ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΠΟ ΤΗΝ 11η ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΟΗΤΟ ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αρχές Ιανουαρίου 2016 ήταν η τελευταία κοινή δήλωση που ανέγνωσε ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε εκ μέρους των δυο ηγετών, προτού απλωθεί οριστικά το πέπλο συσκότισης πάνω στις διαπραγματεύσεις

Ένα από τα ζητήματα που προκάλεσαν αναστάτωση στο πολιτικό σκηνικό, μέσα στην βδομάδα που πέρασε, ήταν το κατά πόσο οι κοινή δήλωση Αναστασιάδη-Ακιντζί, μετά το πέρας των εντατικών διαπραγματεύσεων, θα ήταν υπό μορφή δελτίου Τύπου ή κοινού ανακοινωθέντος, αγγλιστί «Joint Statement».

Η αντιπαράθεση μάλιστα έφτασε στα άκρα, με τον Πρόεδρο του ΔΗΚΟ Νικόλα Παπαδόπουλο να αποχωρεί από τη διάσκεψη των πολιτικών αρχηγών της Τρίτης, κρίνοντας μη ικανοποιητικές τις εξηγήσεις του Προέδρου Αναστασιάδη επί του θέματος. Τελικά την Πέμπτη, ο Ειδικός Απεσταλμένος του ΟΗΕ στην Κύπρο Έσπεν Μπαρθ Έιντε διάβασε, εκ μέρους των δυο ηγετών, μια κοινή δήλωση την οποία η πλευρά μας θεωρεί κοινό δελτίο Τύπου, άσχετο αν στο αγγλικό κείμενο ανεγράφετο ως «Joint Statement».

Η Κυβέρνηση, προκειμένου να διαψεύσει κάθε παραλληλισμό με ένα «Κοινό Ανακοινωθέν» δεσμευτικού χαρακτήρα, και να κατευνάσει τις επικρίσεις την αντιπολίτευσης, παρέπεμψε σε παρόμοια «Δελτία Τύπου» το προηγούμενο διάστημα. Στην παρούσα ανάλυση θα επιχειρήσουμε μια αναδρομή στο παρελθόν, αρχίζοντας από κοινό Ανακοινωθέν Αναστασιάδη-Έρογλου της 11ης Φεβρουαρίου 2014, παρακολουθώντας όλη την πορεία των δηλώσεων του ΟΗΕ εκ μέρους των εκάστοτε ηγετών μέχρι σήμερα.

11 Φεβρουαρίου 2014
Κοινό Ανακοινωθέν Αναστασιάδη-Έρογλου

Πραγματοποιείται η πρώτη συνάντηση του Προέδρου Αναστασιάδη με τον κατοχικό ηγέτη Ντερβίς Έρογλου και επικυρώνεται το κοινό ανακοινωθέν, το οποίο σηματοδότησε την έναρξη του νέου γύρου διακοινοτικών συνομιλιών στην Κύπρο. Οι συνομιλίες είχαν διακοπεί τον Ιούνιο του 2012, εξαιτίας της αποχώρησης της τουρκοκυπριακής πλευράς, λόγω της ανάληψης της προεδρίας της Ε.Ε. από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα κύρια σημεία του κοινού ανακοινωθέντος συνοψίζονται στα εξής:

«Η διευθέτηση θα βασίζεται σε δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου. Η ενωμένη Κύπρος, ως μέλος των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έχει μια και μόνη διεθνή νομική προσωπικότητα και μια και μόνη κυριαρχία, η οποία καθορίζεται ως η κυριαρχία της οποίας απολαμβάνουν όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών δυνάμει του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ και η οποία προέρχεται εξίσου από Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους.

»Ομοσπονδιακό σύνταγμα θα ορίζει ότι η ενωμένη κυπριακή ομοσπονδία θα αποτελείται από δυο συνιστώσες πολιτείες με ισότιμο καθεστώς. Η δικοινοτική, διζωνική φύση της ομοσπονδίας και οι αρχές πάνω στις οποίες εδράζεται η ΕΕ θα διασφαλίζονται και θα γίνονται σεβαστές σε όλη την επικράτεια».

31 Μαρτίου 2014
Καθορισμός οδικού χάρτη

Μετά από μια τρίωρη συνάντηση, Αναστασιάδης-Έρογλου αποφάσισαν τον καθορισμό οδικού χάρτη για τη διαδικασία που χωρίστηκε σε τρεις φάσεις α)Συζήτηση επί κεφαλαίων και κατάθεση αρχικών θέσεων, β) λεπτομερής καταγραφή συγκλίσεων, γ)πάρε δώσε.

