ΙΣΤΟΡΙΚΟ 48ΩΡΟ ΣΤΟ ΜΟΝ ΠΕΛΕΡΑΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ

Κατάληξη σε οριστική συμφωνία για τα εδάφη που θα επιστραφούν υπό ε/κ διοίκηση αναζητούν, με διήμερο χρονοδιάγραμμα, Πρόεδρος Αναστασιάδης και Ακιντζί. Πολλές οι προκλήσεις

Στο παγωμένο ξενοδοχείο «Le Mirador», στο πανέμορφο θέρετρο Μον Πελεράν, κτυπά η καρδιά της Κύπρου

Στοιχεία της απογραφής της Στατιστικής Υπηρεσίας του 1973 κρατούν τα Η.Ε., για τον αριθμό των προσφύγων που τελικά θα επιστρέψουν

Με ολοήμερες συναντήσεις και αφετηρία το σημείο όπου έμειναν οι σκληρές διαβουλεύσεις κατά την προηγούμενη εντατική διαβούλευση στο Μον Πελεράν, την περασμένη εβδομάδα, Πρόεδρος Αναστασιάδης και Μουσταφά Ακιντζί επιχειρούν από σήμερα, στον ίδιο απομονωμένο χώρο του ξενοδοχείου «Le Mirador», με χρονοδιάγραμμα μόλις 48 ωρών, να σφραγίσουν μια αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία στις εδαφικές αναπροσαρμογές, που θα αποτυπωθούν σε συμπεφωνημένο χάρτη.

Ο οποίος χάρτης, αν τελικά κατατεθεί, θα λειτουργήσει ως «κλειδί» που θα ξεκλειδώσει το τελευταίο και κρισιμότερο κατά πολλούς στάδιο της διαδικασίας για επίλυση του Κυπριακού, που είναι μια διεθνής πολυμερής διάσκεψη. Διάσκεψη που κατά τη Λευκωσία και την Αθήνα, όπως σφραγίστηκε στην επίσκεψη Αναστασιάδη στην ελληνική πρωτεύουσα, θα πρέπει να ασχοληθεί αποκλειστικά με την εκ των ων ουκ άνευ ανάγκη για κατάργηση των αναχρονιστικών εγγυήσεων του 1960 και την επίσης αδιαπραγμάτευτη αναγκαιότητα, για πλήρη αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων.

Βάση το... Ανάν

Όσο και αν η λέξη Ανάν προκαλεί, όχι άδικα, κάκιστες αναμνήσεις, εντούτοις οι κρισιμότατες συζητήσεις στο Μον Πελεράν, κυρίως σε ό,τι αφορά το ποσοστό εδάφους που θα παραμείνει υπό τ/κ διοίκηση, κινούνται γύρω από τα δεδομένα που είχε διαμορφώσει το σχέδιο του ΓΓ του ΟΗΕ το 2004. Αν και η ε/κ πλευρά διέψευσε αρχικά ότι συζητήθηκαν ποσοστά, εντούτοις έγινε γνωστό από διπλωματικές πηγές ότι ο Μουσταφά Ακιντζί αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο αριθμό (29,2%) επί του οποίου εκτιλύχθηκε μεγάλη συζήτηση. Το εν λόγω ποσοστό και οι μετέπειτα διαπραγμάτευση παραπέμπουν ευθέως στα δεδομένα του σχεδίου Ανάν που με δύο χάρτες, υπενθυμίζουμε, όριζε ως έδαφος τ/κ αρμοδιότητος ποσοστό 28,5% ή 28,6%.

Οι δύο πλευρές αρχίζουν σήμερα την εντατική διαπραγματευσή τους από σημείο που χωρίς υπερβολή μπορεί να εκτιμηθεί ότι είναι σε «ακτίνα συμφωνίας», αφού και στα τρία σημαντικά κριτήρια, (1) αριθμός προσφύγων που θα επιστρέψουν, (2) ποσοστό εδάφους και (3) ποσοστό ακτογραμμής, υπήρξαν κινήσεις που έφεραν τις δύο πλευρές πιο κοντά. Όσο όμως κοντά είναι, άλλο τόσο μακριά βρίσκονται, αφού παραμένει ως ακρογωνιαίος λίθος της διαβούλευσης η αρχή πως «τίποτα δεν θεωρείται συμφωνημένο, αν δεν συμφωνηθούν όλα». Πόσω μάλλον όταν εκκρεμεί το ζήτημα της ασφάλειας/εγγυήσεων, αλλά και το ζήτημα της αναγκαίας αυτοδίκαιης επιστροφής των προσφύγων στα υπό ε/κ διοίκηση εδάφη, που ακόμη δεν έχει γίνει αποδεκτό από το κατοχικό καθεστώς.

