ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ «ΒΗΜΑ» ΚΥΠΡΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΕΜΒΑΘΥΝΑΝ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥΣ
Ζητούμενο παραμένει πότε οι τρεις χώρες θα προχωρήσουν στην οριοθέτηση της μεταξύ τους Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, με φόντο την αναποφασιστικότητα της Ελλάδας
Ο καθορισμός της ΑΟΖ ουσιαστικά στέλνει και ένα μήνυμα Εθνικής Ανεξαρτησίας. Η ανάπτυξη της χώρας περνάει μέσα από την κατοχύρωση της Εθνικής Ανεξαρτησίας
Ολοκληρώθηκε η τέταρτη τριμερής Κύπρου - Ελλάδας και Αιγύπτου και βρισκόμαστε εδώ και δύο χρόνια τώρα σε «εν εξελίξει διαπραγματεύσεις» για την ΑΟΖ Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου. Αν κάποιος διαβάσει τις δηλώσεις που έγιναν για το θέμα τον Νοέμβριο του 2014 και την περασμένη Τρίτη δεν θα βρει μεγάλες διαφορές. Από την ανακοίνωση της τριμερούς Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου της 08/11/2014 διαβάζουμε:
«Οι τρεις χώρες υπογραμμίζουμε την καθολική ισχύ της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και αποφασίζουμε να προχωρήσουμε το ταχύτερο τις διαπραγματεύσεις μας για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μας, όπου αυτό δεν έχει ακόμη γίνει». Και από την ανακοίνωση της τριμερούς Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου της 11/10/2016 διαβάζουμε: «... αυτή η συνεργασία βασίζεται στις καθιερωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου, ιδίως τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και επανέλαβαν τη βούλησή τους να συνεχίσουν τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των κοινών θαλάσσιων συνόρων τους».
Ο καθορισμός της ΑΟΖ ουσιαστικά στέλνει και ένα μήνυμα Εθνικής Ανεξαρτησίας. Η ανάπτυξη της χώρας περνάει μέσα από την κατοχύρωση της Εθνικής Ανεξαρτησίας. Η Αίγυπτος έχει δεχθεί να προχωρήσει η οριοθέτηση της ΑΟΖ της με την Ελλάδα, που συνιστά πλήρη αναγνώριση της επήρειας του Καστελόριζου, που αμφισβητεί η Τουρκία. Ο Έλληνας πρωθυπουργός σε δήλωση μετά το πέρας της τριμερούς συνάντησης στη Λευκωσία είχε δηλώσει ότι υπάρχει πρόθεση της Ελλάδας να προχωρήσει στον καθορισμό Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών. Ωστόσο, παράλληλα έβαλε και αστερίσκους, λέγοντας ότι αυτό θα γίνει εκεί όπου δεν απαιτείται η συνεννόηση με τρίτες χώρες.
Κοινές προκλήσεις
Πέραν όμως της ΑΟΖ συζητήθηκαν κοινά ενεργειακά συμφέροντα που άπτονται της μεταφοράς των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τα ζητήματα για ενεργειακά δίκτυα, με φόντο τα αιγυπτιακά και κυπριακά κοιτάσματα για την ανακάλυψη του κοιτάσματος Ζορ στην Αίγυπτο, και ο τρόπος προώθησης αγωγών ενέργειας μέσα από τον ελλαδικό χώρο ήταν ανάμεσα σε αυτά.
Οι τρεις χώρες συμφωνούν ότι έχουν κοινές προκλήσεις να αντιμετωπίσουν στον τομέα της ενέργειας, στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πόρων και των οδών, στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και στην ανάγκη για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη νέων ενεργειακών υποδομών. Οι συγκεκριμένες αναφορές θεωρούν ότι εμπλουτίζουν τις προοπτικές για την περαιτέρω προώθηση της τριμερούς συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα, ιδίως στους τομείς των υδρογονανθράκων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Για τον σκοπό αυτό, συμφώνησαν να ενισχύσουν την ενεργειακή συνεργασία με τακτικές συναντήσεις των αρμοδίων για την ενέργεια υπουργών, καθώς και των φορέων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που ασχολούνται με θέματα ενέργειας.
