Τα οικονομικά θέματα, σε κοινωνίες όπου υπάρχουν διενέξεις, είναι δευτερεύοντα σε σχέση με την ταυτότητα
Δεν θα υπάρξουν ριζικές αλλαγές την πρώτη ημέρα μετά από μια συμφωνία, καθώς η εφαρμογή της και η πορεία για συμφιλίωση χρειάζονται χρόνο, επισημαίνει ο Κουϊντίν Όλιβερ

Το θέμα της ασφάλειας είναι ίσως το μόνο κεφάλαιο στο Κυπριακό, το οποίο, σύμφωνα με τον Κουϊντίν Όλιβερ, που ηγείτο της εκστρατείας για το «Ναι» στη Βόρειο Ιρλανδία για τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, θα πρέπει να διευθετηθεί, ώστε να επιτρέψει στον κυπριακό λαό να εγκρίνει τη συμφωνία στην οποία ενδεχομένως να καταλήξουν οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων.

Σε συνέντευξή του στο ΚΥΠΕ (Μαρία Μάιλς), κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κύπρο για να μιλήσει στο διεθνές συνέδριο με τίτλο «Τα δημοψηφίσματα στις ειρηνευτικές διαδικασίες: Ψυχολογικές, πολιτικές και νομικές διαστάσεις», κάλεσε τους Κυπρίους να εκμεταλλευτούν αυτήν την ευκαιρία που προσφέρεται για μια «πλούσια συζήτηση για το μέλλον τους» και τόνισε τη σημασία να διεξάγεται μια παράλληλη, με τις διαπραγματεύσεις, δημόσια διαδικασία.

Είπε ακόμα ότι δεν θα υπάρξουν ριζικές αλλαγές την πρώτη ημέρα μετά από μια συμφωνία, σημειώνοντας ότι η εφαρμογή της και η πορεία για συμφιλίωση χρειάζονται χρόνο. Ο κ. Κουϊντίν πιστεύει ότι δεν είναι δουλειά ούτε της διεθνούς κοινότητας ούτε άλλων να επηρεάσουν μια συμφωνία. Αυτό, τόνισε, είναι δουλειά των Κυπρίων.

Θέμα εμπιστοσύνης
Κληθείς να κατονομάσει την πιο ουσιαστική πτυχή του Κυπριακού, που θα πρέπει να διευθετηθεί, ώστε οι συνομιλίες να οδηγηθούν σε συμφωνία, απάντησε: «Πιθανόν το θέμα της ασφάλειας, ο κόσμος ανησυχεί πολύ για τη φυσική, τη συναισθηματική, την πολιτική και την κοινωνική του ασφάλεια. Αυτή είναι η πρώτη δουλειά της κυβέρνησης, να προσφέρει ασφάλεια στους πολίτες της».

Με αυτό, δεν εννοώ, εξήγησε, μόνο την ασφάλεια που προσφέρει μια αστυνομική δύναμη. «Οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανησυχίες του κόσμου σε ό,τι αφορά την ασφάλειά του, ώστε να έχουν εμπιστοσύνη πως οι διαφορές τους θα γίνονται σεβαστές, οι φιλοδοξίες τους θα ενθαρρύνονται και ότι θα υπάρχει ένα πλαίσιο ασφάλειας για τους ίδιους και τις μελλοντικές γενιές».

Ήταν «αργά» για το Ανάν
Απαντώντας σε ερώτηση για την εμπλοκή του στην Κύπρο, ανέφερε ότι πριν από το δημοψήφισμα του 2004 για το σχέδιο Ανάν βρέθηκε στο νησί τρεις φορές για να συμβουλεύσει την εκστρατεία τού «ναι» τόσο στην ε/κ πλευρά όσο και στην τ/κ και να μοιραστεί τις δικές του εμπειρίες από τη χώρα του.

«Ωστόσο, ήταν πολύ αργά, γιατί το πλαίσιο της συμφωνίας είχε ήδη ετοιμαστεί και τα διαρθρωτικά λάθη στη διαδικασία για το σχέδιο Ανάν βγήκαν στην επιφάνεια. Το σχέδιο ήταν μια παραγωγή των ΗΕ, εκτός της χώρας, και δεν ήταν μέρος μιας πολυμερούς διαπραγματευτικής διαδικασίας και, ως εκ τούτου, ήταν πιο εύκολο να απορριφθεί», σημείωσε.

Συνεχίζοντας, είπε πως θεωρεί ότι η συμμετοχή του κοινού στην προσπάθεια οικοδόμησης της ειρήνης πρέπει να ξεκινήσει νωρίς. Οι ηγέτες, ανέφερε, διαπραγματεύονται με εμπιστευτικότητα, αλλά πρέπει να υπάρχει και μια παράλληλη διαδικασία με την εμπλοκή του κοινού, ώστε ο κόσμος να είναι ενήμερος για τα θέματα που αφορούν, π.χ. το εδαφικό, το δικαίωμα της επιστροφής, την αποζημίωση, τις 4 βασικές ελευθερίες και άλλα.

