ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΕΤΥΧΕ ΝΑ ΑΝΑΣΤΕΙΛΕΙ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΡΩΣΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

Έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των ρωσικών και κυπριακών Αρχών, για την αναστολή της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου που τροποποιεί το Άρθρο 13 της Συμφωνίας μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας, για την Αποφυγή της Διπλής Φορολογίας

Μεγάλος αριθμός εταιρειών που είναι εγγεγραμμένες στο νησί ανήκουν σε Ρώσους, χάρη στο ευνοϊκό καθεστώς για το κεφάλαιο και για τους φόρους εισοδήματος, που προβλέπεται στη Συμφωνία της 5ης Δεκεμβρίου 1998, μεταξύ της Κύπρου και της Ρωσίας για την Αποφυγή της Διπλής Φορολογίας

5 Δεκεμβρίου 1998. Η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας υπογράφουν συμφωνία για την αποφυγή της διπλής φορολογίας, αναφορικά με τους φόρους πάνω στο εισόδημα και στο κεφάλαιο.

7 Οκτωβρίου 2010. Υπογράφεται Πρωτόκολλο που τροποποιεί τη Συμφωνία Αποφυγής Διπλής Φορολογίας μεταξύ Κύπρου και Ρωσίας, αναφορικά με τους φόρους επίσης πάνω στο εισόδημα και στο κεφάλαιο.

2 Απριλίου 2012. Τίθεται σε ισχύ το σχετικό Πρωτόκολλο. Οι διατάξεις του Πρωτοκόλλου εφαρμόζονται αναφορικά με φόρους που παρακρατούνται στην πηγή, σε εισοδήματα που πληρώνονται ή πιστώνονται κατά ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2013 και αναφορικά με άλλους φόρους στο εισόδημα, σε εισοδήματα οποιουδήποτε φορολογικού έτους αρχίζει κατά ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2013.

1 Ιανουαρίου 2017. Μετά τη λήξη τετραετούς μεταβατικής περιόδου από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του Πρωτοκόλλου, τίθεται σε ισχύ η εφαρμογή του άρθρου VII.

Αναστολή συμφωνίας

Όμως, στις 29 Δεκεμβρίου 2016, το Υπουργείο Οικονομικών ανακοινώνει μια επιτυχία για την Κύπρο. Έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των ρωσικών και κυπριακών Αρχών, για την αναστολή της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου που τροποποιεί το Άρθρο 13 της Συμφωνίας μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την Αποφυγή της Διπλής Φορολογίας. Η αναστολή αφορά φόρους πάνω στο εισόδημα και πάνω στο κεφάλαιο, η οποία υπεγράφη στις 7/10/2010.

Παράλληλα, οι δυο πλευρές προωθούν την ετοιμασία συμπληρωματικού Πρωτοκόλλου, μέσω του οποίου οι αναθεωρημένες πρόνοιες του σχετικού άρθρου θα αναστέλλονται μέχρι την εισαγωγή ομοιόμορφων προνοιών σε άλλες διμερείς Συμφωνίες Αποφυγής Διπλής Φορολογίας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η συμφωνία ήταν αποτέλεσμα συντονισμένων προσπαθειών του Υπουργείου Οικονομικών, που καταφέρνει να αναστείλει την εφαρμογή του σχετικού άρθρου την 1η Ιανουαρίου 2017, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του Πρωτοκόλλου, ένα άρθρο που θα έφερνε τα πάνω-κάτω στον τομέα των υπηρεσιών και κυρίως των εταιρειών διεθνών δραστηριοτήτων (υπεράκτιων) και ειδικότερα των ρωσικών. Προς το παρόν, η Κύπρος τα καταφέρνει και κρατά τις εταιρείες διεθνών δραστηριοτήτων των Ρώσων που είναι πολλές και φέρνουν στην Κύπρο και στον τομέα των υπηρεσιών αυξημένα έσοδα.

