Αρχίζει σήμερα η νέα φάση των εντατικών διαπραγματεύσεων για επίλυση του Κυπριακού
Θετική εξέλιξη θεωρεί η Λευκωσία το γεγονός ότι το εδαφικό θα συζητηθεί ανεξάρτητα από την ασφάλεια και τις εγγυήσεις, ωστόσο σημασία έχει το κατά πόσον ο Μ. Ακιντζί θα υποβάλει «χάρτες και ονόματα» ή θα επιχειρήσει να παραπέμψει το θέμα της επιστροφής εδαφών σε πενταμερή διάσκεψη

Πραγματοποιείται, σήμερα, στις 11 το πρωί, η πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών στο πλαίσιο της νέας φάσης των εντατικοποιημένων διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, μετά την τριμερή της Νέας Υόρκης.
Συνάντηση, η οποία θεωρείται προπαρασκευαστική των επόμενων συναντήσεων, που αναμένεται να κρίνουν και το μέλλον της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Την κρισιμότητα της νέας φάσης της διαπραγματευτικής διαδικασίας επισήμανε, με δηλώσεις του χθες, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Νίκος Χριστοδουλίδης, τονίζοντας πως βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη φάση του Κυπριακού, «με όλη τη σημασία της λέξης κρίσιμη», ενώ εξέφρασε, παράλληλα, ικανοποίηση για το γεγονός ότι το εδαφικό, το οποίο θα αποφασιστεί από τους ηγέτες πού θα συζητηθεί, δεν συνδέεται πλέον με το θέμα της ασφάλειας και θα συζητηθεί μόνο του.

Σε δηλώσεις μετά τη χθεσινή συνάντηση που είχε στο Προεδρικό ο Πρόεδρος Αναστασιάδης με τον Ειδικό Σύμβουλο του Γ.Γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε αρχικά πως εκτιμάται ότι η αυριανή συνάντηση θα είναι κατά κύριο λόγο προπαρασκευαστική των επόμενων συναντήσεων, δηλαδή θα συζητηθεί ανάμεσα στους δύο ηγέτες η θεματολογία και το πόσο συχνά θα γίνονται οι συναντήσεις, ενώ αναμένεται να καθοριστούν και συγκεκριμένες ημερομηνίες για τις επόμενες που θα ακολουθήσουν.

Πιο διευκρινιστικός, ως προς την τακτικότητα των συναντήσεων, ήταν ο κ. Νίκος Χριστοδουλίδης σε δηλώσεις του στην εκπομπή του «Σίγμα», «Μεσημέρι και Κάτι», αναφέροντας πως οι δύο ηγέτες θα έχουν τρεις με τέσσερεις συναντήσεις την εβδομάδα.

Την Πέμπτη το Ε.Σ.
«Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη φάση με ό,τι ακριβώς σημαίνει η φράση "κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων". Η δική μας πλευρά με απόλυτη σοβαρότητα, με την κατάλληλη προετοιμασία θα προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και ευελπιστούμε ότι μέσα από τον διάλογο που θα γίνει θα υπάρξουν εκείνα τα αποτελέσματα που θα μας επιτρέψουν να αισιοδοξούμε», ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης, ανακοινώνοντας, παράλληλα, ότι η προγραμματισμένη για σήμερα συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου αναβάλλεται για την ερχόμενη Πέμπτη, στις 10 το πρωί.

Όπως είπε, τη συνεδρία του Εθνικού δεν θα απασχολήσει μόνο η θεματολογία που είχε συμφωνηθεί, αλλά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα ενημερώσει τους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων τόσο για τις επαφές του στη Νέα Υόρκη, στο Λονδίνο και στο Παρίσι, αλλά και για την πρώτη συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη και για το πώς θα προχωρήσει η όλη διαδικασία.

Επιπρόσθετα, θα γίνει συζήτηση για το κεφάλαιο των Ευρωπαϊκών Θεμάτων, με τα κόμματα να έχουν την ευχέρεια να υποβάλουν διευκρινιστικές ερωτήσεις και εισηγήσεις στο κεφάλαιο αυτό. Θα μπορούν να παρευρεθούν και τεχνοκράτες εμπειρογνώμονες από κάθε κόμμα, διευκρίνισε.