«Οι ηγέτες συναντήθηκαν σε φιλική ατμόσφαιρα και αξιολόγησαν την πρόοδο των συζητήσεων που έχουν διεξαχθεί μέχρι στιγμής μεταξύ των διαπραγματευτών.

»Συμφώνησαν να συνεχίσουν τη διαδικασία εξέτασης και να ολοκληρώσουν αυτή τη φάση το συντομότερο δυνατό, με στόχο την είσοδο στο επόμενο στάδιο των δομημένων διαπραγματεύσεων. Οι ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν εκ νέου σε ένα μήνα ή και νωρίτερα, αν χρειαστεί, ανέφερε η αξιωματούχος του Διεθνούς Οργανισμού», ήταν η κοινή δήλωση που ανέγνωσε η Λίζα Μπάτενχαϊμ».

Απρίλιος 2014
Αποχώρηση Ντάουνερ

Απρίλιο αποχωρεί επισήμως από τη θέση του Ειδικού Συμβούλου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ ο Αυστραλός Αλεξάντερ Ντάουνερ, προκειμένου να αναλάβει άλλο πόστο, αφού η θητεία του στο νησί έληξε.

2 Ιουνίου 2014
Επίσπευση διαδικασίας

Προηγήθηκε η συνάντηση Αναστασιάδη-Έρογλου με τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν σε εστιατόριο στη Νεκρή Ζώνη, όπου αποφασίστηκε η επίσπευση της διαδικασίας. Μετά τη συνάντηση, η κ. Μπάτενχαϊμ δήλωσε πως πραγματοποιήθηκε διάλογος σε εποικοδομητικό και εγκάρδιο κλίμα, και πως οι δυο ηγέτες συμφώνησαν να υποβάλουν και να συνεχίσουν να υποβάλλουν προτάσεις σε όλα τα ουσιώδη θέματα. Ανέφερε επίσης ότι οι δυο πλευρές συζήτησαν το θέμα της αναβίωσης των τεχνικών επιτροπών και πιθανά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, καθώς και άλλα ουσιώδη θέματα που σχετίζονται με άλλα κεφάλαια.

2 Ιουλίου 2014
Συγκεκριμένα βήματα θέλει ο Μπαν

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι-Μουν απηύθυνε έκκληση για ανάληψη «συγκεκριμένων βημάτων» στο Κυπριακό προς όλες τις πλευρές, χαρακτηρίζοντας ως «σημαντικό επίτευγμα» την «κοινή δήλωση» της 11ης Φεβρουαρίου. Παράλληλα, κάλεσε τους δυο ηγέτες να διατηρήσουν την «τρέχουσα δυναμική» και να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης. Προτείνεται η εξάμηνη ανανέωση της παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμης OΥΝΦΙΚΥΠ στην Κύπρο.

23 Αυγούστου 2014

Αναλαμβάνει καθήκοντα Ειδικού Συμβούλου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό ο δραστήριος Νορβηγός διπλωμάτης Έσπεν Μπαρθ Έιντε.

17 Σεπτεμβρίου 2014
Πρώτη επαφή με Έιντε

Πρώτη συνάντηση των δυο ηγετών Αναστασιάδη-Ακιντζί με τον κ. Έιντε. Σε γραπτή δήλωση που εξέδωσε εκ μέρους τους, σημειώνει μεταξύ άλλων: «Οι ηγέτες επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να οδηγήσουν τις διαπραγματεύσεις σε έναν αλληλεξαρτώμενο, προσανατολισμένο στα αποτελέσματα τρόπο, μέσα από μια win win προσέγγιση, με στόχο την επίτευξη λύσης το συντομότερο δυνατό, και στη συνέχεια τη διενέργεια ξεχωριστών ταυτόχρονων δημοψηφισμάτων, προκειμένου να τεθεί τέλος στο απαράδεκτο status quo, όπως περιγράφεται στην κοινή Δήλωση (11ης Φεβρουαρίου)».

15 Μαΐου 2015
Το «κοινό όραμα»

Επαναρχίζουν οι συνομιλίες μετά την αποχώρηση του Προέδρου Αναστασιάδη από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, εξαιτίας των παραβιάσεων της Κυπριακής ΑΟΖ από το «Μπαρμπαρός». Μιλώντας μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών, ο Έιντε ανέφερε σε κοινό ανακοινωθέν πως οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να εργαστούν πάνω σε έναν αριθμό Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, για το κοινό όφελος των δύο κοινοτήτων. «Στη σημερινή συνάντηση άρχισαν να αναλύουν το κοινό όραμά τους για μια ενωμένη ομόσπονδη Κύπρο. Αυτό έγινε σε μια θετική και εποικοδομητική ατμόσφαιρα», έγραφε η δήλωση, καταλήγοντας ως εξής: «Σε ένα κλίμα στο οποίο επικρατεί αισιοδοξία και ενθαρρύνεται από την κινητικότητα που άρχισε να οικοδομείται σε όλο το νησί, οι δύο ηγέτες τόνισαν το κοινό όραμά τους να φθάσουν σε μια συνολική λύση».

