Συμφωνία για διαμόρφωση οδικού χάρτη στην τριμερή, παρά το τεράστιο χάσμα

Μπορεί η Κυβέρνηση να υποδεικνύει ορθώς ότι στην 1η συνάντηση είχε αποφασιστεί η έκδοση δελτίου Τύπου και όχι κοινού ανακοινωθέντος, αλλά δεν λέει ότι συμφωνήθηκε, υπό τον εκβιασμό της Τουρκίας, η κατάληξη σε οδικό χάρτη

Ολοένα και περισσότερα κομμάτια του παζλ που θα δείχνει την εικόνα κατάληξης στο Κυπριακό, παρά τις χαώδεις διαφορές σε σωρεία κεφαλαίων, παίρνουν τη θέση τους.

Μπορεί άπαντες να αναμένουν το «δελτίο Τύπου» -κατά τον χαρακτηρισμό του Προέδρου- που θα εκδοθεί μετά την τελευταία συνάντηση την Τετάρτη, ωστόσο τα πρακτικά των συναντήσεων Αναστασιάδη-Ακιντζί αποκαλύπτουν στα κόμματα που τα επιθεωρούν πως οι συζητήσεις αφορούσαν σε περιγραφικό κοινό ανακοινωθέν, αλλά το κυριότερο είχαν ακουμπήσει από τότε και το ευαίσθητο ζήτημα της τριμερούς, η οποία, όπως όλα δείχνουν, θα οδηγήσει σε συγκεκριμένο οδικό χάρτη κατάληξης με ορίζοντα το τέλος του χρόνου.

Πρόθεση που, όπως πρώτη αποκάλυψε η «Σ», βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τον τουρκικό εκβιασμό για παραχώρηση 25.000 λεγόμενων υπηκοοτήτων σε «εποίκους» από το κατοχικό καθεστώς, αν δεν οριστικοποιηθεί λύση -τουρκικών προδιαγραφών- μέχρι το τέλος του χρόνου.

Τελική ευθεία

Αν και στα πρακτικά των συναντήσεων, για τα οποία η εφημερίδα μας ενημερώθηκε σε βάθος, δεν αναφέρονται ευκρινώς σε οδικό χάρτη, συγκλίνουσες διπλωματικές πηγές, οι οποίες είναι σε συνεννόηση με τη Λευκωσία, αναφέρουν -κάτι που γνωρίζουν καλά οι πολιτικοί αρχηγοί- ότι ο οδικός χάρτης ουσιαστικά θα προνοεί:

*Ολοκλήρωση της εντατικοποιημένης φάσης εντός Κύπρου και έκδοση περιγραφικού των συγκλίσεων ανακοινωθέντος που θα αποπνέει αισιοδοξία.

*Πραγματοποίηση τριμερούς συνάντησης (κοινής συνάντηση των ηγετών με τον ΓΓ, όπως το λέει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης), κατά την οποία υπό την καθοδήγηση των Ηνωμένων Εθνών θα καθοριστούν τα τελευταία βήματα της αντίστροφης μέτρησης.

*Επιστροφή στη Λευκωσία και νέα εντατικοποίηση των συνομιλιών (ακόμη και με ολοήμερες συναντήσεις) μέχρι το τέλος του Οκτώβρη.

*Σύγκληση διεθνούς διάσκεψης (ουδέν αποφασίσθηκε για τη σύνθεση) περί τα τέλη Οκτωβρίου - αρχές Νοεμβρίου.

*Συγγραφή μέχρι το τέλος του χρόνου τόσο των συνταγμάτων όσο και της τελικής πρότασης-σχεδίου για επίλυση του Κυπριακού.

*Άμεση έναρξη καμπάνιας ενημέρωσης των πολιτών για τις πρόνοιες διενέργειας ξεχωριστών δημοψηφισμάτων το πρώτο τετράμηνο του 2017.

Τα πάντα ανοικτά

Οι σχεδιασμοί της Τουρκίας, με την πλήρη συνέργεια του διεθνούς παράγοντα, φαίνεται ότι θα λάβουν χώραν ανεξαρτήτως προόδου ή κατ' αντιστροφή χάσματος σε σειρά κεφαλαίων μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Και οι διαφορές αποκαλύπτεται πως είναι οριζόντιες, αφού με εξαίρεση τα κεφάλαια Οικονομίας (όχι οικονομικών της λύσης) και ΕΕ, που βρίσκονται ένα βήμα από το να θεωρηθούν κλειστά, όλα τα υπόλοιπα είναι γεμάτα μπλε και κόκκινες θέσεις, με τα μαύρα (συγκλίσεις) να μη θεωρούνται αρκετά για να πει κάποιος πως «είμαστε κοντά σε λύση».

