων στο εθνικό θέμα, αναδεικνύεται ισχυρότερος έναντι οιουδήποτε «ενοποιητικού» εγχειρήματος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, ήδη, οι δυνάμεις του κεντρώου χώρου φαίνεται να αποδύονται σ’ έναν, ενίοτε συγκαλυμμένο και ενίοτε απροκάλυπτο, πόλεμο φθοράς, προκειμένου να αναλάβουν τον έλεγχο των πολιτικών πρωτοβουλιών και να ενισχύσουν το «συγκριτικό» τους πλεονέκτημα.

«Άξονας» ΔΗΚΟ-ΕΔΕΚ

Κέντρο βάρους των συντελουμένων διεργασιών αποτελεί η διαφαινόμενη σύμπλευση ανάμεσα στις δύο κύριες πολιτικές δυνάμεις του Κέντρου, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ, η οποία τείνει να διαλάβει τόσο στρατηγικά όσο και προγραμματικά χαρακτηριστικά. Σύμφωνα, μάλιστα, με καλά ενημερωμένη πηγή, αυτήν τη στιγμή δεν θα πρέπει να γίνεται λόγος για μιαν απλή σύμπλευση ή συνεργασία των δύο κομμάτων, αλλά για τη σύμπηξη ενός ισχυρού πολιτικού άξονα, με απόβλεψη ακόμη και πέραν της εκλογικής συνεργασίας στις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2018.

Στόχος των δύο κομμάτων, να συμπεριλάβουν σ’ αυτόν όσο το δυνατόν ευρύτερες πολιτικές δυνάμεις κεντρώας αναφοράς, διαμορφώνοντας ένα ισχυρό, εναλλακτικό μπλοκ εξουσίας απέναντι στις δυνάμεις του διπολισμού. Όσον αφορά το όνομα που θα ηγηθεί της κοινής εκλογικής προσπάθειας, τα πάντα παραμένουν ανοικτά, χωρίς να αποκλείεται και μια ισχυρή ηγετική υποψηφιότητα, η οποία θα μπορούσε να αντικατοπτριστεί ακόμα και στο πρόσωπο του Προέδρου του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλου, που φέρεται, ήδη, να σταθμίζει τις προοπτικές μιας ενδεχόμενης προεδρικής διεκδίκησης.

Συμμαχία, Αλληλεγγύη, Οικολόγοι, ΕΛΑΜ

Στην… ενδιάμεση εξίσωση εισέρχονται, ετεροτροπικά, και οι υπόλοιπες δυνάμεις του Κέντρου, που προσώρας διαφαίνεται να προσανατολίζονται είτε προς άλλες επιλογές, είναι να προβαίνουν σε μη αποφασίσιμες, ακόμα, σταθμίσεις. Στη Συμμαχία Πολιτών η υποψηφιότητα του Γιώργου Λιλλήκα πρέπει να θεωρείται δεδομένη, με το Κίνημα να επιχειρεί «ανοίγματα προς διάφορες πλευρές», προτάσσοντας την υποψηφιότητα του Προέδρου του ως μια ισχυρή και τελεσφόρα εκλογική επιλογή, αν στηριχθεί εδραία από ένα ευρύτερο σύνολο δυνάμεων.

Την ίδια ώρα, η Συμμαχία, παρά τις δεδομένες διαφορές στη στρατηγική και στις προσεγγίσεις στο Κυπριακό, επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανό το «φλερτ» με το ΑΚΕΛ, θεωρώντας πως, επί της αρχής, οι προτάσεις που έχουν καταθέσει τα δύο κόμματα στο Εθνικό Συμβούλιο για το εθνικό μας θέμα μπορούν να προσφέρουν τη βάση, για τη σύμπηξη μιας προγραμματικής συνεργασίας. Όπως πληροφορούμαστε, και η Εζεκία Παπαϊωάννου παραμένει ανοικτή στην εξέταση και συζήτηση μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με τον πρώην ΥΠΕΞ, χωρίς η συγκεκριμένη επιλογή να προκρίνεται, αυτήν τη στιγμή, τουλάχιστον, ως περισσότερο πιθανή από άλλες.

Όσον αφορά την Αλληλεγγύη, ναι μεν η κ. Ελένη Θεοχάρους έχει εκφράσει, επανειλημμένως, το ενδιαφέρον της για τις προεδρικές εκλογές του 2018, ακόμη, ωστόσο, δεν έχει ανοίξει οριστικά τα χαρτιά της, αναμένοντας τις εξελίξεις στο εθνικό ζήτημα, αλλά και τις κινήσεις των άλλων πολιτικών δυνάμεων.

Μια περισσότερο εδραία στάση αναμονής τηρούν οι Οικολόγοι, οι οποίοι βολιδοσκοπούνται εκατέρωθεν όσον αφορά την προοπτική συνεργασίας. Θεωρείται, δε, ότι η όποια στάση τους θα προσθέσει την τελική ψηφίδα στο υπό διαμόρφωσιν ψηφιδωτό των συσχετισμών στον ενδιάμεσο χώρο.

Τέλος, δική του, ανεξάρτητη πορεία προς τις προεδρικές εκλογές αναμένεται να ακολουθήσει το ΕΛΑΜ, καθώς, τόσο λόγω ιδεολογίας όσο και θέσεων, «είναι προφανές ότι δεν χωρά ούτε στο ένα ούτε στα άλλα μπλοκ εξουσίας».