28 Μαΐου 2015
Τα 5 ΜΟΕ

Αναστασιάδης και Ακιντζί συμφώνησαν σε πέντε νέα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ο Έιντε, μετά τη συνάντηση, ανέγνωσε κοινή δήλωση στην οποία αναφέρεται πως οι δυο ηγέτες συμφώνησαν α) να εργαστούν περαιτέρω για τη διάνοιξη περισσοτέρων οδοφραγμάτων, κάνοντας αρχή με το οδόφραγμα Λεύκας και Δερύνειας, β) να συνεχιστούν οι εργασίες για ενοποίηση του συστήματος ηλεκτρισμού, τηλεφωνίας, και των συχνοτήτων της κινητής τηλεφωνίας, και γ) να προχωρήσουν στη δημιουργία επιτροπής για την ισότητα των φύλων.

17 Ιουνίου 2015
«Μπαίνουν στα βαθιά»

«Με την ολοκλήρωση της βασικής αξιολόγησης, οι ηγέτες εισέρχονται τώρα σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις πάνω στα μη επιλυθέντα κεφαλαιώδη ζητήματα. Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι αυτές οι διαπραγματεύσεις θα αποτελούν τον πυρήνα της εργασίας τους από εδώ και πέρα και ότι θα τις χειριστούν κατά έναν ολοκληρωμένο και αλληλένδετο τρόπο», ήταν το περιεχόμενο της κοινής δήλωσης που ανέγνωσε εκ μέρους των ηγετών ο Έιντε.

29 Ιουνίου 2015
Πρόοδο έβλεπε ο Έιντε

Για πρόοδο στα κεφάλαια της διακυβέρνησης, του περιουσιακού, της οικονομίας και των κριτηρίων του εδαφικού έκανε λόγο στην ανακοίνωσή του ο Ειδικός σύμβουλος του γγ του ΟΗΕ Έσπεν Έιντε, προσθέτοντας, «οι ηγέτες βρίσκονται τώρα σε ουσιαστικές συνομιλίες, συζήτησαν σε εποικοδομητικό κλίμα, πέτυχαν πρόοδο και έδωσαν νέες κατευθύνσεις στους διαπραγματευτές τους για να προχωρήσουν στη διαδικασία, με συναντήσεις τρεις φορές τη βδομάδα».

10 Ιουλίου, 6η Συνάντηση
Αναφορά στην οικονομία

«Στο σημερινό παγκόσμιο οικονομικό κλίμα είναι σημαντικό μια λειτουργική, ομόσπονδη Κύπρος να είναι οικονομικά βιώσιμη και προσηλωμένη στην αξιοποίηση των οικονομικών ευκαιριών, που θα υπάρξουν ως αποτέλεσμα της επίτευξης οριστικής διευθέτησης», δήλωσε ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ στην κοινή δήλωση, υπογραμμίζοντας πως «οι ηγέτες αναγνωρίζουν τη σημασία όπως οι αρχές και οι αξίες πάνω στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση ενσωματωθούν στη συνολική διευθέτηση, με σεβασμό στον διζωνικό και δικοινοτικό χαρακτήρα της λύσης».

17 Ιουλίου 2015
Κριτήρια περιουσιακού

«Οι εκτοπισμένοι ιδιοκτήτες και οι σημερινοί χρήστες θα έχουν διάφορες επιλογές σχετικά με τις απαιτήσεις τους στις επηρεαζόμενες περιουσίες. Αυτές οι διαφορετικές επιλογές θα πρέπει να περιλαμβάνουν αποζημίωση, ανταλλαγή και επανάκτηση της περιουσίας», σημείωσε ο κ. Έιντε προσθέτοντας «Η άσκηση της όποιας επιλογής θα είναι αντικείμενο στα κριτήρια που θα συμφωνηθούν. Για τον σκοπό αυτό θα συσταθεί ανεξάρτητη επιτροπή περιουσιών, η οποία θα απαρτίζεται από ίσο αριθμό Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, προκειμένου να επιλύει απαιτήσεις στη βάση αμοιβαίων συμφωνημένων κριτηρίων. Οι ηγέτες υπογράμμισαν επίσης τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν το μομέντουμ».