Σε πολιτικό επίπεδο
Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν κάθε λόγο να στηρίζουν τη νέα αιγυπτιακή κυβέρνηση, τη στιγμή που διατηρείται η παρούσα σχέση Αιγύπτου - Τουρκίας. Η αίσθηση ομαλότητας και αλληλοστήριξης που εκπέμπει η τριμερής συνεργασία, όπως υποστηρίζουν αξιωματούχοι σε Κύπρο και Ελλάδα, συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής. Μην ξεχνάμε ότι η τριμερής αναγνωρίζεται ως χρήσιμη από την Ουάσιγκτον, ενώ δημιουργεί προοπτικές και για μελλοντική συνεργασία με το Ισραήλ.
Η τριμερής έχει και μία ευρύτερη διπλωματική σημασία, καθώς δείχνει ότι δύο χώρες της ΕΕ αναγνωρίζουν τον σημαντικό ρόλο της Αιγύπτου στον αραβικό κόσμο. Δεν είναι δίχως σημασία ότι με την ανάληψη της εξουσίας από τον Φατάχ αλ Σίσι, η Αίγυπτος απομακρύνθηκε από την Τουρκία και προσέγγισε την Ελλάδα αλλά και το Ισραήλ, με το οποίο επίσης Ελλάδα και Κύπρος βελτιώνουν τις μεταξύ τους σχέσεις.
Για ακόμη μια φορά ο Νίκος Αναστασιάδης εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την αμέριστη συμπαράσταση στα φόρα που συμμετέχει και ιδιαίτερα στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας, για τη στήριξη που προσφέρει με σταθερότητα για χρόνια σε ό,τι αφορά τη δίκαιη λύση του Κυπριακού. Η Αίγυπτος, είπε, «υπήρξε πάντα φίλη και στενά συνδεδεμένη μαζί μας χώρα. Όμως τα τελευταία χρόνια από την άνοδο του Προέδρου Σίσι στην εξουσία θα πρέπει να πω ότι ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις αλλά και τη στήριξη προς μια μικρή γείτονα χώρα, που υποφέρει δυστυχώς από επιβουλές τρίτων».
Τι αποφασίστηκε στο Κάιρο
Στη Διακήρυξη του Καΐρου, αποτυπώνεται η συμφωνία των τριών ηγετών για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών, προκειμένου να προωθηθεί μια τριμερής εταιρική σχέση σε διάφορους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, και να εργασθούν από κοινού για την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας, της ασφάλειας και της ευημερίας στην περιοχή της Μεσογείου. Όπως σημειώνεται, «με δεδομένη τη ρευστή και ασταθή κατάσταση στην περιοχή, οι τρεις χώρες, που μοιράζονται κοινές αξίες και συμφέροντα, έχουν, για τον σκοπό αυτό, συμφωνήσει ως προς τη σημασία της εγγύτερης συνεργασίας και του υψηλού επιπέδου συντονισμού πολιτικών ενεργειών».
Με τη Διακήρυξη, οι αρχηγοί συμφώνησαν να εργαστούν για την υλοποίηση σχεδιασμένων έργων στους τομείς της ενέργειας, των θαλάσσιων μεταφορών, του τουρισμού και της γεωργίας. Χαιρέτισαν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα σε αυτούς τους τομείς και αναγνώρισαν ότι ακόμη πολλά απομένουν να γίνουν, για να εξασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη θα πραγματοποιηθεί στις κοινότητές τους.
Συμφώνησαν επίσης, ότι «οι κατευθυντήριες αρχές της τριμερούς εταιρικής σχέσης είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και των σκοπών και αρχών που καθιερώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένης της δέσμευσης για φιλικές σχέσεις, τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, τον σεβασμό της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών».
Επιπλέον, επανεξέτασαν τη σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου, «τονίζοντας το αμοιβαίο όφελος από διάφορους τομείς συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών» και «επανέλαβαν τη ζωτική σημασία που έχει μια ισχυρή και σταθερή σχέση Αιγύπτου - ΕΕ για την ειρήνη και τη σταθερότητα, τόσο στην Μέση Ανατολή όσο και στην Ευρώπη». Η Διακήρυξη αναφέρεται επίσης στους τομείς συνεργασίας και τις κοινές θέσεις των τριών χωρών ως προς τα περιφερειακά ζητήματα.
