Πρόοδο αλλά και ουσιαστικές διαφορές καταγράφει η κοινή δήλωση των δύο ηγετών
Στις 25 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί τελικά η «τριμερής» στη Νέα Υόρκη, όπου θα γίνει αξιολόγηση της κατάστασης στις διαπραγματεύσεις, ενώ θα ζητηθεί η ενεργότερη ανάμειξη του ΓΓ των ΗΕ στη διαδικασία

Χωρίς εκπλήξεις ήταν η κοινή δήλωση (Joint Statement, όπως αναγράφεται στο έγγραφο των ΗΕ και όχι Δελτίο Τύπου) των δύο ηγετών, που ανέγνωσε, μετά το πέρας της 8ης συνάντησης, στο πλαίσιο της εντατικοποιημένης φάσης της διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό, ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ Έσπεν Μπαρθ Έιντε.

Μια δήλωση η οποία προβαίνει σε μια σύντομη περιγραφή της κατάστασης πραγμάτων στις συνομιλίες, με καταγραφή τόσο της επιτευχθείσας προόδου όσο και των ουσιωδών διαφορών επί των θεωρούμενων «δύσκολων» κεφαλαίων της διαπραγμάτευσης, δηλαδή ασφάλεια/εγγυήσεις, εδαφικό και περιουσιακό.

Ως σημαντική, ωστόσο, εξέλιξη καταγράφεται η αναφορά στην εντονότερη εμπλοκή του ΓΓ των ΗΕ Μπαν Κι Μουν τους επόμενους μήνες, ώστε να υπερβαθούν τα υφιστάμενα εμπόδια και να ξεμπλοκάρει η διαδικασία προς την επίλυση του προβλήματος.

Δεν προσδιορίζονται, ούτε συγκεκριμενοποιούνται όμως η μορφή και το περιεχόμενο της εμπλοκής του κ. Μπαν Κι Μουν, δεδομένων και των σαφών όρων εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, που αποκλείει οιονδήποτε παρεμβατικό ρόλο στον Γενικό Γραμματέα στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης.

Διευκρινίζοντας το συγκεκριμένο σημείο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνάντησης, ξεκαθάρισε ότι «σίγουρα αυτό δεν σημαίνει την απόδοση του όποιου επιδιαιτητικού ρόλου στον ΓΓ του ΟΗΕ», τονίζοντας ότι η διαδικασία συνεχίζει να καθοδηγείται από τους δύο ηγέτες.

Το συγκεκριμένο θέμα αναμένεται να ξεκαθαρίσει στη συνάντηση των δύο ηγετών με τον κ. Μπαν Κι Μουν στη Νέα Υόρκη στις 25 Σεπτεμβρίου (και όχι στις 26 του μηνός όπως ανακοινώθηκε αρχικά, λόγω του προγράμματος του ΓΓ του Οργανισμού), με την ε/κ πλευρά να εμμένει στη διατήρηση του εντεταλμένου, από το ΣΑ, ρόλου του ΓΓ, δεδομένης και της οδυνηρής εμπειρίας του 2004 με το σχέδιο Ανάν.

Αναφερόμενη στο συγκεκριμένο θέμα και στη μορφή που μπορεί να διαλάβει η ενεργότερη εμπλοκή του κ. Μουν στη διαπραγματευτική διαδικασία, η πρώην Υπουργός Εξωτερικών Ερατώ Κοζάκου - Μαρκουλλή επισήμανε ότι αυτή μπορεί να πάρει τη μορφή σύγκλησης μιας νέας συνάντησης των τριών μετά τις 25 Σεπτεμβρίου, το πιθανότερο στη Νέα Υόρκη, τη διενέργεια επαφών και διαβουλεύσεων με την Ελλάδα και την Τουρκία, καθώς και με τα μόνιμα μέλη του ΣΑ, με στόχο την πύκνωση του διαπραγματευτικού χρόνου, ή ακόμα και την επίσκεψη στην Κύπρο, κάτι που, βεβαίως, δεν μπορεί να έχει μακρόπνοη υποβοηθητική απεύθυνση.

Δύο όψεις…
Σημαντική πρόοδος σημειώθηκε σε θέματα οικονομίας, ΕΕ, διακυβέρνησης και στο περιουσιακό, κατά τη διάρκεια της εντατικοποιημένης φάσης των συνομιλιών, σύμφωνα με την κοινή δήλωση, στην οποία αναφέρεται επιπρόσθετα ότι, πέραν από τις ουσιαστικές συζητήσεις για μια σειρά θεμάτων, οι ηγέτες προχώρησαν χθες «σε μιαν αξιολόγηση της διαδικασίας μετά από δεκαέξι μήνες διαπραγματεύσεων, κατά τους οποίους έχει επενδυθεί ένα σημαντικό μέρος εργασίας, χρόνου και προσπάθειας».

