Ο «ΠΟΛΥΣ» ΕΣΠΕΝ ΜΠΑΡΘ ΕΪΝΤΕ ΕΧΑΣΕ ΤΟ «ΣΩΣΙΒΙΟ» ΤΟΥ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΟΤΑΝ ΒΙΚΤΟΡΙΑ ΝΟΥΛΑΝΤ

Ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ για το Κυπριακό έμεινε ξεκρέμαστος, καθώς δεν μπόρεσε να κλείσει το ζήτημα πριν από τις 20 Ιανουαρίου, παρά τις προσπάθειές του για «άρον-άρον» δεσμευτική συμφωνία

Αυτοί που έμμεσα διόρισαν τον κ. Έιντε πριν από περίπου 890 μέρες, να κινήσει τα νήματα για λύση του Κυπριακού, με φόντο τα ζητήματα της ενέργειας αλλά και τον αποκλεισμό της Ρωσίας από τη διαπραγμάτευση, δεν είναι πια στις θέσεις τους

Η παροιμία «ο πνιγμένος από τα μαλλιά πιάνεται» ταιριάζει απόλυτα για τον Έσπεν Μπαρθ Έιντε, ο οποίος βρίσκεται σε απόγνωση και καταφεύγει σε οποιοδήποτε μέσο σωτηρίας. Η θέση του είναι επισφαλής, καθώς ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει διαφορετικό σχεδιασμό για τη θητεία του και ο Νορβηγός πολιτικός δεν είναι, όπως φαίνεται μέχρι στιγμής, στα πλάνα του, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν καλά τα πράγματα.

Ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ως πρώην Πρωθυπουργός της Πορτογαλίας με το Σοσιαλιστικό κόμμα και πρώην Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, έχει άλλη πολιτική λογική από τους άχρωμους και άοσμους, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, προκατόχους του. Αυτοί που έμμεσα διόρισαν τον κ. Έιντε πριν από περίπου 890 μέρες, να κινήσει τα νήματα για λύση του Κυπριακού, με φόντο τα ζητήματα της ενέργειας αλλά και τον αποκλεισμό της Ρωσίας από τη διαπραγμάτευση, δεν είναι πια στις θέσεις τους.

Τα άστρα…

Μετά το φιάσκο της Γενεύης, ο κ. Έιντε έκανε μια δραματική και απέλπιδα προσπάθεια να φέρει ένα αποτέλεσμα πριν από τις 20 Ιανουαρίου, με τη συνάντηση των τεχνικών επιτροπών στο Μον Πελεράν, μήπως και γίνει το… θαύμα. Θύμισε τους παίκτες στον ιππόδρομο που έχουν χάσει σχεδόν τα πάντα και πια ποντάρουν χωρίς σκέψη, περιμένοντας τα «άστρα» να ευθυγραμμιστούν. Ακριβώς ένα χρόνο πριν άλλωστε, στις 20 Ιανουαρίου 2016, είχε κάνει την περίφημη δήλωση στο Ρόιτερς: «Αν και τα πράγματα δεν είναι καλά γενικότερα στον κόσμο, για την Κύπρο τα άστρα είναι ευθυγραμμισμένα». Την περασμένη Τετάρτη έβαλε δίπλα του μέχρι και τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας, για να δείξει ότι τον εμπιστεύονται οι πάντες στη Νέα Υόρκη και παράλληλα να διασκεδάσει τις εντυπώσεις που υπάρχουν, ότι ενεργεί με δική του ατζέντα.

Για να είμαστε όμως ειλικρινείς και η πλευρά μας, που σήμερα φωνάζει για τον ρόλο του κ. Έιντε, είχε συναινέσει στον διορισμό του, καθώς τότε θέλαμε να φύγει όσο γίνεται πιο σύντομα ο Αλεξάντερ Ντάουνερ. Και σε αυτή την «άρον-άρον» προσπάθειά του να υπάρξει η υπογραφή μιας «λύσης» ακόλουθος ήταν και η Λευκωσία, παραμονές της αλλαγής κυβέρνησης στις ΗΠΑ και τη βέβαιη συνακόλουθη αλλαγή πολιτικής της χώρας σε πλήθος μεγάλα ζητήματα διεθνούς πολιτικής, του ίδιου του Κυπριακού πιθανότατα μη εξαιρουμένου.

Η Νούλαντ τον βάφτισε

Ο διορισμός του κ. Έιντε στη θέση του Ειδικού Συμβούλου για το Κυπριακό είχε ως «νονά» τη Βικτόρια Νούλαντ. Έκανε λοιπόν τα πάντα πριν χάσει τη θέση της η κ. Νούλαντ και κατ' επέκταση την επιρροή της, να φέρει ένα αποτέλεσμα. Πρωταρχικός του στόχος ήταν μια γρήγορη, πριν από την 20ή Ιανουαρίου, «λύση» πρώτης συμφωνίας, που θα δέσμευε όλες τις πλευρές και ιδίως την κυπριακή. Δεν δίστασε μέχρι και να αναβάλει τη συνάντησή του με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου στην Άγκυρα, και να την πραγματοποιήσει στη Νέα Υόρκη, όταν ενημερώθηκε για τη συνάντηση που θα είχε για το Κυπριακό ο κ. Γκουτέρες με τον Έλληνα ΥΠΕΞ Νίκο Κοτζιά.

