ΣΟΛΟΜΩΝΤΕΙΑ ΛΥΣΗ ΣΤΙΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΛΟΓΩ ΔΙΑΦΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΓΕΙΡΟΜΕΝΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ

Σε μη ιεράρχηση των νομοθεσιών της ομόσπονδης κυβέρνησης και των συνιστωσών πολιτειών συμφώνησαν οι διαπραγματευτικές ομάδες. Η μη επικάλυψη αρμοδιοτήτων απαντά στις ανησυχίες, δηλώνει η Κυβέρνηση. Αντίθετες οι απόψεις

Προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, σε περίπτωση αμφιβολιών, προβλέπει η συμφωνία

Χωρίς σαφή και προκαθορισμένη ιεράρχηση, προφανώς λόγω της συμφωνίας επί των αρμοδιοτήτων της Ομόσπονδης Κυβέρνησης και των Συνιστωσών Πολιτειών (που ιδανικά δεν θα έχουν επικάλυψη) θα ισχύσουν οι ομοσπονδιακοί νόμοι και οι νόμοι των δύο κρατιδίων, σύμφωνα με απόλυτα διασταυρωμένη πληροφόρηση της «Σημερινής».

Οι διαφορετικές θέσεις των δύο πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων οδήγησαν τελικά στη Σολομώντεια λύση της μη ιεραρχήσεως, παρόλο που κάτι τέτοιο ενδεχομένως να κρύβει κινδύνους και να αφήνει ανοικτό παράθυρο, αν όχι να αποτελεί κίνητρο, για συνεχείς τριβές και αδιέξοδα. Πόσω μάλλον δεδομένης της συμφωνίας ότι το κατάλοιπο εξουσιών (όσες δηλαδή εξουσίες θα προκύψουν στην πορεία και δεν θα αναφέρονται ρητώς ως ομοσπονδιακές) θα είναι αρμοδιότητα των συνιστωσών πολιτειών.

Δικαστική επίλυση

Αν και μεταξύ των δύο πλευρών υπάρχει συμφωνία ότι το Σύνταγμα θα είναι ο υπέρτατος νόμος της επανενωμένης Κύπρου, εντούτοις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπήρξε, μαθαίνουμε, μεγάλη συζήτηση για ιεράρχηση των νόμων, ομοσπονδιακών και συνιστώντων. Κάτι που ποτέ δεν οδήγησε σε κοινή θεώρηση, με το πρόβλημα να «επιλύεται» εν τη ουσία μέσω του σαφούς -κατά την ε/κ πλευρά- καθορισμού των αρμοδιοτήτων της Ομόσπονδης Κυβέρνησης και των Συνιστωσών Πολιτειών. Με την υποσημείωση πάντα ότι το «κατάλοιπο εξουσιών» παραμένει στις δύο συνιστώσες πολιτείες, που έχει τη δική της σημασία.

Σε συγκεκριμένη ερώτηση της «Σημερινής», αν υφίσταται ακόμη διαφωνία ως προς την ιεράρχηση των νομοθεσιών, που ειρήσθω εν παρόδω θα ετοιμαστούν μετά από μια πιθανή πολιτική συμφωνία (τεχνοκρατικά ζητήματα), η απάντηση ήταν η εξής:

«Δεν υπάρχει ιεράρχηση. Οι νόμοι όμως πρέπει να συνάδουν με το σύνταγμα και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αν υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα σε ομοσπονδιακό νόμο και νόμο συνιστώσας πολιτείας, τότε θα επιλύεται από το Ανώτατο Δικαστήριο, όπως προβλέπεται στην κοινή διακήρυξη. Αξιωματικά έχει καταγραφεί ότι δεν υπάρχουν συντρέχουσες αρμοδιότητες, οπόταν, αν και όταν υπάρχει σύγκρουση, αμφιβολία ή αμφισβήτηση, το θέμα θα επιλύεται δικαστικά».

Ερωτήματα και προβληματισμοί

Στο πλαίσιο της διασαφήνισης, από κυβερνητική πηγή, για το τι θα ισχύει στο θέμα της ιεράρχησης των νομοθεσιών, η «Σ» συζήτησε το θέμα με πολιτικούς και νομικούς και κατέγραψε προβληματισμούς και ερωτήματα που κάποιοι εξ αυτών εγείρουν και τα οποία αναμένεται να συζητηθούν στην πορεία της ενημέρωσης του Εθνικού Συμβουλίου, είτε στην αυριανή συνεδρίαση, είτε, όπως μας λέχθηκε, και στις θεματικές συνόδους που έχει αποφασιστεί να πραγματοποιηθούν. Μερικά εξ αυτών είναι:

- Η μη ιεράρχηση θα οδηγεί την τ/κ πλευρά να αποφασίζει κατά το δοκούν και θα συνεπάγεται αδιέξοδα ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

- Το Ανώτατο Δικαστήριο θα επιλύει τις διαφορές στην παρουσία ενός ξένου δικαστή, κάτι το οποίο δεν διασφαλίζει αμεροληψία.