Παράλληλα, έκανε λόγο για καλό κλίμα στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων, προσθέτοντας πως τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες θα γίνουν αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των δύο ηγετών.

Μόνο του το εδαφικό
Κληθείς να σχολιάσει τη δήλωση Έιντε ότι το εδαφικό θα συζητηθεί μόνο του και όχι σε σχέση με την Ασφάλεια και τις Εγγυήσεις, ο Εκπρόσωπος είπε ότι θεωρεί θετική την εξέλιξη ότι πλέον το εδαφικό δεν συνδέεται με το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, «και δεν συνδέεται όχι απλά επειδή το λέγαμε τόσον καιρό, αλλά λόγω της φύσης των δύο κεφαλαίων».

Το εδαφικό, πρόσθεσε, «συνδέεται με το περιουσιακό, υπάρχει και δημόσια δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας ότι δεν μπορεί να κλείσει το περιουσιακό χωρίς να υπάρξει συμφωνία επί του εδαφικού, και εμείς κρατάμε την ουσία που είναι να γίνει ουσιαστική και σε βάθος συζήτηση του εδαφικού. Απ' εκεί και πέρα, εναπόκειται στους δύο ηγέτες και μόνο να αποφασίσουν το πού και το πότε θα γίνει η εν λόγω συζήτηση».

Σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, στη συνάντηση, ενδεχομένως να συζητηθούν και οι λεπτομέρειες σε σχέση με το πώς θα αναλυθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το συγκεκριμένο κεφάλαιο. Πιθανότατα, ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες της «Σ», η συζήτηση αυτή να παραπεμφθεί σε μιαν από τις επόμενες συναντήσεις, αφού γίνει πρώτα εκατέρωθεν σφυγμομέτρηση προθέσεων.

Συνεχίζοντας, ο Εκπρόσωπος επανέλαβε πως για να κλείσει το περιουσιακό, πρέπει να κλείσει και το εδαφικό, καθώς «δεν μπορεί να γίνει το ένα χωρίς το άλλο».

Αλλαγή στάσης Ακιντζί;
Ο κ. Χριστοδουλίδης επεσήμανε, στο σημείο αυτό, την αλλαγή στάσης του Μουσταφά Ακιντζί σε σχέση με το εδαφικό, καθώς, ενώ μέχρι τώρα επέμενε ότι το εδαφικό θα συζητηθεί μαζί με ασφάλεια και εγγυήσεις σε πενταμερή διάσκεψη, τις τελευταίες μέρες κάνει ένα βήμα πίσω και συναινεί σε συζήτηση του εδαφικού ξεχωριστά από όλα τα άλλα κεφάλαια.

Αρμόδια κυβερνητική πηγή, ερωτηθείσα από τη «Σ» για τους λόγους που «επιβάλλουν» τη συζήτηση του εδαφικού στο εξωτερικό, σε περίπτωση που συμφωνηθεί κάτι τέτοιο, επισήμανε ότι αυτοί έχουν να κάνουν με την «εμπιστευτικότητα την οποία θέλει να διασφαλίσει η τ/κ πλευρά, φοβούμενη διαρροές και ενδεχόμενες αντιδράσεις στο εσωτερικό της τ/κ κοινότητας».

Ερωτηθείσα περαιτέρω για τη μορφή την οποία θα διαλάβει η συζήτηση του εδαφικού, είτε διεξαχθεί στην Κύπρο είτε διεξαχθεί στο εξωτερικό, διευκρίνισε πως θα έχει τη δομή που έχουν όλες οι συναντήσεις στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, με την παρουσία των δύο ηγετών, των συμβούλων τους και των διαπραγματευτικών ομάδων, «χωρίς την παρουσία, ασφαλώς, του Γ. Γραμματέα των Η.Ε. ή οιουδήποτε άλλου, πέραν των εντεταλμένων εκπροσώπων του διεθνούς οργανισμού, όπως γίνεται τώρα». Ξεκαθάρισε, δε, ότι θα είναι διασταυρούμενη η διαπραγμάτευση με το περιουσιακό, αφού τα δύο κεφάλαια συνδέονται άρρηκτα.