Αμφικερδής συμβιβασμός
Ο κόσμος, συνέχισε, χρειάζεται να κατανοήσει αυτά τα θέματα και να τα «χωνέψει», και πιστεύω ότι αυτήν τη φορά, αυτό είναι δυνατό, γιατί δεν έχουμε εισέλθει σε εκστρατεία» για την όποια συμφωνία. Πρέπει ο κόσμος να νιώσει ότι η οποιαδήποτε ασυμφωνία είναι «δίκαιη και εδώ μιλούμε για συμβιβασμό, που είναι μια κατάσταση όπου όλοι κερδίζουν».

Σε ερώτηση κατά πόσον θεωρεί ότι οι Κύπριοι είναι έτοιμοι για μια συμφωνία, απάντησε: «Η δική μου συμβουλή είναι να επιταχύνετε τη διαδικασία, αλλιώς θα υπάρχει ο κίνδυνος να έχετε ένα περίπλοκο, νομικά, τεχνικό έγγραφο, που θα είναι δύσκολο να εξηγήσετε όταν η εκστρατεία είναι στο αποκορύφωμά της. Η δουλειά για να δοθούν εξηγήσεις και να προετοιμαστεί ο κόσμος πρέπει να αρχίσει τώρα, ώστε όταν ξεκινήσει η εκστρατεία ο κόσμος να είναι πιο ξεκάθαρος για τις επιλογές που θα έχει να κάνει».

Παραγωγική αλλαγή
Σε άλλη ερώτηση για το τι πρέπει να γίνει, ώστε να εγκριθεί η συμφωνία, εάν υπάρξει, από τον κυπριακό λαό, υπενθύμισε ότι το Κυπριακό είναι μια μακροχρόνια διένεξη. «Ο κόσμος παρακολουθεί τα όσα γίνονται στην Κύπρο και ελπίζει ότι η όποια συμφωνία υπάρξει, θα ικανοποιεί τον κόσμο ότι η αλλαγή θα είναι βαθμιαία και παραγωγική».

Σίγουρα, υπέδειξε, δεν είναι δουλειά της διεθνούς κοινότητας ή άλλων να την επηρεάσουν. Αυτό είναι δουλειά του κυπριακού λαού, διευκρίνισε, προσθέτοντας ότι μια συζήτηση μεταξύ του κόσμου πρέπει να διεξαχθεί με αξιοπρέπεια, σαφήνεια και ειλικρίνεια.

Συναντήσεις με ακαδημαϊκούς, ΜΚΟ
Κατά τη διάρκεια της εδώ παραμονής του ο κ. Κουϊντίν συναντήθηκε με περίπου 25 ΜΚΟ, ακαδημαϊκούς, επιχειρηματίες και δημοσιογράφους.

«Αισθάνθηκα ότι υπάρχει ένας ενθουσιασμός που υποφώσκει. Ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι αυτή η διαδικασία είναι απίστευτα σημαντική και φαίνεται ότι οδεύει προς ένα θετικό αποτέλεσμα», δήλωσε για τις εδώ επαφές του.

Η δική του συμβουλή στους Κυπρίους, είπε, είναι να αξιοποιήσουν αυτήν την ευκαιρία για μια «πλούσια συζήτηση που αφορά το δικό σας μέλλον».

Η ειρηνευτική διαδικασία στη Β. Ιρλανδία
Ερωτηθείς για την εμπλοκή του στην εκστρατεία υπέρ της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής, και συγκεκριμένα για το στοιχείο που ο ίδιος εκτιμά ότι έκανε τη διαφορά και ώθησε τον κόσμο να εγκρίνει τη Συμφωνία, απάντησε «θετική αλλαγή», εξηγώντας ότι ο κόσμος που καλείται να ψηφίσει σε δημοψηφίσματα ζητά διαβεβαιώσεις ότι η αλλαγή που καλούνται να εγκρίνουν είναι ένα ρίσκο που αξίζει τον κόπο να πάρουν και ότι το υφιστάμενο καθεστώς, το οποίο θα αφήσουν πίσω τους, είναι καταστροφικό.

Η εκστρατεία, εξήγησε, θα πρέπει να τονίζει τα πλεονεκτήματα του μέλλοντος κατά τρόπο που είναι αξιόπιστος και γνήσιος, ενώ παράλληλα θα πρέπει να ενθαρρύνει τον κόσμο ότι η αλλαγή που επέρχεται δεν είναι τόσο επικίνδυνη και να εξηγούν επίσης ότι το μέλλον δεν θα είναι στρωμένο με ροδοπέταλα, αλλά θα είναι πραγματικό.