- Οι περιορισμένες ομοσπονδιακές αρμοδιότητες και η συμφωνία ότι το κατάλοιπο εξουσίας θα ανήκει στις συνιστώσες πολιτείες αφήνει ένα τεράστιο παράθυρο ανοικτό για διάφορες εξουσίες, που μπορούν να δημιουργήσουν πολλά προβλήματα στην Ομόσπονδη κυβέρνηση.

Περί εποικοδομητικών ασαφειών

Ένα από τα σημεία που υποδείχθηκαν από πλευράς πολιτικών και νομικών παραγόντων είναι οι γνωστοί και διαχρονικοί προβληματισμοί για τις «εποικοδομητικές ασάφειες», που διέπουν πολλές από τις συγκλίσεις του Κυπριακού διαχρονικά. Ο νομικός, μέλος της ομάδας στήριξης του διαπραγματευτή Χρίστος Τριανταφυλλίδης, σημείωσε μεταξύ άλλων:

«Σαφέστατα πρέπει να υπάρχει ιεράρχηση νομοθεσιών, με βάση εκείνο το οποίο επικρατεί πάντοτε στο πλαίσιο των ομοσπονδιών. Αν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων υπάρχει συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε όλες οι διεθνείς συμβάσεις θα μεταφερθούν στην ομόσπονδη κυβέρνηση. Κανονικά αυτές οι διεθνείς συμβάσεις θα υπερισχύουν όλων, μετά θα πρέπει να ακολουθεί το σύνταγμα της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, μετά τα συντάγματα των συνιστωσών πολιτειών και μετά οι νόμοι της Ομοσπονδίας και των πολιτειών.

»Εάν μετά κάποιος κάνει κάτι που είναι αντίθετο προς την ιεράρχηση, αυτό θα πρέπει αυτόματα να απαντάται από το Ανώτατο Δικαστήριο. Αλλά το δικαστήριο θα πρέπει να έχει μια βάση απόφασης και αυτό θα πρέπει να είναι η ρητή αναφορά της ιεράρχησης των νομοθεσιών. Γιατί μετά θα πρέπει συμπερασματικά να αποφασίσει, και θα πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη ότι οι αποφάσεις, πολύ πιθανόν, με βάση τις συγκλίσεις, να κρίνονται από έναν ξένο δικαστή. Είμαι λοιπόν εναντίον των εποικοδομητικών ασαφειών. Όπως και για τη συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν πρέπει να συνεπάγεται. Γιατί να μην το λέμε ρητά; Το ότι δεν το δέχονται σημαίνει ότι το αμφισβητούν. Γιατί να πρέπει να κτυπώ πόρτες και να κάνω επιχειρηματολογία, για να πείσω για κάτι που πρέπει να αναφέρεται ρητά;

»Και θέλω να σημειώσω πως ποτέ δεν πίστευα στην εισαγόμενη δικαιοσύνη. Εξού και η δική μου άποψη ήταν ότι ένας από τους δικαστές του Ανωτάτου, είτε Ελληνοκύπριος είτε Τουρκοκύπριος, θα πρέπει εξ υπαρχής και στο πλαίσιο απόφασης να προεδρεύει της σύνθεσης έχοντας νικώσα ψήφο. Αυτό θα λειτουργούσε ως αντικίνητρο στη λογική της κάλυψης της συνιστώσας πολιτείας από την οποία προέρχεται, γιατί την επόμενη φορά θα προεδρεύει δικαστής από την άλλη συνιστώσα».

Ομοιότητα συνταγμάτων

Στο πλαίσιο των πιο πάνω προστίθεται και η μη συμφωνία μέχρι στιγμής για την ταύτιση που θα πρέπει να έχουν τα συντάγματα των συνιστωσών πολιτειών. Όπως εδώ και μέρες έχει γράψει η «Σ», η τ/κ πλευρά εμμένει, στο πλαίσιο της άποψής της για κυρίαρχη εξουσία των συνιστωσών, ότι το Σύνταγμά της θα το ορίσει η ίδια και δεν πρέπει να είναι ταυτόσημο με αυτό της ε/κ πλευράς, χωρίς αυτό να αποκλείεται.

Όπως έχουμε ήδη γράψει, το ζήτημα συζητούν οι διαπραγματευτές και η ε/κ πλευρά προσπαθεί να διασφαλίσει ότι τουλάχιστον, σε επίπεδο θεσμών που θα συστήνονται, βάσει συντάγματος των συνιστωσών θα είναι τα ίδια. «Δεν μπορεί να συστήνουν διαφορετικό τρόπο διακυβέρνησης της συνιστώσας, η μία με Πρόεδρο π.χ. και η άλλη με Πρωθυπουργό», εξήγησε στην εφημερίδα μας πηγή της ομάδας διαπραγμάτευσης.

Σημειώνεται πάντως ότι το θέμα των Συνταγμάτων, με βάση και τις δημόσιες τοποθετήσεις, ενδέχεται να παραμείνει ως τεχνοκρατικό, μετά από ενδεχόμενη πολιτική συμφωνία και να κλείσει κατά τη διάρκεια εκείνων των μηνών που θα αρχίσει η ενημέρωση του λαού, εάν και εφόσον φτάσουμε σε λύση. Σημείο το οποίο ήδη προκαλεί αντιδράσεις σε μερίδα της αντιπολίτευσης.