ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ

Οι σεισμικές έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ καταδεικνύουν την ύπαρξη μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου τύπου Ζορ. Θετικοί και οι Ισραηλινοί στην ιδέα κατασκευής σταθμού υγροποίησης στο νησί μας

«Από μόνο του το υπεργιγαντιαίο κοίτασμα Ζορ της Αιγύπτου αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες του αγωγού East Med», δήλωσε ο Δρ Νίκος Λυγερός

Μπορεί οι διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό να έχουν μπλοκάρει εξαιτίας της τουρκικής αδιαλλαξίας σε μια σειρά από ζητήματα, με κορυφαίο το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, εντούτοις, οι ενεργειακές ζυμώσεις και διεργασίες στην ευρύτερη περιοχή συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Η τριμερής Συνάντηση Κορυφής στο Κάιρο μεταξύ Κύπρου-Ελλάδας-Αιγύπτου, τα όσα διαδραματίστηκαν στο προσκήνιο αλλά και στο παρασκήνιο του Παγκόσμιου Συνεδρίου Ενέργειας στην Κωνσταντινούπολη, η πρώτη επίσημη συνάντηση Ισραήλ-Τουρκίας την Πέμπτη με φόντο τα ενεργειακά, η συμφωνία Άγκυρας-ψευδοκράτους για ηλεκτρική διασύνδεση από τη μια και οι ανακοινώσεις για βιωσιμότητα του Euroasia Interconnector από την άλλη, μαρτυρούν ότι το θέμα της ενέργειας μπορεί να αλλάξει τα στρατηγικά δεδομένα, επηρεάζοντας τις πολιτικές αποφάσεις.

Την ίδια ώρα, παρατηρείται μια κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω ΝΟΤΑΜ που αμφισβητεί το Καστελόριζο, όσο και στο Αιγαίο, όπου ο Ερντογάν θέτει έμμεσα θέμα αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάννης. Μέσα σε αυτόν τον γεωπολιτικό αναβρασμό, η Κύπρος επιδιώκει να παίξει, και παίζει μέχρι στιγμής, τον ρόλο της στρατηγικής γέφυρας μεταξύ της Μέσης Ανατολής (Ισραήλ, Αιγύπτου Ιορδανίας) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την άλλη. Οι χειρισμοί και οι αποφάσεις της Κυβέρνησης από αυτή την περίοδο μέχρι και τις γεωτρήσεις της TOTAL τον Απρίλιο του 2017 ενδεχομένως να είναι καθοριστικές για την επόμενη τουλάχιστον δεκαετία.

Τριπλό σημείο επαφής

Αξιολογώντας τα αποτελέσματα της Τριμερούς Συνάντησης στο Κάιρο, ο Δρ Νίκος Λυγερός, που βρίσκεται στο νησί μας για μια σειρά διαλέξεων, δήλωσε στο «Σίγμα» ότι ήταν η πρώτη τριμερής που ήταν σημαντική από στρατηγικής άποψης, με το πολιτικό και οικονομικό όφελος να ακολουθούν. «Η Κύπρος δημιουργεί ένα συμμαχικό πλαίσιο που πριν δεν υπήρχε. Επειδή η γεωπολιτική έχει αλλάξει ως προς τη σχέση Αιγύπτου-Τουρκίας, το γεγονός ότι Κύπρος-Ελλάδα-Αίγυπτος βρίσκονται από την ίδια πλευρά με ένα τριπλό σημείο επαφής και όχι μια ζώνη, αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

To «κυπριακό Ζορ»

Επιπλέον, μιλώντας για τις γεωτρήσεις που θα γίνουν το επόμενο διάστημα στην Κυπριακή ΑΟΖ ο Δρ Λυγερός εξήγησε, στο πλαίσιο ραδιοφωνικής εκπομπής του Ρικ1, πως υπάρχουν σεισμικές εικόνες από το κοίτασμα στο οικόπεδο 11, οι οποίες καταδεικνύουν πως αυτό είναι ανάλογο του υπεργιγαντιαίου κοιτάσματος Ζορ της Αιγύπτου.

«Είναι σε απόσταση λιγότερη από δέκα χιλιόμετρα. Αυτό εξηγεί γιατί τόσο εύκολα η TOTAL ανανέωσε την άδειά της για το θαλάσσιο οικόπεδο 11 και είναι αυτό που εξηγεί γιατί ξήλωσαν τον Διευθύνοντα Σύμβουλό τους, που θεώρησε σε κάποια φάση ότι δεν ήταν καλό η εταιρεία να κρατήσει το οικόπεδο 10», είπε.

Η ανάγκη του σταθμού LNG

Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να αναφερθεί εκ νέου στα στρατηγικά πλεονεκτήματα της κατασκευής ενός σταθμού υγροποίησης (LNG) στην Κύπρο.

«Όταν λέγαμε ότι έχουμε μόνο την Αφροδίτη και έχουμε φυσικό αέριο σε αυτό το μέγεθος, αποφασίσαμε να το μεταφέρουμε στην Αίγυπτο, θεωρώντας ότι ήταν το καλύτερο από τέτοια μεγέθη. Τώρα που βλέπουμε τις προοπτικές που έχουν οι άλλοι σε εμάς, αλλάζει η στρατηγική μας και θα πρέπει να ενθαρρύνουμε την κατασκευή του τερματικού υγροποίησης, διότι προς το παρόν θα ενισχύσουμε τον τερματικό της Αιγύπτου, το οποίο δεν είναι σε καμία περίπτωση κακό αφού είμαστε σε συμμαχικό πλαίσιο, αλλά δεν υπάρχει λόγος με τόσα αποθέματα να μην αρχίσουμε αυτή τη διαδικασία, που σε κάθε περίπτωση γίνεται μετοχικά», είπε ο Δρ Λυγερός. Όσον αφορά τον αγωγό East Med, τόνισε πως είναι σημαντικό το γεγονός πως αρχίζει να ενεργοποιείται μέσω τεχνικών επιτροπών, ενώ έγιναν ήδη ορισμένες παρουσιάσεις για τη βιωσιμότητά του στην Αθήνα. «Από μόνο του το κοίτασμα Ζορ της Αιγύπτου αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες ενός τέτοιου αγωγού», σημείωσε.