Θα δώσει χάρτες;
Πάντως, έγκυροι πολιτικοί αναλυτές εκφράζουν επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσον η τ/κ πλευρά έχει όντως αναδιπλωθεί στο θέμα της διαπραγμάτευσης του εδαφικού και της μη διασύνδεσής του με το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, διαβλέποντας ενδεχόμενο τουρκικό «τακτικισμό», ο οποίος έχει στόχο να παγιδέψει την πλευρά μας.

Το ουσιώδες, υποστηρίζουν, είναι να δειχθεί κατά πόσον ο Μουσταφά Ακιντζί θα καταθέσει «χάρτες και ονόματα», ή θα αρκεστεί στη συζήτηση των κριτηρίων, επιδιώκοντας να παραπέμψει το θέμα της επιστροφής εδαφών σε πενταμερή διάσκεψη, όπου θα μπορέσει να το βάλει στη λογική τού «πάρε-δώσε» με την ασφάλεια και τις εγγυήσεις.

Η συζήτηση θα δείξει…
Ερωτηθείς, εξάλλου, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, αν αυτή η φάση των εντατικοποιημένων διαπραγματεύσεων αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για να κλείσουν τα ανοικτά ζητήματα, είπε ότι τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων είναι εκείνα που θα καθορίσουν αν είναι η τελευταία ή όχι.

«Δεν μπορούμε να προτρέχουμε. Εκείνο που έχει σημασία, είναι να υπάρχει η βούληση, η θέληση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να αντιμετωπιστούν εκείνες οι δυσκολίες, εκείνες οι διαφορετικές προσεγγίσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές. Την ίδια στιγμή, μέσα από την ουσιαστική συζήτηση του εδαφικού, θα διαφανούν και οι προθέσεις, και θα είμαστε σε θέση να προβούμε σε πιο ασφαλείς εκτιμήσεις».

Κληθείς να απαντήσει για τη διάρκεια αυτής της φάσης των συνομιλιών, ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι «δεν υπάρχει χρονικό ορόσημο για το πόσον καιρό θα κρατήσουν οι εντατικοποιημένες συνομιλίες. Εκείνο που θα κρίνει το χρονικό όριο των συζητήσεων, είναι τα αποτελέσματα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε.

Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις αρμόδιων πηγών, πρέπει να θεωρείται απίθανη η επίτευξη πλήρους σύγκλισης ή συμφωνίας εντός του 2016, τόσο λόγω των δυσυπέρβλητων δυσκολιών που υπάρχουν στις διαπραγματεύσεις, όσο και λόγω του γεγονότος ότι το πρόγραμμα του ΠτΔ έως το τέλος του χρόνου είναι ιδιαίτερα βεβαρημένο με αρκετά ταξίδια στο εξωτερικό.

Δεν τέθηκε θέμα Έιντε
Ο Εκπρόσωπος ερωτήθηκε, επιπρόσθετα, αν, κατά τη χθεσινή συνάντηση του ΠτΔ και του κ. Έιντε, συζητήθηκε το περιεχόμενο της πρόσφατης συνέντευξης του Ειδικού Συμβούλου του Γ.Γ. του ΟΗΕ, λέγοντας ότι το θέμα αυτό είχε συζητηθεί κατά τη διάρκεια της παρουσίας του Προέδρου Αναστασιάδη στο Λονδίνο και πως υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία με τον κ. Έιντε και δόθηκαν σχετικές διευκρινίσεις. Χθες, σημείωσε, δεν έγινε συζήτηση για το θέμα αυτό.

Κληθείς, τέλος, να σχολιάσει δηλώσεις του Βρετανού Ύπατου Αρμοστή σε σχέση με τη χρηματοδότηση της λύσης, ο κ. Χριστοδουλίδης είπε πως αυτό που γίνεται αυτήν τη στιγμή είναι να δούμε τα οικονομικά δεδομένα, να δούμε τις οικονομικές ανάγκες που θα προκύψουν μέσα από μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού. «Το τι έχει σημασία είναι το γεγονός ότι υπάρχουν στην Κύπρο διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί, οι οποίοι προχωρούν με πολύ συγκεκριμένες μελέτες, ώστε να έχουμε ενώπιόν μας πραγματικά δεδομένα και να μπορούμε να τοποθετηθούμε.

