Νέα φάση για εδαφικό, αν υπάρξει επαρκής πρόοδος τον Οκτώβρη στις υπάρχουσες διαφορές
Στο εξωτερικό, κατά πάσα πιθανότητα, η συζήτηση του κρίσιμου κεφαλαίου, παρόντων των μελών του Εθνικού Συμβουλίου

Την πορεία και τα στάδια της διαπραγμάτευσης συζήτησαν, στη χθεσινή πρώτη συνάντησή τους, στο πλαίσιο της νέας φάσης των εντατικών συνομιλιών για επίλυση του Κυπριακού, Νίκος Αναστασιάδης και Μουσταφά Ακιντζί, παρόντος του Ειδικού Συμβούλου του ΓΓ των ΗΕ για το Κυπριακό Έσπεν Μπαρθ Έιντε.

Στην «κορυφή» της ατζέντας της χθεσινής συνάντησης, της πρώτης μετά την Τριμερή της Νέας Υόρκης, ήταν η διαμόρφωση των διαπραγματευτικών και χρονικών προϋποθέσεων για έναρξη της συζήτησης του εδαφικού, το οποίο θεωρείται κεφάλαιο-κλειδί και για τη ρύθμιση του περιουσιακού, που θα ξεμπλοκάρει τη διαδικασία για σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης, όπου θα συζητηθούν οι διεθνείς πτυχές του κυπριακού προβλήματος (ασφάλεια, εγγυήσεις).

Οι δύο ηγέτες, όπως πληροφορείται η «Σ», είχαν αρχικά μία κατ’ ιδίαν συνάντηση περίπου μιας ώρας, χωρίς την παρουσία του Έ. Μ. Έιντε και της Ελίζαμπεθ Σπέχαρ.

Σε δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης ανέφερε πως ο διάλογος στις διαπραγματεύσεις τον Οκτώβριο θα είναι ιδιαίτερα εντατικός, με στόχο τη μέγιστη δυνατή σύγκλιση στις υπάρχουσες διαφορές, που, αν επιτευχθεί, θα σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας φάσης, αυτής της συζήτησης των εδαφικών αναπροσαρμογών, η οποία, όπως σημείωσε, μπορεί να διεξαχθεί σε τρίτη χώρα, λόγω επιφυλάξεων και ανησυχιών της τ/κ πλευράς.

Σ’ αυτή την περίπτωση, δηλαδή να συζητηθεί σε χώρα του εξωτερικού οι εδαφικές αναπροσαρμογές, διευκρίνισε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, τότε οι αρχηγοί των κομμάτων που συμμετέχουν στο Εθνικό Συμβούλιο θα τον συνοδεύσουν.

Πολυμερής, μόνον εάν…
Βεβαίως, όλα αυτά υπό την αίρεση ότι δεν θα υπάρξει την υστάτη τακτικός αιφνιδιασμός από τουρκικής πλευράς, ο οποίος θα περιστέλλει τη συζήτηση του εδαφικού στο θέμα των κριτηρίων, παραπέμποντας το κεφαλαιώδες ζήτημα των εδαφικών αναπροσαρμογών και της επιστροφής των προσφύγων σε πολυμερή διάσκεψη, όπου θα συζητηθούν σε διασύνδεση με το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων (ίδε χθεσινό πρωτοσέλιδο «Σ»).

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της εφημερίδας μας, η πλευρά μας σταθμίζει με ιδιαίτερη σοβαρότητα ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θεωρώντας πως δεν πρέπει να αποκλείεται ένας τουρκικός τακτικισμός την τελευταία στιγμή, και γι’ αυτό θέτει τις δικές της προϋποθέσεις τόσο για να εκκινήσει η διαπραγμάτευση του εδαφικού -ενδεχομένως σε μια διάσκεψη τύπου Καμπ Ντέιβιντ- όσο και για να «απελευθερωθεί» η διαδικασία προς τη σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης.

Όσον αφορά την εκκίνηση της διαπραγμάτευσης του εδαφικού, εγείρει ως προϋπόθεση τη συζήτηση του κεφαλαίου στην ολότητά του, μέσα από μια εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευση, ήτοι συζήτηση των κριτηρίων, των εδαφικών αναπροσαρμογών και του αριθμού των προσφύγων που θα επιστρέψουν, ενώ για σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης θέτει ως απαράβατη προϋπόθεση τη συμφωνία επί όλων των πτυχών του κεφαλαίου, προκειμένου ο τουρκικός τακτικός αιφνιδιασμός να πέσει στο κενό, εάν υπάρξει.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά αρμόδια πηγή στη «Σ», «η συμφωνία επί όλων των πτυχών και παραμέτρων του εδαφικού αποτελεί όρον εκ των ων ουκ άνευ για σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης, και δεν πρόκειται να υπάρξει οιαδήποτε υπαναχώρηση επί τούτου, η οποία, στην ουσία, θα υποβοηθά τις τακτικές σκοπιμότητες της άλλης πλευράς, να πάρει, δηλαδή, τη ρύθμιση των εδαφικών αναπροσαρμογών στην πολυμερή διάσκεψη».

