ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΓΙΑ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΜΟΥ

Πολλά και διαφορετικά είναι τα σενάρια που συζητούνται παρασκηνιακά για το κεφάλαιο ασφάλεια/εγγυήσεις. Ιδέες και απόψεις που εκφράστηκαν και από τη Λευκωσία καίνε το χαρτί της κατάργησης του αναχρονισμού

Καθοριστικός ο ρόλος του διεθνούς παράγοντα, που ψάχνει τις ελάχιστες κοινές συνισταμένες των δύο πλευρών

Η μόνη συμφωνία των δύο πλευρών στο κρίσιμο ζήτημα της ασφάλειας/εγγυήσεων εξαντλείται στη, γενικότατη, αρχή ότι «η ασφάλεια του ενός δεν μπορεί να αποτελεί απειλή για τον άλλον», την οποία μόλις την περασμένη Τρίτη επανέλαβε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Από εκεί και πέρα, όμως, είναι σαφές ότι τις δύο πλευρές χωρίζει χάσμα και τα εναλλακτικά σενάρια που συζητούνται -λόγω άρνησης της Τουρκίας να ακούσει για πλήρη κατάργηση των εγγυήσεων- δεν αποτελούν παρά «έκπτωση» στην ομόφωνα κόκκινη γραμμή της Λευκωσίας, για «πλήρη αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και κατάργηση των εγγυήσεων». Τα σενάρια βεβαίως και οι ιδέες που κατά καιρούς εκφράστηκαν τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο διαφέρουν. Η «Σ» προσπάθησε να καταγράψει όλα αυτά τα σενάρια, με την πατρότητά τους μερικές φορές να είναι υπό αμφισβήτηση.

Συμβούλιο Ασφαλείας (Ε/κ)

Το πρώτο από τα πολλά σενάρια που ακούστηκαν τις τελευταίες εβδομάδες αφορά σε εγγύηση της ασφάλειας του νέου κράτους, απευθείας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στη βάση του κεφαλαίου 7 του καταστατικού χάρτη του διεθνούς οργανισμού. Πρόκειται, όπως πληροφορούμαστε, για μια πρώτη πρόταση που παρουσίασε προφορικώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όταν για πρώτη φορά συζητήθηκε το εν λόγω κεφάλαιο στο τραπέζι του διαλόγου.

Μάλιστα, όπως είχαν πληροφορηθεί και στο Εθνικό Συμβούλιο οι πολιτικοί αρχηγοί, λόγω της ένστασης του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί (λόγω της διαχρονικά καλής σχέση της Ρωσίας με την Κυπριακή Δημοκρατία) ο κύριος Αναστασιάδης εισηγήθηκε υιοθέτηση του μοντέλου του Κοσόβου, όπου την ασφάλεια του κράτους εγγυάται το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο όμως αποφασίζει κατά πλειοψηφία, αφού κανένα μέλος του δεν έχει το δικαίωμα βέτο.

Μικρό στρατιωτικό απόσπασμα (Τουρκία)

Ως αποτέλεσμα της συνάντησης του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί με τον Τούρκο Πρόεδρο, η Άγκυρα φέρεται να εξετάζει, όπως αποκάλυψε ο τουρκικός Τύπος, πρόταση για παραμονή στο νησί μικρού αριθμού Τούρκων στρατιωτών, που θα εγγυώνται την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων. Η πρόταση βεβαίως αντίκειται σε μία κόκκινη γραμμή της Λευκωσίας, για αποχώρηση του συνόλου των τουρκικών στρατευμάτων αμέσως μετά από ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού. Η πρόταση αυτή, που δεν επιβεβαιώνεται επίσημα, εμπλέκει στο όλο σύστημα και παραμονή του ίδιου ακριβώς αριθμού Ελλήνων στρατιωτών (ΕΛΔΥΚ), που όμως σε καμία περίπτωση δεν θέλει η Λευκωσία