»Όντως, σε μεγάλο βαθμό η προσέγγιση του Βρετανού Ύπατου Αρμοστή αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα και είναι κάτι που λαμβάνεται σοβαρά υπόψη τόσο στις μελέτες που ετοιμάζονται όσο και στις όποιες συζητήσεις γίνονται σε διμερές επίπεδο για το συγκεκριμένο θέμα», κατέληξε.

Εδαφικό πριν από την ασφάλεια
Υπάρχει μια παραδοχή πως η συζήτηση για το εδαφικό θα πρέπει να ξεκινήσει σύντομα και πριν προχωρήσει η ολοκληρωμένη συζήτηση για τα θέματα της ασφάλειας, δήλωσε Έσπεν Μπαρθ Έιντε, σημειώνοντας πως το κατά πόσον αυτή η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί στο εξωτερικό, θα το αποφασίσουν οι δύο ηγέτες.

«Τουλάχιστον η μία πλευρά, και πιστεύω όσο πάει και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι πρέπει να βρούμε τη σωστή μεθοδολογία γι’ αυτές τις συζητήσεις, διότι αυτή η συζήτηση θα είναι κάπως διαφορετική από τις συζητήσεις για τη διακυβέρνηση. Εξάλλου, το θέμα των εδαφικών ανταλλαγών επηρεάζει τον απλό κόσμο κατά τρόπο κάπως διαφορετικό απ' ό,τι, για παράδειγμα, το ποσοστό στο Δ.Σ. της Κεντρικής Τράπεζας», ανέφερε.

Σε ερώτηση αν υπάρχει η άποψη για συζήτηση του εδαφικού στο εξωτερικό, ο κ. Έιντε είπε ότι εναπόκειται στους ηγέτες να αποφασίσουν. Τόνισε ότι «η διαδικασία καθοδηγείται από τους ηγέτες και από κανέναν άλλον, ούτε εμένα ούτε τον Γ.Γ. του ΟΗΕ ούτε οποιονδήποτε άλλον στο νησί. Καθοδηγείται από τους ηγέτες και αν αυτή θα έχει αποτέλεσμα πρέπει να σεβαστούμε αυτήν τη φύση της, υπό τους ηγέτες διαδικασίας».

Στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση με τον ΠτΔ είπε αρχικά πως η επικέντρωση αυτήν τη στιγμή εστιάζεται στο πώς θα οργανωθούν οι επόμενες μέρες και εβδομάδες στη διαδικασία, καθώς, όπως έχει εξαχθεί και από τη συνάντηση στη Νέα Υόρκη, «οι δύο ηγέτες παρουσίασαν μια πολύ παρόμοια εικόνα στον Γ.Γ. για το πού βρισκόμαστε, τι έχει επιτευχθεί και τι απομένει να γίνει, και επαναδεσμεύτηκαν στον ευγενή τους στόχο για να φτάσουν σε συμφωνία, αν είναι δυνατόν, στο τέλος του έτους».

Πρόσθεσε πως κατά τις επόμενες συναντήσεις θα γίνει προσπάθεια να κλείσουν ένα ένα τα θέματα αυτά για να προχωρήσουμε στα σημαντικά ζητήματα του εδαφικού και εν κατακλείδι της ασφάλειας, με τον κατάλληλο τρόπο, στην Κύπρο ή οπουδήποτε αλλού, αλλά όπως συμφωνήσουν οι ηγέτες.
Ο κ. Έιντε είχε επίσης χθες συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.

«Τέλος», αν αποτύχει η πολυμερής…
Την εκτίμηση πως, ενδεχόμενη αποτυχία πολυμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό, θα σηματοδοτήσει το τέλος του δρόμου «για όλα τα άλλα που επιτεύχθηκαν προηγουμένως», εξέφρασε χθες ο ΥΠΕΞ Ιωάννης Κασουλίδης.
Προέκρινε, ταυτόχρονα, τη συμμετοχή της Ε.Ε. στην πολυμερή διάσκεψη, εφόσον οι δύο πλευρές έρθουν σε ακτίνα συμφωνίας, επισημαίνοντας τη σημασία της προετοιμασίας μιας τέτοιας διάσκεψης, προκειμένου να στεφθεί με επιτυχία.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ανέφερε παράλληλα ότι η Ε.Ε. δείχνει φοβερό ενδιαφέρον στις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού, και ευχήθηκε οι δύο ηγέτες να δώσουν ρόλο στην Υπάτη Εκπρόσωπο Φεντερίκα Μογκερίνι.
«Η ίδια η κ. Μογκερίνι εκφράζει την προσωπική επιθυμία» να αναμειχθεί και να βοηθήσει, είπε ο κ. Κασουλίδης, προσθέτοντας ότι η Λευκωσία επιδιώκει τη συμμετοχή της Ε.Ε. στην οποιαδήποτε πολυμερή διάσκεψη, όταν έρθει η ώρα να συγκληθεί, με τη διάσκεψη να αποτελεί την «κορύφωση της προσπάθειας για επίλυση του Κυπριακού» και «πρέπει να προπαρασκευαστεί σωστά, να έρθουν οι πλευρές σε ακτίνα συμφωνίας πάνω στο θέμα της ασφάλειας προτού πραγματοποιηθεί».