Στην Πόλη ο Στάινιτς

Κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Συνεδρίου για την Ενέργεια, που διεξήχθη αυτή την εβδομάδα στην Κωνσταντινούπολη, ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν εκδήλωσε με τον πλέον επίσημο τρόπο το ενδιαφέρον του για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου. Στο ίδιο πλαίσιο, ο κατοχικός ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί, που προσφωνήθηκε μάλιστα ενώπιον των παρευρισκομένων ως «Πρόεδρος», επανέλαβε την επιθυμία της Άγκυρας για μεταφορά του φυσικού αερίου του Ισραήλ με αγωγό μέσω Τουρκίας στις ευρωπαϊκές αγορές.

Προς την ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν και οι δηλώσεις του Υπουργού Ενέργειας του Ισραήλ Γιουβάλ Στάινιτς, ο οποίος συναντήθηκε για πρώτη φορά με τον Τούρκο ομόλογό του στο περιθώριο του Συνεδρίου. Συγκεκριμένα, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου, ο Στάινιτς είπε πως η Τουρκία και το Ισραήλ σχεδιάζουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της ενέργειας και θα εξετάσουν τη βιωσιμότητα κατασκευής ενός αγωγού φυσικού αερίου.

Μεταξύ άλλων, ο Στάινιτς εξήγησε πως μπορεί το Ισραήλ να οικοδομεί περιφερειακές ενεργειακές σχέσεις με την Ιορδανία, την Αίγυπτο, την Κύπρο και την Ελλάδα, από την άλλη, όμως, η Τουρκία παραμένει, είπε, ως μια σημαντική επιλογή για τη χώρα του. Προχωρώντας ένα βήμα πάρα πέρα, κάλεσε μάλιστα τις τουρκικές εταιρείες να εμπλακούν στον διαγωνισμό αδειοδότησης οικοπέδων στην ισραηλινή ΑΟΖ που βρίσκεται σε εξέλιξη. Υπενθυμίζεται πως μέχρι τον Δεκέμβρη, το Τελ Αβίβ αναμένεται να πάρει τις τελικές του αποφάσεις για την αξιοποίηση του κοιτάσματος Λεβιάθαν.

Αποκλείστε την Τουρκία!

Η συνεργασία Τουρκίας-Ισραήλ, μέσω της κατασκευής αγωγού, αν και φάνταζε αρχικά εφικτή λόγω αποστάσεων, μια σειρά από γεωπολιτικά και φυσικά εμπόδια βάζουν σε δεύτερες σκέψεις όσους ήταν υπέρμαχοι. Οι φωνές, μάλιστα, που τάσσονται εναντίον μιας τέτοιας επιλογής άρχισαν να μεγαλώνουν εντός του Ισραήλ, του οποίου η κοινή γνώμη ήταν ήδη δυσαρεστημένη με τη συμφωνία επαναπροσέγγισης των δυο χωρών. Τους λόγους για τους οποίους το Τελ Αβίβ πρέπει να αποφύγει έναν τουρκο-ισραηλινό αγωγό φυσικού αερίου αναφέρει σε πρόσφατη ανάλυσή του το ισραηλινό Κέντρο Στρατηγικών Μελετών Begin-Sadat.

«Το Ισραήλ θα πρέπει να αποκλείσει την επιλογή κατασκευής ενός αγωγού φυσικού αερίου προς την ισλαμική Τουρκία, αφού εμπεριέχει πολιτικά ρίσκα. Αντιθέτως, θα πρέπει να εξετάσει τη χρήση της τεχνολογίας υγροποιημένου αερίου (LNG) για εξαγωγές μέσω Κύπρου. Παρ' όλο που αυτή η επιλογή θα είναι δαπανηρή, θα είναι λιγότερο επικίνδυνη και με περισσότερη διάρκεια σε μακροπρόθεσμο πλάνο. Και αυτό, επιπρόσθετα των εξαγωγών σε Ιορδανία και πιθανώς και σε Αίγυπτο», αναφέρει η ανάλυση.

Σταθερή η Κύπρος

Συγκεκριμένα για τον σταθμό υγροποίησης αναφέρει πως θα ήταν σοφό για το Ισραήλ να επικεντρώσει την προσοχή της μακροπρόθεσμης στρατηγικής του στην Κύπρο. «Το κοίτασμα από το οικόπεδο Αφροδίτη στις νότιες ακτές της Κύπρου και το γειτονικό οικόπεδο του Ισραήλ Λεβιάθαν θα μπορούσαν να μετατρέψουν την Κύπρο σε κόμβο επιπρόσθετου αερίου στην Ευρώπη και την Ασία. Θα πρέπει να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις LNG σε μια ακτή και υπολογίζεται ότι η ανέγερσή τους στην Κύπρο θα κοστίσουν πέραν των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο συντάκτης της εν λόγω μελέτης επικαλείται πηγή της βιομηχανίας ενέργειας, ο οποίος δήλωσε πως «η Κύπρος είναι το ασφαλέστερο στοίχημα, αφού είναι σταθερή μακροπρόθεσμα και αν ο Λίβανος εντοπίσει κοιτάσματα, θα μπορούσε και αυτός να το μεταφέρει με αγωγό στο νησί».