Στη χώρα μου, συνέχισε, ο κόσμος έπρεπε να διαλέξει μεταξύ της βίας και των φόνων από τη μια και του μέλλοντος από την άλλη, το οποίο αφορούσε τρόπους με τους οποίους ο κόσμος θα συμβιβαζόταν με τις δύο ανταγωνιστικές ταυτότητές του.

Πρόβλημα ταυτότητας
Το πρόβλημα στη Βόρειο Ιρλανδία δεν ήταν μια θρησκευτική διένεξη, αφορούσε το εδαφικό, την εξουσία και την ταυτότητά μας και η ερώτηση που απασχολούσε τον κόσμο ήταν «είμαστε Βρετανοί ή Ιρλανδοί;».

«Η απάντηση - η λύση - ήταν ότι μπορούμε να είμαστε και τα δύο», είπε, προσθέτοντας ότι αυτή η υπόσχεση δεν μείωσε την ταυτότητα των ανθρώπων. «Αυτό ήταν ένα μεγάλο δώρο από τις δύο κυβερνήσεις, το Λονδίνο και το Δουβλίνο», σημείωσε.
Το πακέτο της Συμφωνίας περιείχε ανταλλαγές, παρόλο που κάποιες λεπτομέρειες ήταν δυνητικά «εκρηκτικές», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ο ίδιος θεωρεί λάθος να επιλέγεται μια διάταξη της όποιας συμφωνίας χωρίς να βλέπουμε το σύνολο του πακέτου που έχει τύχει διαπραγμάτευσης.

Στη Βόρειο Ιρλανδία πρώτα είχαμε τα πολιτικά κόμματα που συμφώνησαν, μετά οι δύο κυβερνήσεις ενέκριναν τη Συμφωνία και ακολούθως ο κόσμος κλήθηκε να αποφασίσει, εξήγησε.

Χρόνος για τη συμφιλίωση
Ερωτηθείς κατά πόσον η εφαρμογή της Συμφωνίας είναι επιτυχής, σημείωσε ότι η βία, παρόλο που δεν έχει τερματιστεί, έχει μειωθεί κατά 95%.

«Σήμερα λειτουργούν θεσμοί όπου μοιραζόμαστε την εξουσία, κάποιες πτυχές της Συμφωνίας καθυστερούν σε ό,τι αφορά την εφαρμογή τους. Ο ΙΡΑ χρειάστηκε 10 χρόνια πριν συμφωνήσει στον αφοπλισμό, ακόμα αναζητούμε τους αγνοουμένους μας, συνεχίζει η δουλειά για τα δικαιώματα των θυμάτων, κάποια πράγματα δεν έχουν ολοκληρωθεί και αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ριζικές αλλαγές από την πρώτη ημέρα και ότι η εφαρμογή της όποιας συμφωνίας και η συμφιλίωση θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο», εξήγησε.

Για τη διαδικασία της συμφιλίωσης, αναγνώρισε ότι δεν προχώρησαν τα πράγματα, ωστόσο υπάρχουν θετικά παραδείγματα, όπως το γεγονός ότι 32% του κόσμου δεν θεωρούν τους εαυτούς τους είτε Ενωτικούς (υπέρ της παραμονής στο ΗΒ) είτε Εθνικιστές (υπέρ της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας).

Καταστροφική η διαίρεση
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, είπε ότι η ζωή του κόσμου έχει βελτιωθεί. «Σήμερα 2.000 άνθρωποι είναι ζωντανοί, οι οποίοι ενδεχομένως να ήταν νεκροί στη διένεξη στη χώρα μου. Ωστόσο, τα οφέλη της ειρήνης καθυστερούν», επανέλαβε, προσθέτοντας ότι η οικονομική κρίση είχε αρνητικές επιπτώσεις.

Η διαίρεση του παρελθόντος δεν βοηθά καθόλου, αντίθετα είναι καταστροφική για τη μελλοντική ανάπτυξη, σημείωσε, προσθέτοντας: «Το βλέπω αυτό στο νησί σας, η ευκαιρία εδώ είναι τεράστια, εάν ο κόσμος βρει την πολιτική δομή που θα διασφαλίσει την ασφάλειά του και θα προστατεύσει τα συμφέροντά του», ώστε η οικονομία να αναπτυχθεί μαζί με την κοινωνική συνοχή.

Σε ερώτηση για τη σημασία της οικονομικής πτυχής τόσο κατά την εκστρατεία όσο και κατά την εφαρμογή της Συμφωνίας, είπε ότι πάντοτε τα οικονομικά παραμένουν σημαντικά, ωστόσο, σε κοινωνίες όπου υπάρχουν διενέξεις αυτά τα θέματα είναι πάντα δευτερεύοντα στο μεγαλύτερο ερώτημα που αφορά την ταυτότητα. Στη χώρα μου η ταυτότητα ήταν πιο σημαντική, κατέληξε.