Πολυμερής ή πενταμερής και χρονοδιάγραμμα λύσης κάνουν τεταμένο το κλίμα στο αυριανό Εθνικό Συμβούλιο
Όλα τα θέματα στο τραπέζι της συνάντησης Αναστασιάδη-Ακιντζί. - Το κοινό «Δελτίο Τύπου» θα το διαβάσουν οι δύο ηγέτες

Φτάνουμε στο τέρμα αυτής της σειράς των 8 συναντήσεων του εντατικοποιημένου διαλόγου μεταξύ Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί με την αυριανή συνάντησή τους, και το βλέμμα όλων είναι στο τι θα περιλαμβάνει το κοινό «Δελτίο Τύπου».

Οι πληροφορίες που διαρρέονται τις τελευταίες πάντως ώρες είναι κατώτερες της «κρισιμότητας» των συνομιλιών, όπως είχαν χαρακτηριστεί και από τις δύο πλευρές. Το «Δελτίο Τύπου» φαίνεται πως θα έχει, τελικά, ελάχιστες ειδήσεις. Δεν πρόκειται να περιλαμβάνει σε βάθος ανάλυση των ζητημάτων που συζητήθηκαν ή συμφωνήθηκαν μεταξύ των δυο ηγετών, αλλά θα περιέχει απλώς τη γενική εικόνα που έχει διαμορφωθεί.

Το δεδομένο αυτό από μόνο του είναι ικανό να κινητοποιήσει τη δική μας πλευρά, έτσι ώστε να δημιουργήσει τα επιχειρήματα και τις θέσεις που να αντικρούσουν ενδεχόμενο ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων, τα οποία στο παρελθόν απέβησαν καταστροφικά για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Η Κυβέρνηση διαμηνύει ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία καταγραφή όλων όσα έγιναν από τις 23 Αυγούστου και πως δεν έχει την «ισχύ» της συμφωνίας του Φεβρουαρίου του 2014. Κυβερνητικές πηγές που μίλησαν στη «Σημερινή» υποστήριξαν ότι υπήρξε πρόοδος, αλλά όχι αυτή που προσδοκούσε η πλευρά μας και ούτε στο βάθος που περίμεναν.

Η ανταλλαγή προτάσεων στα ακανθώδη ζητήματα, όπως το περιουσιακό, το εδαφικό, οι εγγυήσεις και η ασφάλεια μετά τη λύση, με βάση τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, απέδειξαν ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση. Άλλωστε, παρά το «εμπάργκο» δηλώσεων που είχαν αποφασίσει οι δύο ηγέτες, τόσο ο Νίκος Αναστασιάδης όσο και ο Μουσταφά Ακιντζί αναφέρθηκαν σε προτάσεις που έχει καταθέσει η μία πλευρά στην άλλη, σχολιάζοντας μάλιστα το περιεχόμενό τους.

Η πολιτική της κατοχικής κυβέρνησης ουσιαστικά δεν έκανε κανένα σημαντικό βήμα προς τα μπρος στα ζητήματα ουσίας. Όλες οι εισηγήσεις της ε/κ πλευράς που αφορούσαν την ασφάλεια αλλά και τις εγγυήσεις απορρίφθηκαν χωρίς δικαιολόγηση.

Με το ζόρι… οδικό χάρτη
Τα παραπάνω γεγονότα, όμως, δεν σημαίνουν απολύτως τίποτα. Η πορεία των συζητήσεων έχει αποδείξει ότι πίσω από τις κλειστές πόρτες γίνεται ένα «πάρε-δώσε» προτάσεων, ενώ ήδη υπάρχουν φωνές που υποστηρίζουν ότι μέχρι την τριμερή δεν αποκλείεται να δούμε και έναν οδικό χάρτη προς τη λύση.

Στο Προεδρικό ήδη προετοιμάζονται για τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, το οποίο πραγματοποιείται μέσα σε ένα τεταμένο κλίμα, με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης και ειδικά του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ να μην εμπιστεύονται τον κ. Αναστασιάδη και μάλιστα να μιλούν ακόμη και για προεδρικά ψεύδη.

Χθες, μάλιστα, τα δύο κόμματα εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι η συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου γίνεται… «κατόπιν εορτής», όπως λένε, καθώς θα έχουν ρόλο ακροατή, ακούγοντας τι θα τους λέει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Μετά το «κλείδωμα» της τριμερούς στις 26 Σεπτεμβρίου, στον αέρα υπάρχουν δύο ζητήματα. Οι δηλώσεις για πολυμερή ή πενταμερή και για χρονοδιάγραμμα. Οι αναφορές του Μπαν Κι Μουν το Σαββατοκύριακο, ότι ελπίζει «η λύση του Κυπριακού να έρθει πριν από την αποχώρησή του από τη θέση του ΓΓ του ΟΗΕ, η οποία τοποθετείται στο τέλος του 2016», έχουν προκαλέσει ποικίλα σχόλια, την ώρα που βασικός στόχος της κατοχικής πλευράς είναι να κλειδώσει η πενταμερής στη συνάντηση της Νέας Υόρκης.