Έκκληση Αβέρωφ προς Άγκυρα και πολική ηγεσία
Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, δήλωσε ότι ενόψει της νέας εντατικοποίησης των συνομιλιών, η Άγκυρα πρέπει να πάρει τις απαιτούμενες αποφάσεις προς άρση του αδιεξόδου και κατάληξη σε συμφωνημένη λύση, ενώ ταυτόχρονα απηύθυνε «ταπεινά έκκληση» προς τις πολιτικές δυνάμεις για συνεργασία, ώστε να ενισχυθούν οι θέσεις της πλευράς μας.

Πρόσθεσε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει την αμέριστη στήριξη του ΔΗΣΥ, στην προσπάθεια να ξεπεραστούν οι δυσκολίες «και να φτάσουμε σε μια συμφωνία στη βάση των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών, των αρχών του Διεθνούς Δικαίου και των ευρωπαϊκών αρχών και αξιών».

Αισιοδοξία Μπόρις Τζόνσον
Εξάλλου, ως στιγμή αισιοδοξίας εν μέσω της γενικότερης κατήφειας στον κόσμο και ειδικότερα στη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε ο Υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον την προοπτική λύσης του Κυπριακού. Σε χαιρετισμό του σε εκδήλωση που διοργάνωσαν οι «Συντηρητικοί Φίλοι της Κύπρου» το βράδυ της Κυριακής στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου του κυβερνώντος Συντηρητικού Κόμματος στο Μπέρμιγχαμ, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι οι διαπραγματεύσεις στην Κύπρο αποτελούν «μία λαμπερή, φωτεινή ελπίδα».

Επιμένει σε λύση εντός του έτους ο Ακιντζί
Εν τω μεταξύ, εγκαινιάζοντας τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά του «διεθνούς πανεπιστημίου Κύπρου», ο κατοχικός ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί τόνισε πως «εάν το Κυπριακό μείνει για το 2017 θα υπάρξουν κίνδυνοι», σημειώνοντας ότι «εάν μέχρι το τέλος του 2016 δεν επιτευχθεί μια πολιτική κατανόηση, τότε η δουλειά το 2017 θα είναι δύσκολη».

Σύμφωνα με τον ίδιο, από σήμερα αρχίζει μία νέα διαδικασία για επίλυση του Κυπριακού και πως με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη επιθυμούν αυτή η διαδικασία των τριών σταδίων, όπως είπε, να οδηγήσει σε μια συμφωνία. Σε σχέση με το φυσικό αέριο είπε ότι το βλέπουν ως πεδίο συνεργασίας, αλλά μπορεί να αποτελέσει και πεδίο έντασης, που θα τινάξει στον αέρα τις διαπραγματεύσεις.

Την ίδια ώρα, διεμήνυσε πως τη συμφωνία δεν πρέπει να τη θέλουν μόνο οι Τ/κ αλλά και οι Ε/κ, υποστηρίζοντας ότι στη «νότια» Κύπρο από τώρα έχει αρχίσει η καμπάνια του «όχι» και ευχήθηκε οι Ε/κ να μην επηρεαστούν από αυτό. Η λύση που θα βρεθεί, σημείωσε, θα είναι ένα ομόσπονδο κράτος, διζωνικό, δικοινοτικό, όπου δεν θα καταδυναστεύει ο ένας τον άλλον και με προϋποθέσεις την ισότητα, τη συμμετοχή στις αποφάσεις και την εκ περιτροπής προεδρία.