Εγγύηση του τ/κ συνιστώντος κρατιδίου (Τουρκία)

Μια άλλη εναλλακτική, που φέρεται να εξετάζει η Άγκυρα και η οποία είναι σε γνώση της Λευκωσίας, θέλει την Τουρκία να παραμένει ως εγγυήτρια δύναμη μόνο για το έδαφος που θα αποτελεί το Τ/κ συνιστών κρατίδιο και θα ελέγχεται από τους Τουρκοκυπρίους. Η εν λόγω πρόταση ακούστηκε πολύ έντονα στο παρασκήνιο και, σύμφωνα με πληροφόρηση που έχει η «Σημερινή» από διπλωματικούς κύκλους, η Λευκωσία δεν την απέρριψε άμεσα.

Βεβαίως, από όποια σκοπιά και αν αυτή ιδωθεί, δεν μπορεί να αποτελέσει αμοιβαία αποδεκτή εναλλακτική, καθώς, όπως σημείωνε στην εφημερίδα μας κορυφαίος κομματικός αξιωματούχους, «θα είναι η πλέον χαρακτηριστική πρόνοια διαχωρισμού και όχι επανένωσης, χώρια του ότι δεν μπορεί κανένας να εμπιστευτεί την Τουρκία ότι σε ένα αρνητικό ενδεχόμενο θα περιορίσει τη δράση της στην τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία».

Χωροφυλακή (διεθνής παράγοντας)

Μόλις προ μερικών 24ώρων μία τουρκική εφημερίδα «ομολόγησε το κόζι», σε σχέση με το τι μετέφερε στις αποσκευές της κατά την εν Κύπρω παρουσία της η Υφυπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Βικτόρια Νούλαντ. Η ιδέα για δημιουργία χωροφυλακής με διεθνείς δυνάμεις, στις οποίες θα συμμετέχουν και η Ελλάδα και η Τουρκία (διασφαλίζεται εσαεί η παρουσία της Τουρκίας), φαίνεται να ήταν μία από τις σκέψεις που έκανε η Λευκωσία κατά το λεγόμενο brainstorming και η οποία βρήκε ευήκοα ώτα στον διεθνή παράγοντα.

Μπορεί όμως η κυρία Νούλαντ να εκμεταλλεύτηκε την ιδέα και να τη μετέφερε ως πρόταση, ωστόσο φαίνεται ότι δεν γίνεται αποδεκτή από τη Λευκωσία, που γνωρίζει πολύ καλά ότι κάτι τέτοιο θα απορριπτόταν από τους Ε/κ. Σε κάθε περίπτωση, η ιδέα αφορούσε σε χωροφυλακή που θα επενέβαινε μόνον σε επεισόδια που δεν θα μπορούσαν να χειριστούν οι κοινοτικές αστυνομίες που θα συσταθούν, καθώς και η Ομοσπονδιακή Αστυνομία…

Η αποστρατιωτικοποίηση και ο μικρός στρατός

Με το κεφάλαιο ασφάλεια-εγγυήσεις θα ανοίξει και η συζήτηση για την ύπαρξη, μετά τη λύση, και ενός μικρού ευέλικτου στρατού, για σκοπούς αντιμετώπισης των ασύμμετρων απειλών και της τρομοκρατίας στην περιοχή. Η «διολίσθηση» από τη γνωστή πάγια και διαχρονική θέση της ε/κ πλευράς για πλήρη αποστρατιωτικοποίηση του νησιού μετά από ενδεχόμενη λύση, φαίνεται να γίνεται αποδεκτή από το σύνολο των κομμάτων πλην του ΑΚΕΛ, το οποίο μέχρι στιγμής αντιδρά και θεωρεί ότι αυτή η υπαναχώρηση θα ανοίξει την όρεξη της Τουρκίας για να θέλει παραμονή στρατιωτών της στην Κύπρο.