«Οι ηγέτες επανέλαβαν ότι παραμένουν αποφασισμένοι να κάνουν καθετί δυνατό για να φθάσουν σε μια συνολική λύση, όπως αυτή περιγράφεται στο κοινό ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014», προστίθεται, ενώ «συζητούνται αλληλένδετα όλα τα κεφάλαια».

«Επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος σε πολλά από τα εκκρεμή θέματα στα κεφάλαια της διακυβέρνησης και του διαμοιρασμού της εξουσίας, της οικονομίας, των θεμάτων ΕΕ και του περιουσιακού. Ωστόσο, ορισμένες ουσιαστικές διαφορές παραμένουν ακόμη».

Ο κ. Έιντε συνέχισε λέγοντας ότι «οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν επίσης απόψεις και θέσεις, υπό την μορφήν ανταλλαγής ιδεών, για τα κεφάλαια της ασφάλειας, των εγγυήσεων και του εδαφικού».

Παρά το γεγονός, είπε, ότι από αυτές τις αρχικές τοποθετήσεις έχει διαφανεί ότι οι απόψεις παραμένουν μακριά, «υπάρχει σθεναρή αποφασιστικότητα για επίλυσή τους (των διαφορών) κατά έναν αμοιβαία αποδεκτό τρόπο».

«Αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις που παραμένουν, οι δύο ηγέτες είναι δεσμευμένοι να συνεχίσουν και να εντείνουν τις προσπάθειές τους, στο πλαίσιο αυτών των διαπραγματεύσεων, των οποίων ηγούνται οι ηγέτες, τους επόμενους μήνες, με στόχο την επίτευξη μιας συνολικής συμφωνίας για λύση εντός του 2016», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο του ΟΗΕ, γι’ αυτόν τον σκοπό, οι δύο ηγέτες «θα έχουν κοινή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου, στη Νέα Υόρκη. Θα αξιολογήσουν την κατάσταση στις διαπραγματεύσεις, θα τον ενημερώσουν για το τι έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής, αλλά και για τις προκλήσεις που έχουν μπροστά τους», πρόσθεσε.

Ανέφερε ακόμη ότι «θα ανταλλάξουν απόψεις μαζί του και θα του ζητήσουν όπως εντείνει την προσωπική του εμπλοκή στη διαδικασία τους επόμενους μήνες».

Και η χρηματοδότηση της λύσης
Ερωτηθείς από τους δημοσιογράφους, μετά την ανάγνωση της κοινής δήλωσης, για το θέμα της εμπλοκής του ΓΓ, ο κ. Έιντε δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες επιθυμούν να δουν τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν να έχει μια πιο άμεση εμπλοκή στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού τους προσεχείς μήνες.

Ο κ. Έιντε είπε, επίσης, ότι στη συνάντηση που θα έχουν με τον ΓΓ του ΟΗΕ στις 25 Σεπτεμβρίου, στη Νέα Υόρκη, θα συζητηθούν όλες οι πτυχές μιας λύσης του Κυπριακού, περιλαμβανομένης και της χρηματοδότησής της, αλλά δεν θέλησε να προβεί σε περαιτέρω σχόλιο ως προς τη μορφή ή το πλαίσιο μιας τέτοιας χρηματοδότησης.

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο επίλυσης του Κυπριακού ώς το τέλος του 2016, ανέφερε ότι «είναι φιλόδοξος (στόχος), αλλά εφικτός» και δεν θέλησε να σχολιάσει περαιτέρω, παραπέμποντας στην κοινή δήλωση των δύο ηγετών που μόλις πριν από λίγο είχε αναγνώσει.

Πολυμερής
Σε ερώτηση τι θα γίνει ακριβώς στη Νέα Υόρκη στις 25 Σεπτεμβρίου, επισήμανε ότι θα γίνει μια συνάντηση με τον ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν και τους δύο ηγέτες, τον ίδιο και τις βασικές ομάδες όλων των πλευρών, «και θα συζητήσουμε ακριβώς αυτό που ειπώθηκε στην ανακοίνωση, ποια είναι η κατάσταση πραγμάτων και πώς προχωρούμε».

Ερωτώμενος με ποιους τρόπους μπορεί να εντείνει τη στήριξή του στις συνομιλίες ο κ. Μπαν, απάντησε «με το να έχει πιο άμεση εμπλοκή στους προσεχείς μήνες».