Τα ακίνητα και τα κέρδη

Τι λέγει το περιβόητο άρθρο 13 που… αναστατώνει την Κύπρο και θέτει το Υπουργείο Οικονομικών σε επιφυλακή, με αποτέλεσμα να επιτευχθεί η τροποποίησή του προς το συμφέρον της Κύπρου και της οικονομίας της; Το άρθρο 13 της Συμφωνίας του 1998, κάτω από τον τίτλο «Κέρδη από την αποξένωση ιδιοκτησίας», τροποποιείται με το νέο Πρωτόκολλο του 2010 με τη διαγραφή της παραγράφου 4 από τη Συμφωνία και την προσθήκη των νέων παραγράφων 4, 5, 6 και 7, οι οποίες διαβάζονται ως ακολούθως:

«4. Κέρδη που αποκτώνται από κάτοικο συμβαλλόμενου κράτους από την αποξένωση μετοχών ή παρόμοιων δικαιωμάτων που αντλούν πέραν του 50% της αξίας τους από ακίνητη ιδιοκτησία που βρίσκεται στο άλλο συμβαλλόμενο κράτος μπορούν να φορολογούνται σε αυτό το άλλο κράτος.

5. Για τους σκοπούς της παραγράφου 4, κέρδη από την αποξένωση μετοχών δεν θα περιλαμβάνουν κέρδη από την αποξένωση μετοχών στο πλαίσιο αναδιοργάνωσης εταιρειών και κέρδη από την αποξένωση μετοχών εισηγμένων σε αναγνωρισμένο χρηματιστήριο αξιών.

6. Οι διατάξεις της παραγράφου 4 δεν θα εφαρμόζονται σε κέρδη από την αποξένωση μετοχών που αποκτώνται από ταμείο συντάξεων, ταμείο προνοίας και της Κυβέρνησης συμβαλλόμενου κράτους.

7. Κέρδη από την αποξένωση οποιασδήποτε ιδιοκτησίας πλην αυτής που αναφέρεται στις παραγράφους 1, 2, 3, και 4 φορολογούνται μόνο στο συμβαλλόμενο κράτος, του οποίου αυτός που την αποξενώνεται είναι κάτοικος».

Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο, το αποκλειστικό δικαίωμα φορολόγησης ακίνητης περιουσίας των εταιρειών που είναι εγγεγραμμένες στην Κύπρο και που βρίσκεται στη Ρωσία ανήκει στις φορολογικές Αρχές της Κύπρου, για μια μεταβατική περίοδο 4 χρόνων, δηλαδή μέχρι το τέλος του 2016. Οι εταιρείες εγγράφονται λοιπόν στην Κύπρο για να εκμεταλλευτούν το πλεονέκτημα της κυπριακής φορολογικής νομοθεσίας και να μη φορολογούνται.

Το φορολογικό πλεονέκτημα

Όμως, σύμφωνα με την πρόνοια του Πρωτοκόλλου που θα εφαρμοζόταν την 1η Ιανουαρίου 2017, και σε μια προσπάθεια να αυξηθούν τα φορολογικά έσοδα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, η Κυβέρνηση Πούτιν επιθυμούσε να φορολογήσει την ακίνητη περιουσία, η οποία βρίσκεται στη Ρωσία και η οποία άμεσα ή έμμεσα αποξενώνεται διά της πώλησης μετοχών της ιδιοκτήτριας ρωσικής (ή κυπριακής) εταιρείας.

Αυτό σήμαινε ότι η Ρωσία θα φορολογούσε τα κέρδη που προέρχονται από ακίνητα, έστω κι αν η εταιρεία στην οποία ανήκουν είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρο, πράγμα που θα αποθάρρυνε τις εταιρείες ρωσικών συμφερόντων και θα τις έστρεφε σε άλλους προορισμούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κυπριακές εταιρείες ρωσικών συμφερόντων είναι εγγεγραμμένες στην Κύπρο ακριβώς γι' αυτό το φορολογικό πλεονέκτημα.