Μόρφου, Καρπασία και... στοιχεία

Η συνέχιση της διαπραγμάτευσης από σήμερα, παρά την «αξιοσημείωτη πρόοδο», δεν θα είναι δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα. Αντίθετα, φαίνεται ότι το αγκάθι της επιστροφής της Μόρφου είναι τέτοιο, που μπορεί απρόσμενα να οδηγήσει τα πράγματα σε ένα απρόσμενο αδιέξοδο.

Διότι, όπως αρμοδίως πληροφορείται η «Σ», παρά τις κινήσεις προσέγγισης που υπήρξαν στον πρώτο γύρο διαπραγμάτευσης στην Ελβετία, στο θέμα της κατεχόμενης κωμόπολης οι κόκκινες γραμμές των δύο πλευρών κοκκινίζουν ακόμη περισσότερο, με την ε/κ πλευρά, δικαίως, να παραμένει οχυρωμένη πίσω από την ανάγκη επιστροφής του εδάφους αυτού, τόσο γιατί πρόκειται για πυκνοκατοικημένη περιοχή που εξυπηρετεί τον στόχο του αριθμού προσφύγων που θα επιστρέψουν, αλλά και επειδή πρόκειται για πλουτοπαραγωγικό μέρος με ιδιαίτερη σημασία για την ε/κ κοινότητα (είναι και αυτό ένα από τα κατατεθειμένα κριτήρια εδαφικού).

Από την άλλη, η τ/κ πλευρά επιμένει ότι, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης της περιοχής, αυτή δεν μπορεί να επιστραφεί και φαίνεται να συζητεί άλλες λύσεις περί ειδικών καθεστώτων και ομοσπονδιακών περιοχών. Αυτό ωστόσο συνδέεται, όπως πληροφορούμαστε, άμεσα με το ζήτημα των χωριών της Καρπασίας, τα οποία εντάσσονται στην ίδια κατηγορία, με κάποιες πληροφορίες να αναφέρουν ότι ο κύριος Ακιντζί παρουσιάστηκε εμμέσως έτοιμος να συζητήσει θέματα της χερσονήσου, με διόδο μάλιστα που να την ενώνει με την περιοχή Αμμοχώστου, κάτι που προφανώς δεν επιβεβαιώθηκε δημοσίως.

Ύποπτος ρόλος Η.Ε.

Παρά του ότι η διαδικασία διευθύνεται από τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, εντούτοις η «Σ» είναι σε θέση να γνωρίζει ότι στις συζητήσεις τα Ηνωμένα Έθνη ασκούν ένα ρόλο που δεν αφήνει ικανοποιημένη την ε/κ πλευρά. «Ενώ οι ηγέτες παρουσιάζουν αξιοσημείωτη ψυχραιμία, τα Η.Ε. παρουσιάζονται γεμάτα ένταση και πιέζουν, προσβάλλοντας πολλές φορές τη διαδικασία», έλεγε στην εφημερίδα μας συγκεκριμένο στέλεχος της ομάδας διαπραγμάτευσης.

Προς απόδειξη τούτου, μάλιστα, η «Σ» γνωρίζει ότι μέλη της ομάδας των Η.Ε. κυκλοφορούν στη διαπραγμάτευση με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας του 1973, που αφορούν τον πληθυσμό ανά πόλη και χωριό, και προσπαθούν να πείσουν ότι η «κόκκινη γραμμή» της ε/κ πλευράς για επιστροφή της Μόρφου δεν έπρεπε να είναι τόσο «κόκκινη» γιατί, ισχυρίζονται, δεν αφορά επιστροφή 25 και πλέον χιλιάδων προσφύγων, όπως λέει η κυπριακή κυβέρνηση, αλλά ο αριθμός περιορίζεται στις 15 χιλιάδες, μαζί με τα γύρω χωριά. Κάτι που η Κυβέρνηση θεωρεί παρέμβαση στη διαδικασία και σιγοντάρισμα της τουρκικής θέσης.