Είναι άσχετος ή επικίνδυνος;

Η αλήθεια είναι ότι ένας σύμβουλος και διαμεσολαβητής θα έπρεπε να διακρίνεται από άριστη γνώση του θέματος με το οποίο ασχολείται, και φυσικά να είναι αμερόληπτος, λειτουργώντας πάνω στις αποφάσεις του ΟΗΕ και το Διεθνές Δίκαιο. Συμβαίνει όμως αυτό με τον κ. Έιντε; Σύμφωνα με αποκαλυπτικές πληροφορίες του ΙΒΝΑ, ο κ. Έιντε πιάστηκε αδιάβαστος, όταν σε συνομιλία με ανώτερο διπλωμάτη, επέμενε ότι δεν υπάρχουν αποφάσεις του ΟΗΕ για κατοχικό στρατό στην Κύπρο.

Όπως ήταν φυσικό, αυτό μεταβιβάστηκε στην ελληνική πλευρά, κάτι που προκάλεσε την άμεση αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας, παρουσιάζοντάς του τις αποφάσεις του ΟΗΕ, όπου γίνεται σαφής αναφορά για κατοχικό στρατό. Άγνοια ή εσκεμμένη παραπληροφόρηση;

Τα μαγειρέματα για τις νέες εγγυήσεις και την ασφάλεια

Οι δηλώσεις Ερντογάν για τον τουρκικό κατοχικό στρατό στην Κύπρο ήταν ξεκάθαρες. Δεν πρόκειται, φυσικά, να φύγει, όπως είπε ο Τούρκος Πρόεδρος. Και πραγματικά έκπληξη προκαλεί ότι κάποιοι εξεπλάγησαν με τις δηλώσεις αυτές. Γιατί; Όταν βλέπεις τη στάση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών να απαξιώνει τη Σύνοδο της Γενεύης; Έκπληξη, και μάλιστα τεραστίων διαστάσεων, θα αποτελούσε το αντίθετο.

Έτσι, ο κ. Έιντε αναζητεί νέες φόρμουλες για να τετραγωνιστεί ο κύκλος και να φανεί ότι περνάμε σε μία εποχή «μοντέρνων» εγγυήσεων, με βάση και τα όσα δήλωσε πρόσφατα, ότι «υπάρχουν κάποιες ιδέες που συζητούνται για μία νέα αντίληψη ('concept') που δεν θα αποσυνδέσει την Κύπρο από τους γείτονές της, αλλά (θα εντάσσεται) σε ένα εντελώς νέο πλαίσιο του 21ου αιώνα», έχει πει χαρακτηριστικά. Τώρα κάνει λόγο και για άλλους μηχανισμούς από τους ήδη γνωστούς, οι οποίοι μπορούν να διασφαλίσουν πως όλοι οι Κύπριοι και οι δύο κοινότητες αισθάνονται ασφαλείς, καθώς και όλες οι διασυνδέσεις με τη διεθνή κοινότητα και γειτονικές χώρες απ’ αυτές που παραδοσιακά είδαμε, οι οποίες μπορούν να εκπληρώσουν τον σκοπό του ενός, χωρίς να δημιουργήσουν αβεβαιότητα στον άλλο.

Οι Τούρκοι αλλιώς διαπραγματεύονται

Η τουρκική διπλωματία έχει χαρακτηριστεί πολλές φορές ως «περίφημη», καθώς συνεχώς από το «καπέλο» βγάζουν και ένα θέμα, τις περισσότερες φορές άσχετο με το ζήτημα που διαπραγματεύονται. Στη Γενεύη, η Άγκυρα ούτε λίγο ούτε πολύ ζητούσε οι Τούρκοι να καταστούν Ευρωπαίοι πολίτες με τη λύση του Κυπριακού. Δηλαδή, ένα εντελώς άκαιρο ζήτημα το έβαλαν στη διαπραγμάτευση. Μόλις προχθές είχαμε την απόφαση να μην εκδοθούν οι Τούρκοι αξιωματικοί και αμέσως ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών απείλησε με ακύρωση της συμφωνίας με την Ελλάδα, για την επανεισδοχή μεταναστών.

Η Ελλάδα και κατ' επέκτασιν εμμέσως και η Κύπρος αντιμετωπίζουν τρία προβλήματα, τα οποία η Τουρκία ξέρει καλά να διαχειρίζεται. Τη δημιουργία των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο, το Κυπριακό στο οποίο οι Τούρκοι δεν υποχωρούν ούτε σπιθαμή, αλλά απαιτούν δικαιώματα χωρίς να έχουν υποχρεώσεις, και τώρα και το προσφυγικό. Αυτά ο κ. Έιντε δεν μπορεί με τίποτα να τα βάλει κάτω από τα «άστρα» του.