Μεγάλος αριθμός εταιρειών που είναι εγγεγραμμένες στο νησί ανήκουν σε Ρώσους, χάρη στο ευνοϊκό καθεστώς για το κεφάλαιο και για τους φόρους εισοδήματος, που προβλέπεται στη Συμφωνία της 5ης Δεκεμβρίου 1998, μεταξύ της Κύπρου και της Ρωσίας, για την αποφυγή της διπλής φορολογίας. Οι επιχειρηματίες χρησιμοποιούν το νομικό καθεστώς των εταιρειών διεθνών δραστηριοτήτων για να αγοράσουν περιουσιακά στοιχεία εκτός Ρωσίας, για τη μεταφορά κεφαλαίων σε άλλες ζώνες τύπου offshore, και για να επανεπενδύουν τα κεφάλαιά τους στη Ρωσία, με τη μορφή επενδύσεων από την Κύπρο.

Στο μάτι του Πούτιν

Να σημειώσουμε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει βάλει στο μάτι τις εταιρείες διεθνών δραστηριοτήτων (υπεράκτιες) και με νόμο που ψήφισε η Ρωσική Δούμα το τέλος του 2014 φορολογεί τα κέρδη τους, με στόχο να επαναπατριστούν τα εγχώρια κεφάλαια που σήμερα βρίσκονται «προστατευμένα» σε φορολογικούς παραδείσους ανά τον πλανήτη, και να αυξηθούν τα έσοδα από τη φορολογία.

Με τις τροποποιήσεις που εισάγει ο νέος νόμος στον φορολογικό κώδικα οι ιδιοκτήτες των ρωσικών επιχειρήσεων που είναι εγγεγραμμένες σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους υποχρεούνται να πληρώνουν φόρο στη Ρωσία, μέσω ενός νέου μηχανισμού φορολόγησης των αδιανέμητων κερδών των ελεγχόμενων αλλοδαπών φορέων.

Το ελάχιστο όριο κερδών που θα υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο ισούται με 50 εκατομμύρια ρούβλια (περίπου 1 εκατομμύριο δολάρια) για το 2015, και με 30 εκατομμύρια ρούβλια ($ 660.000) το 2016 και με10 εκατομμύρια ρούβλια ($ 220.000) και μετά το 2017.

Προηγουμένως φορολογούνταν μόνο τα κέρδη που μεταφέρονταν από υπεράκτιες εταιρείες στη Ρωσία, τακτική που επέτρεπε στους επιχειρηματίες να βγάλουν τα χρήματά τους εκτός χώρας και να μη φορολογούνται.

Οι συμβάσεις αποφυγής διπλής φορολογίας

Οι κυπριακές συμβάσεις αποφυγής διπλής φορολογίας ακολουθούν το μοντέλο των συμβάσεων του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη και είναι βασισμένες σε φορολογικά συστήματα μελών της σύμβασης για την οικονομία.

Η Κύπρος έχει υπογράψει συμβάσεις για την αποφυγή της διπλής φορολογίας με διάφορες χώρες. Οι συμβάσεις αυτές, σε συνδυασμό με τη χαμηλή φορολογία που καταβάλλουν οι κυπριακές εταιρείες, δημιουργούν ευκαιρίες για φορολογικό προγραμματισμό μέσω της Κύπρου, αφού ληφθεί υπ' όψιν ότι:

· Οι φόροι που καταβάλλονται σε χώρα με την οποία η Κύπρος έχει υπογράψει σύμβαση, αφαιρούνται από τον πληρωτέο φόρο στην Κύπρο πάνω στο ίδιο εισόδημα.

· Δεν απαιτείται από τις κυπριακές εταιρείες να παρακρατούν φόρο στις πληρωμές που πραγματοποιούνται από την Κύπρο αναφορικά με μερίσματα, τόκο και δικαιώματα εκμετάλλευσης.

· Η Κύπρος έχει συνάψει συμβάσεις για τη φορολογία με σχεδόν όλες τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

· Επίσης, οι κυπριακές συμβάσεις για τη διπλή φορολογία προνοούν φορολογικά κίνητρα με τα οποία είτε υπάρχει απαλλαγή ή μείωση της φορολογίας. Με τις συμβάσεις αυτές αποφεύγεται η διπλή φορολογία των εσόδων που αποκτήθηκαν σε κάποιαν από τις χώρες με τις οποίες υπάρχει συμφωνία.