Απαντώντας σε άλλη ερώτηση, για το κατά πόσο η ημερήσια διάταξη της συνάντησης στη Νέα Υόρκη θα περιλαμβάνει πολυμερή διάσκεψη, ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε ανέφερε ότι «το τι θα συζητήσουμε με τον Γενικό Γραμματέα, θα γνωστοποιηθεί στον Γενικό Γραμματέα όταν θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση και μετά από αυτό ίσως να μπορέσουμε να πούμε κάτι».
Ωστόσο, σημείωσε ότι η δέσμευση είναι «να έχουμε μια σοβαρή συνάντηση, καλά προετοιμασμένη και από τις τρεις πλευρές, τις δύο πλευρές εδώ και τον ΟΗΕ, να συζητήσουμε πού βρισκόμαστε σ’ αυτήν τη διαδικασία».

Αναφέρθηκε στη δέσμευση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στη διαδικασία, υπενθυμίζοντας ότι μόλις πρόσφατα έκανε λόγο για δύο ενδείξεις ελπίδας στον κόσμο, την Κολομβία και την Κύπρο.

Απαντώντας σε επιπρόσθετη ερώτηση για πιθανή συνάντηση δωρητών, ο κ. Έιντε ανέφερε ότι «σίγουρα θα συζητήσουμε τα πάντα που περιλαμβάνει, φυσικά και τη χρηματοδότηση και φυσικά αυτό σημαίνει ότι πρέπει να συζητήσουμε τους τρόπους με τους οποίους διασφαλίζουμε οικονομική στήριξη». Δεν έχω περαιτέρω σχόλιο ως προς το ποια μορφή, συνάντηση ή πλαίσιο θα έχει, σημείωσε.

Μεταφρασμένη η Κοινή Δήλωση Αναστασιάδη - Ακιντζί
«Κοινή Δήλωση προς τον Τύπο εκ μέρους του Ε/κ ηγέτη κ. Νίκου Αναστασιάδη και του Τ/κ ηγέτη κ. Μουσταφά Ακιντζί.
»Σήμερα ο Τουρκοκύπριος ηγέτης κ. Μουσταφά Ακιντζί και ο Ελληνοκύπριος ηγέτης κ. Νίκος Αναστασιάδης ολοκλήρωσαν μία εντατικοποιημένη φάση οκτώ συναντήσεων.

»Πέραν της ουσιαστικής συζήτησης σ' έναν αριθμό ζητημάτων, οι ηγέτες σήμερα έκαναν έναν απολογισμό της διαδικασίας μετά από 16 μήνες διαπραγματεύσεων, στις οποίες επενδύθηκε πολύ σημαντική δουλειά, χρόνος και προσπάθεια.
»Οι ηγέτες επανέλαβαν ότι παραμένουν αποφασισμένοι να καταβάλουν το άπαν των δυνάμεών τους για να φθάσουν σε μια συνολική διευθέτηση, όπως περιγράφεται στο Κοινό Ανακοινωθέν της 11ης Φεβρουαρίου 2014.

»Όλα τα κεφάλαια συζητούνται αλληλοεξαρτώμενα (χιαστί).
»Σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί σε πολλά από τα εκκρεμούντα ζητήματα στα κεφάλαια της διακυβέρνησης και κατανομής εξουσιών, της οικονομίας, των ευρωπαϊκών θεμάτων και του περιουσιακού. Ωστόσο, παραμένουν ουσιαστικές αποκλίσεις.
»Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν, επίσης, απόψεις και θέσεις με τη μορφή brain storming στα κεφάλαια της ασφάλειας και των εγγυήσεων, ως επίσης και στο εδαφικό.

Παρ' όλο που αυτές οι αρχικές ανταλλαγές έχουν επιδείξει ότι οι απόψεις των δύο πλευρών έχουν απόσταση (μεταξύ τους), υπάρχει μια ισχυρή αποφασιστικότητα για επίλυσή τους με κοινά αποδεκτό τρόπο.

»Με επίγνωση των εναπομενουσών προκλήσεων, οι δυο ηγέτες είναι δεσμευμένοι να συνεχίσουν και να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους σε αυτές τις συνομιλίες, οι οποίες καθοδηγούνται από αυτούς (τους ηγέτες), τους επόμενους μήνες με στόχο την επίτευξη μιας συμφωνίας συνολικής διευθέτησης μέσα στο 2016.

»Για τον σκοπό αυτό, οι δύο ηγέτες θα έχουν μία κοινή συνάντηση με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ στις 25 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη. Θα ανασκοπήσουν την κατάσταση στις διαπραγματεύσεις, θα τον ενημερώσουν για τα επιτεύγματά τους μέχρι σήμερα και τις μελλοντικές προκλήσεις. Θα ανταλλάξουν απόψεις μαζί του και θα του ζητήσουν να εντατικοποιήσει την προσωπική του εμπλοκή στη διαδικασία των επόμενων μηνών».