Παραγωγική συνάντηση
Ερωτηθείς πώς πήγε η χθεσινή συνάντηση, ο ΠτΔ ανέφερε πως ήταν ιδιαιτέρως παραγωγική, «γιατί μας δόθηκε η ευκαιρία να διεξέλθουμε κεφάλαιο με κεφάλαιο, να δούμε τις υπάρχουσες διαφορές, έτσι ώστε ο Οκτώβριος να είναι ο μήνας εντατικών διαβουλεύσεων».

«Έχει συμφωνηθεί η εντατικοποίηση του διαλόγου», είπε, προσθέτοντας ότι «θα είναι περίπου εννιά, ενδεχόμενα και δέκα συναντήσεις (στις 5, 7, 14, 16, 17, 24, 26 και 31 του μηνός), έτσι ώστε να επιτύχουμε τη μέγιστη δυνατή σύγκλιση στις υπάρχουσες διαφορές».

Ο Νίκος Αναστασιάδης συνέχισε λέγοντας ότι «εάν εν συνεχεία παρατηρηθεί τέτοια πρόοδος που να επιτρέπει, θα προχωρήσουμε σ' ένα άλλο στάδιο, συζήτησης του πέμπτου κεφαλαίου που αφορά τις εδαφικές αναπροσαρμογές, με ένα ενδεχόμενο αυτή η συνάντηση να πραγματοποιηθεί, λόγω των επιφυλάξεων και των ανησυχιών του κ. Ακιντζί, σε μια τρίτη χώρα».

Σε μια ανάλογη περίπτωση, διευκρίνισε, «βεβαίως, θα πρέπει να πω ότι τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου θα με συνοδεύουν, έτσι ώστε να υπάρχει μια άμεση και συλλογική αντιμετώπιση του θέματος που θα αντιμετωπίσουμε».

Και μετά, Πολυμερής
Σύμφωνα με τον ίδιο «αν και στο εδαφικό παρατηρηθεί μια πρόοδος που να επιτρέπει, τότε ενδεχόμενα να προχωρήσουμε και εις το επόμενο στάδιο που θα είναι μια σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης, για να ασχοληθεί με τα θέματα των εγγυήσεων».
Όλα αυτά, σημείωσε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, «υπό την προϋπόθεση πάντα της προόδου εις όλα όσα θα συζητούνται».

«Brainstorming» για ασφάλεια
Σε ερώτηση αν το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων θα το δουν και στην Κύπρο, απάντησε ότι «“brainstorming” (ανταλλαγή απόψεων και ιδεών) μπορεί να γίνει», προσθέτοντας ότι «το πιο σημαντικό είναι η επικέντρωση στις υπάρχουσες διαφορές, για να υπάρξουν κατά το μέγιστο δυνατόν συγκλίσεις που να μας επιτρέψουν να προχωρήσουμε στο 5ο κεφάλαιο, που είναι το εδαφικό, το οποίο είναι συνυφασμένο πάντα με το περιουσιακό».

Αποφασιστικότητα για λύση το 2016
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση για τη στάση που τηρεί σε συνεντεύξεις του ο Μουσταφά Ακιντζί, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι «δεν θα σχολιάσω, όπως δεν σχολίασα μέχρι σήμερα τις όποιες συνεντεύξεις».

Αυτό που καταγράφω, επισήμανε, «είναι την αποφασιστικότητά του, με βάση τα όσα έχω περιγράψει, να προχωρήσουμε από κοινού για να πετύχουμε, αν είναι δυνατόν, μια πολιτική συνολική λύση πριν από το τέλος του 2016, νοουμένου ότι και η τουρκοκυπριακή, αλλά και η τουρκική πλευρά εις όσα την αφορούν, θα επιδείξουν την καλή θέληση που ο καθένας αναμένει απ' όσους διακηρύττουν ότι επιθυμούν την οριστική λύση του Κυπριακού».

«Αυτό που έχω περιγράψει είναι η διαδικασία που έχουμε συμφωνήσει», επανέλαβε, απαντώντας σε άλλη ερώτηση για το θέμα της ασφάλειας.