Η Κυβέρνηση απορρίπτει τα περί οδικού χάρτη για ακόμη μια φορά, λέγοντας μάλιστα ότι δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, ωστόσο τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί. Η τριμερής, άλλωστε, δεν γίνεται λόγω της «προόδου», όπως αρχικά είχαν δηλώσει οι δύο πλευρές, αλλά όπως όλα δείχνουν ήταν μια προαποφασισμένη εξέλιξη.

Οι άσοι της κατοχικής δύναμης
Στη «Σημερινή» είχαμε αποκαλύψει ότι το καθεστώς των εγγυήσεων δεν πρόκειται να παραμείνει με βάση τα όσα συμφωνήθηκαν το 1960.

Ήδη η Τουρκία μετατοπίστηκε και αυτό αποτελεί μια σημαντική παράμετρο, ωστόσο ουσιαστικά αναγκάζεται να πάει προς αυτή την κατεύθυνση θέλοντας, με τον τρόπο αυτό, να δείξει ότι είναι πρόθυμη. Το πού θα φτάσει θα το δούμε όταν θα γίνει το τελικό πάρε-δώσε.

Δεύτερο σημαντικό σημείο για τους Τ/κ είναι το θέμα της εκ περιτροπής προεδρίας. Το κρατούν για το τέλος της εσωτερικής διαδικασίας διαπραγμάτευσης.

«Συγκρατημένα αισιόδοξη»
«Συγκρατημένα αισιόδοξη» χαρακτήρισε την κατάσταση στις διαπραγματεύσεις ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος σημείωσε ότι υπάρχει σημαντική πρόοδος, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι παραμένουν ακόμη ορισμένες δυσκολίες. Ο κ. Ακιντζί είπε ότι υπάρχει σημαντική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις, αλλά ότι υπάρχουν ακόμη ορισμένες δυσκολίες.

Υπογραμμίζοντας τη σημασία τού να είναι κανείς λογικός και ρεαλιστής, ανέφερε ότι η ε/κ πλευρά πρέπει να επιδείξει «λογική και ρεαλισμό, να γνωρίζει τα όριά της και να κατανοεί τι είναι εφικτό και τι όχι», κατά την έκφρασή του. Υπάρχει εκεχειρία στο νησί, είπε, αλλά χωρίς μια διαρκή και αμοιβαία αποδεκτή λύση, πάντοτε μπορούν να δημιουργούνται προβλήματα.

Ο κ. Ακιντζί ανέφερε ακόμη ότι θα δοθεί επαρκής χρόνος στους πολίτες για να γνωρίσουν τις λεπτομέρειες (μιας λύσης) προτού να ψηφίσουν και εξέφρασε την ελπίδα να φτάσουμε σε εκείνο το σημείο στους επόμενους μήνες.

Ο τουρκικός στρατός
Η ε/κ πρόταση για την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, όπως απεκάλυψε η «Σημερινή», κάνει λόγο για εξ υπαρχής αποχώρηση σε ποσοστό 75%, με το υπόλοιπο 25% να αποχωρήσει, υπό την εποπτεία της UNFICYP, σε διάστημα 18 μηνών. Υπάρχει ωστόσο μια ακόμα παράμετρος η οποία δεν έγινε γνωστή και η οποία ολοκληρώνει την πρόταση αυτή.

Υπάρχει, επίσης, στο τραπέζι η πρόταση της ε/κ πλευράς για υπογραφή συμφώνου φιλίας/συνεργασίας μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας και Τουρκίας.

Η τ/κ πρόταση αφορά εγγυήσεις της Τουρκίας μόνο για το τ/κ συνιστών κρατίδιο, μόνο αν το ζητήσει η τ/κ συνιστώσα πολιτεία. Ωστόσο, γι' αυτό το θέμα ρόλο έχει και η Τουρκία, κάτι που σημαίνει ότι οι τελικές αποφάσεις πηγαίνουν σε στάδιο όπου θα συμμετέχει και η Άγκυρα.

Τι «κλείδωσε»
Σε σχέση με τον Μηχανισμό Επίλυσης Διαφορών, ισχύουν τα στοιχεία που αποκάλυψε η «Σημερινή»:

· Στην εκτελεστική και νομοθετική εξουσία, στην περίπτωση αδιεξόδου που θα ορίζεται ευκρινώς (θέματα που δεν θα επιτρέπουν τη λειτουργία του κράτους), θα συστήνονται επιτροπές με εξ ημισείας εκπροσώπηση και αν μετά από διαβουλεύσεις το αδιέξοδο παραμένει, τότε διά της κληρώσεως θα αποκλείεται ένα από τα μέλη και θα λαμβάνεται απόφαση με απλή πλειοψηφία

· Στη δικαστική εξουσία θα ισχύει το ίδιο - σύσταση επιτροπής με 4 δικαστές, δύο από κάθε κοινότητα) και σε περίπτωση μη κατάληξης σε ομόφωνη απόφαση, θα καλείται από κατάλογο διεθνών δικαστών (εξαιρουμένων Ελλήνων, Τούρκων, Βρετανών) ένας δικαστής που θα προεδρεύσει της διαδικασίας, για κατάληξη σε απόφαση διά της πλειοψηφίας