Στα θέματα ασφάλειας/εγγυήσεων οι εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις είναι καλά γνωστές, ενώ στο εδαφικό η εμμονή της Τουρκίας να το διασυνδέει με το θέμα της ασφάλειας -παρά τις αντιστάσεις του Προέδρου- αλλά και η εμμονή της στο θέμα της Μόρφου, που θεωρείται καίριο για τη Λευκωσία, δείχνουν ότι τις δύο πλευρές χωρίζει χάσμα.

Και η επιστολή του νομικού συμβούλου του Προέδρου Αναστασιάδη Πόλυ Πολυβίου -έστω και αν τελικά δεν παραιτήθηκε- για τα ανοικτά μέτωπα στο μέτωπο της διακυβέρνησης, δείχνει ότι αυτό το πολύ καθοριστικό κεφάλαιο για τη λειτουργικότητα της επόμενης μέρας αντιμετωπίζει εξίσου αν όχι περισσότερες δυσκολίες. Και εύλογα διερωτάται κάποιος, με ποια εχέγγυα βάζουν μπρος για την τελική ευθεία και τι είδους πάρε-δώσε θα κάνουν, όταν οι αποστάσεις είναι χαώδεις.

Εξού και στις τελευταίες εκδόσεις της η «Σ», έχοντας πολύ συγκεκριμένη πληροφόρηση, τόσο από τα πρακτικά των συναντήσεων όσο και από τα έγγραφα που κατατέθηκαν στο τραπέζι των συνομιλιών, προχώρησε σε σωρεία αποκαλύψεων, για να γνωρίζει και ο απλός πολίτης πώς έχουν τα πράγματα. Κάποιες από τις προτάσεις έχουν ξεκάθαρη προέλευση μία εκ των δύο κοινοτήτων, ενώ σε όσες δεν αναφέρεται η πατρότητα αφορά σε «ελεύθερες συζητήσεις, που γίνονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων». Επίσης για όσα δεν αναφέρεται κάτι αφορούν σε συγκλίσεις ή συναντιλήψεις.

Οφείλουμε να σημειώσουμε ότι στην τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου Αρχηγών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επανέλαβε τρεις φορές ότι «τίποτα δεν θεωρείται συμφωνημένο, αν δεν συμφωνηθούν όλα», ενώ ανέφερε στους πολιτικούς Αρχηγούς ότι κανείς δεν απαγορεύει σε κάποιαν από τις δύο πλευρές να αναθεωρήσει θέσεις της ακόμη και σε συγκλίσεις, είτε γιατί θέλει να διορθώσει κάτι, είτε γιατί εισπράττει την αντίδραση των πολιτών που μπορούν να αποδεχθούν την προτεινόμενη ρύθμιση.

ΑΣΦΑΛΕΙΑ/ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ
Ε/κ πρόταση

- Εξ υπαρχής αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων σε ποσοστό 75% και το υπόλοιπο 25% να αποχωρήσει, υπό την εποπτεία της UNFICYP, σε διάστημα 18 μηνών

- Μετέπειτα ανάληψη της ασφάλειας από διεθνή πολιτοφυλακή (εξαιρουμένων Τουρκίας, Βρετανίας, Ελλάδας) για διάστημα 7 ετών, με προοπτική ανανέωσης για άλλα 7, υπό την εποπτεία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Η.Ε.

- Θεσμική σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας με διακοινοτική εκπροσώπηση (δεν καθορίστηκε αριθμός και αξιωματούχοι), το οποίο θα συζητεί και θα προσφεύγει, αν κριθεί σκόπιμο, στο Σ.Α. ΟΗΕ για κινητοποίηση της πολιτοφυλακής

- Υπογραφή συμφώνου φιλίας/συνεργασίας με Ελλάδα και Τουρκία, ότι στις περιπτώσεις αυτές θα έχουν συμβουλευτικό ρόλο

Τ/κ πρόταση

- Εγγυήσεις της Τουρκίας μόνο για το Τ/κ συνιστών κρατίδιο, με τη διαφοροποίηση (από το σύστημα του 1960) ότι δεν θα προνοεί μονομερές δικαίωμα επέμβασης (ποτέ δεν προνοείτο κάτι τέτοιο), αλλά ότι η Τουρκία θα παρεμβαίνει μόνον εάν ζητηθεί από την τ/κ συνιστώσα

ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ
Ε/κ πρόταση

- Επιστροφή της Μόρφου και όλων των περιοχών που προνοούσε το σχέδιο Ανάν

- Επιστροφή πυκνοκατοικημένων περιοχών, ώστε να διασφαλιστεί η επιστροφή τουλάχιστον 100.000 προσφύγων

Τ/κ πρόταση

- Επιστροφή της Μόρφου υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, αλλά η επιστροφή των προσφύγων να διέπεται από τα κριτήρια που θα ισχύουν για τις υπό τ/κ διοίκηση περιοχές

- Μετατροπή της Μόρφου όπως και κάποιων άλλων συγκεκριμένων και αυστηρά επιλεγμένων περιοχών σε ομόσπονδα εδάφη, χωρίς να καθορίζεται τι αυτό θα σημαίνει για τη διοικητική μορφή και την επιστροφή των νόμιμων κατοίκων

ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΑΔΙΕΞΟΔΟΥ

- Στην εκτελεστική και νομοθετική εξουσία, στην περίπτωση αδιεξόδου (deadlock) που θα ορίζεται ευκρινώς (θέματα που δεν θα επιτρέπουν τη λειτουργία του κράτους), θα συστήνονται επιτροπές με εξ ημισείας εκπροσώπηση και αν μετά από διαβουλεύσεις το αδιέξοδο παραμένει, τότε διά της κληρώσεως θα αποκλείεται ένα από τα μέλη και θα λαμβάνεται απόφαση με απλή πλειοψηφία

- Στη δικαστική εξουσία θα προνοείται το ίδιο πράγμα - σύσταση επιτροπής με 4 δικαστές, δύο από κάθε κοινότητα) και σε περίπτωση μη κατάληξης σε ομόφωνη απόφαση, θα καλείται από κατάλογο διεθνών δικαστών (εξαιρουμένων Ελλήνων, Τούρκων, Βρετανών) ένας δικαστής που θα προεδρεύσει της διαδικασίας, για κατάληξη σε απόφαση διά της πλειοψηφίας

ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ

- Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος θα πρέπει να λαμβάνουν κοινές αποφάσεις (άρα δικαίωμα ΒΕΤΟ) στα θέματα 1. Εξωτερικής Πολιτικής, 2. Αμυντικής Πολιτικής, 3. Εσωτερικής Ασφάλειας, 4. Χρηματοδότησης, 5. Για θέματα που αφορούν διεθνείς ευθύνες ή θεμελιώδη συμφέροντα της Ενωμένης Κύπρου (δεν καθορίζονται ευκρινώς)

- Οι αποφάσεις στο Υπουργικό Συμβούλιο θα πρέπει να λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία, με την προϋπόθεση ότι στην πλειοψηφία θα περιλαμβάνεται τουλάχιστον ένας Υπουργός από την κάθε συνιστώσα πολιτεία.

- Η τ/κ πλευρά επιμένει ότι θα πρέπει να περιλαμβάνονται τουλάχιστον δύο Υπουργοί από κάθε συνιστώσα πολιτεία

- Αν διαφωνούν όλοι οι Τ/κ Υπουργοί (η ε/κ πλευρά εισηγείται σύνθεση 7-3 αλλά ακόμη δεν έχει συμφωνηθεί) ή ίσος αριθμός Ε/κ Υπουργών δεν θα λαμβάνεται απόφαση και το θέμα θα τίθεται σε… «αναμονή»

ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΛΟΓΗΣ
Ε/κ πρόταση

- Εκλογή με κοινό ψηφοδέλτιο (single ticket) και κοινό εκλογικό κατάλογο. Ο Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος που θα προέρχονται από τις δύο κοινότητες θα εκλέγονται άμεσα αν λάβουν το 50%+1 από έκαστη συνιστώσα πολιτεία.

- Σε περίπτωση που σε κάποια εκ των δύο συνιστωσών δεν συγκεντρώσουν το απαιτούμενο ποσοστό, τότε θα γίνεται στάθμιση ψήφου

Τ/κ πρόταση

- Εισηγούνται εκλογή Προέδρου και Αντιπροέδρου ξεχωριστά από την κάθε κοινότητα με ξεχωριστούς καταλόγους

- Δέχονται το κοινό ψηφοδέλτιο (single ticket) ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ της αποδοχής της εκ περιτροπής Προεδρίας με σταθμισμένη και διασταυρούμενη ψήφο (όπως η σύγκλιση Χριστόφια - Ταλάτ)