1 Σεπτεμβρίου
Επί τάπητος περιουσιακό, διακυβέρνηση

«Σήμερα επικέντρωσαν τη συζήτησή τους στην παρούσα κατάσταση πραγμάτων και ειδικότερα στα ζητήματα που σχετίζονται με το περιουσιακό και τη διακυβέρνηση», δήλωσε ο Έιντε, προσθέτοντας πως «Οι δύο ηγέτες ανανέωσαν τις προσπάθειες για επίτευξη του κοινού στόχου της εξεύρεσης μιας συνολικής διευθέτησης το συντομότερο δυνατό».

17 Σεπτεμβρίου
Απομένει σκληρή δουλειά

Στην κοινή δήλωση, την οποία ανέγνωσε ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο Έσπεν Μπαρθ Έιντε μετά τη συνάντηση, που διήρκεσε τρεις ώρες, αναφέρεται ότι ενώ οι ηγέτες είναι ενθαρρυμένοι από την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, εντούτοις αναγνωρίζουν τη σκληρή δουλειά που ακόμη έχει να γίνει.

12 Οκτωβρίου 2015
Συμφώνησαν σε… δείπνο

Ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ ανέγνωσε στους δημοσιογράφους κοινή δήλωση, στην οποία αναφέρεται ότι είχαν μια εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων για τα θέματα στα οποία καταγράφονται διαφορές και έδωσαν οδηγίες στους διαπραγματευτές για το πώς θα συνεχίσουν. Στη δήλωση αναφέρεται ακόμη ότι οι ηγέτες χαιρέτισαν την έναρξη των εργασιών της δικοινοτικής ad hoc επιτροπής σχετικά με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ακολούθησε δείπνο των τριών στο εστιατόριο Chateau Status, έπειτα από πρόσκληση του Προέδρου Αναστασιάδη.

30 Οκτωβρίου 2015
Περιορίζουν τις δηλώσεις

Στη δήλωσή του, ο κ. Έιντε είπε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν επί των πτυχών της ασφάλειας, του Κοινοτικού Κεκτημένου, των τροφίμων, της υγείας των φυτών και κανονισμών για κτηνιατρικά θέματα. Ο απεσταλμένος του ΟΗΕ είπε, ακόμη, ότι η εντατική φάση των συνομιλιών τον Νοέμβριο δεν θα περιλαμβάνει ατομικές συναντήσεις ακολουθούμενες από μια δημόσια δήλωση κάθε φορά, όπως ίσχυε μέχρι εκείνη τη στιγμή.

18 Νοεμβρίου 2015
Καταδίκη επεισοδίων

Σε κοινή τους δήλωση, Αναστασιάδης και Ακιντζί καταδίκασαν τα επεισόδια της 16ης Νοεμβρίου 2015 εναντίον Τουρκοκυπρίων, και τάχθηκαν ενάντια στον ρατσισμό και το μίσος. Οι δύο ηγέτες δεν θα επιτρέψουν τέτοια απαράδεκτα περιστατικά να θέσουν σε κίνδυνο με οποιονδήποτε τρόπο τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο.

25 Νοεμβρίου 2015
Σύσταση επιτροπής Παιδείας

Με τη δήλωση που ανέγνωσε ο κ. Έιντε ανακοινώθηκε πως οι δυο ηγέτες έχουν συμφωνήσει στη σύσταση μιας Τεχνικής Επιτροπής για την Παιδεία, η οποία μεταξύ άλλων θα εξετάσει υφιστάμενη έρευνα και καλές πρακτικές στην εκπαίδευση στην Κύπρο και στο εξωτερικό, και θα αναλάβει μια σχετική έρευνα για το πώς η εκπαίδευση μπορεί να συμβάλει στη μετατροπή των συγκρούσεων, στην ειρήνη, στη συμφιλίωση και στην αντιμετώπιση της προκατάληψης, των διακρίσεων, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του εξτρεμισμού.

20 Δεκεμβρίου 2015
Ευχές για λύση το 2016

Σε κοινή ανακοίνωση, μετά το πέρας της τελευταίας συνάντησης των δυο ηγετών για το 2015, την οποία εξέδωσε η ΟΥΝΦΙΚΥΠ, αναφέρεται ότι μια δίκαιη και διαρκής λύση του Κυπριακού θα αποτελέσει παράδειγμα στην ευρύτερη περιοχή. Αναστασιάδης και Ακιντζί «εξέφρασαν την ειλικρινή τους ελπίδα όπως το 2016 φέρει ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία τόσο στην Κύπρο όσο και αλλού».

Από την τελευταία αυτή κοινή δήλωση μέχρι το «joint statement» της 14ης Σεπτεμβρίου, απλώθηκε το πέπλο συσκότισης. Όπως διαφαίνεται, τα κοινά ανακοινωθέντα, αν και δεν αποτελούν δεσμευτικού τύπου κείμενα, εντούτοις θέτουν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο άτυπα θα πρέπει να κινηθούν οι διαπραγματεύσεις.